00:55 19 Avgust 2017
Efir
Infografika

Alisher Navoiy tavalludiga 576 yil toʻldi

Havola olish
516148
Alisher Navoiy
© Sputnik/

Mustaqillik yillarida Alisher Navoiy asarlari yanada kengroq oʻrganildi. Xususan, ularda din bilan bogʻliq boʻlgan, oldin qisqartirib berilgan, boʻlaklari toʻliq chop etila boshlandi.

Buyuk oʻzbek shoiri, ulugʻ olim va mutafakkir, davlat arbobi Nizomiddin Mir Alisher (Navoiy) oʻz davri adabiyotning yorqin quyoshi boʻlgan desak mubolagʻa boʻlmaydi. Xurosonda bosh vazir boʻlgan Navoiy oʻz davrida madaniyat va ilm fan rivojlanishiga ulkan hissa qoʻshdi.

Alisher Navoiy turkiy tilda ijod qila boshlagan birinchi shoir boʻlgani uchun ham uning oʻzbek adabiyoti paydo boʻlishi va rivojlanishiga qoʻshgan hissasi beqiyosdir. Shuningdek, Navoiy  turkiy til grammatikasi, turkiy tilda sheʼr yozish qoidalariga bagʻishlangan asarlari oʻtgan asrlardan bugungi kunga qadar boshqa shoir va adabiyotchilarga ilmiy qoʻllanma boʻlib xizmat qilmoqda.

Alisher Navoiy hayoti davomida oʻzbek tili bilan bir qatorda forsiy tilda ham ijod qilib, oʻzidan boy meʼros qoldirdi. Shoirning forsiy tildagi sheʼrlari «Devoni Foniy» tplamiga jamlangan. Ushbu asar Tehronda, Toshkentda va Dushanbyeda nashr etilgan.

Alisher Navoiy ijodiyotiga qiziqish, uni oʻrganish Yevropa va Rossiyada ham hiyla katta tarixga ega. Frantsuz sharqshunosi Katrmer, rossiyalik I.N. Berezin, M. Nikitskiy va yana bir necha olimlar Navoiyning faoliyati va merosini oʻrganib chiqishgan.

Oʻzbekistonda ham 20 asr davomida Alisher Navoiyning turli asarlari qayta-qayta nashrdan chiqdi. Buyuk oʻzbek olim va adiblardan Oybek, O. Sharafiddinov, S. Ayniy, V. Zohidov, Izzat Sulton, A. Qayumov, P. Shamsiyev, H. Sulaymonov, N. Mamayev, S. Gʻaniyeva, A. Hayitmetov, A. Abdugʻafurov, A. Rustamovlar Alisher Navoiy ijodi jiddiy oʻrganilib, uning asosida ilmiy ishlar yaratildi.

Shuningdek Navoiyning “Farxod va Shirin”, “Layli va majnun”, “Iskandar” kabi asarlari oʻzbek  teatri sahnalaridan mustahkam oʻrin egalladi.

Mustaqillik yillarida esa Alisher Navoiy asarlarini yanada kengroq oʻrganish imkoniyati paydo boʻldi. Xususan, uning bir qator asarlarida din bilan bogʻliq boʻlgan, oldin qisqartirib berilgan, boʻlaklari toʻliq chop etila boshlandi.

Undan tashqari buyuk shoir va mutaffakir nomini ulugʻlash maqsadida Toshkentda Alisher Navoiy nomli Milliy bogʻ barpo etilib uning oʻrtasida shoir haykali oʻrnatildi. Undan tashqari Oʻzbekistonda Alisher Navoiy nomli Davlat mukofoti taʼsis etildi, bir necha  oliy oʻquv yurtlariga, Davlat kutubxonasi, Katta akademik opera va balet teatriga Alisher Navoiy nomi berildi. Shuningdek, Navoiy nomi Oʻzbekistonning markaziy viloyatlaridan biriga ham berilgan.

Navoiy haqida batafsil yuqoridagi infografikamizda tanishing.

Yana infografika

  • ArMI-2017 xalqaro armiya oʻyinlari
    Oxirgi yangilanish: 15:04 16.08.2017
    15:04 16.08.2017

    Oʻzbek harbiylarining muvaffaqiyatli debyuti

    Uchinchi bor oʻtkazilayotgan “ArMI-2017” xalqaro armiya oʻyinlari 2017 yilning 29 iyulidan 12 avgustiga qadar besh mamlakat hududida: Rossiya, Ozarbayjon, Qozogʻiston, Belorussiya va Xitoyda boʻlib oʻtdi.

    436
  • Qovun tarvuz
    Oxirgi yangilanish: 17:06 03.08.2017
    17:06 03.08.2017

    Qovun va tarvuz bellashuvi: qaysi biri foydaliroq?

    Ushbu poliz mahsulotlarining qaysi biri foydaliroq, qaysi birida koʻproq vitaminlar borligini bilasizmi?

    1456
  • Gulnora Karimova boyliklari
    Oxirgi yangilanish: 20:49 28.07.2017
    20:49 28.07.2017

    Gulnora Karimovaning boyliklari qayerda?

    Gulnora Karimova noqonuniy yoʻl bilan egalik qilgan 2 mlrd dollarga yaqin mablagʻ bugungi kunda qayerda saqlanayotgani haqida bizning infografikamizda batafsil tanishing.

    5952
  • Londondagi 2017 yil Jahon Chempionati natijalari
    Oxirgi yangilanish: 09:27 25.07.2017
    09:27 25.07.2017

    Rekordlar va medallar bilan: oʻzbekistonliklar Londondagi Jahon Chempionatida

    Londonda 14-23 iyul kunlari boʻlib oʻtgan para-atletika boʻyicha Jahon Chempionatida Oʻzbekiston terma jamoasi 7ta medalni qoʻlga kiritdi

    243

Asosiy mavzular