23:57 24 Iyun 2017
Efir
Infografika

Alisher Navoiy tavalludiga 576 yil toʻldi

Havola olish
495148
Alisher Navoiy
© Sputnik/

Mustaqillik yillarida Alisher Navoiy asarlari yanada kengroq oʻrganildi. Xususan, ularda din bilan bogʻliq boʻlgan, oldin qisqartirib berilgan, boʻlaklari toʻliq chop etila boshlandi.

Buyuk oʻzbek shoiri, ulugʻ olim va mutafakkir, davlat arbobi Nizomiddin Mir Alisher (Navoiy) oʻz davri adabiyotning yorqin quyoshi boʻlgan desak mubolagʻa boʻlmaydi. Xurosonda bosh vazir boʻlgan Navoiy oʻz davrida madaniyat va ilm fan rivojlanishiga ulkan hissa qoʻshdi.

Alisher Navoiy turkiy tilda ijod qila boshlagan birinchi shoir boʻlgani uchun ham uning oʻzbek adabiyoti paydo boʻlishi va rivojlanishiga qoʻshgan hissasi beqiyosdir. Shuningdek, Navoiy  turkiy til grammatikasi, turkiy tilda sheʼr yozish qoidalariga bagʻishlangan asarlari oʻtgan asrlardan bugungi kunga qadar boshqa shoir va adabiyotchilarga ilmiy qoʻllanma boʻlib xizmat qilmoqda.

Alisher Navoiy hayoti davomida oʻzbek tili bilan bir qatorda forsiy tilda ham ijod qilib, oʻzidan boy meʼros qoldirdi. Shoirning forsiy tildagi sheʼrlari «Devoni Foniy» tplamiga jamlangan. Ushbu asar Tehronda, Toshkentda va Dushanbyeda nashr etilgan.

Alisher Navoiy ijodiyotiga qiziqish, uni oʻrganish Yevropa va Rossiyada ham hiyla katta tarixga ega. Frantsuz sharqshunosi Katrmer, rossiyalik I.N. Berezin, M. Nikitskiy va yana bir necha olimlar Navoiyning faoliyati va merosini oʻrganib chiqishgan.

Oʻzbekistonda ham 20 asr davomida Alisher Navoiyning turli asarlari qayta-qayta nashrdan chiqdi. Buyuk oʻzbek olim va adiblardan Oybek, O. Sharafiddinov, S. Ayniy, V. Zohidov, Izzat Sulton, A. Qayumov, P. Shamsiyev, H. Sulaymonov, N. Mamayev, S. Gʻaniyeva, A. Hayitmetov, A. Abdugʻafurov, A. Rustamovlar Alisher Navoiy ijodi jiddiy oʻrganilib, uning asosida ilmiy ishlar yaratildi.

Shuningdek Navoiyning “Farxod va Shirin”, “Layli va majnun”, “Iskandar” kabi asarlari oʻzbek  teatri sahnalaridan mustahkam oʻrin egalladi.

Mustaqillik yillarida esa Alisher Navoiy asarlarini yanada kengroq oʻrganish imkoniyati paydo boʻldi. Xususan, uning bir qator asarlarida din bilan bogʻliq boʻlgan, oldin qisqartirib berilgan, boʻlaklari toʻliq chop etila boshlandi.

Undan tashqari buyuk shoir va mutaffakir nomini ulugʻlash maqsadida Toshkentda Alisher Navoiy nomli Milliy bogʻ barpo etilib uning oʻrtasida shoir haykali oʻrnatildi. Undan tashqari Oʻzbekistonda Alisher Navoiy nomli Davlat mukofoti taʼsis etildi, bir necha  oliy oʻquv yurtlariga, Davlat kutubxonasi, Katta akademik opera va balet teatriga Alisher Navoiy nomi berildi. Shuningdek, Navoiy nomi Oʻzbekistonning markaziy viloyatlaridan biriga ham berilgan.

Navoiy haqida batafsil yuqoridagi infografikamizda tanishing.

Yana infografika

  • Kak dobratsya do Samarkanda
    Oxirgi yangilanish: 16:18 14.06.2017
    16:18 14.06.2017

    Samarqandga parvoz qilmasdan qanday yetib olish mumkin

    Samarqand xalqaro aeroportida taʼmirlash ishlari oʻtkazilishi munosabati bilan "Oʻzbekiston havo yoʻllari" MAK ushbu shaharga keladigan barcha reyslarni Buxoro aeroportiga oʻtkazdi

    587
  • Gde mojno provesti otpusk v Uzbekistane
    Oxirgi yangilanish: 20:42 07.06.2017
    20:42 07.06.2017

    Yozgi taʼtil boshlandi: qayerga boramiz

    Oʻzbekistonda taʼtil mavsumini qayerda oʻtkazish mumkin

    525
  • Ramazod taqvimi
    Oxirgi yangilanish: 18:29 30.05.2017
    18:29 30.05.2017

    Ramazon taqvimi

    Eʼtiboringizga saharlikni yakunlash va iforlikni boshlash vaqtlari koʻrsatilgan, Ramazon taqvimini keltiramiz.

    1181
  • Bitiruvchilar kechasi
    Oxirgi yangilanish: 17:38 25.05.2017
    17:38 25.05.2017

    Bitiruvchilar kechasi necha pulga tushishi mumkin?

    Yuqoridagi infografikamizda "bitiruvchilar kechasi" tadbiri uchun kerak boʻladigan oʻrtacha xarajatlar bilan tanishing.

    823

Asosiy mavzular