Analitika

Oʻrta Osiyo mamlakatlari qochqinlarni qabul qilishi kerakmi?

© Sputnik / Dmitriy Vinogradov / Fotobankka oʻtishSerbiya-Vengriya chegarasidagi qochqinlar
Serbiya-Vengriya chegarasidagi qochqinlar - Sputnik Oʻzbekiston
Britaniya parlamentida lord Desai seshanba kuni ushbu fikrni bildirdi.

TOSHKENT, 23 sen — Sputnik. Britaniya parlamentida lord Desai seshanba kuni ushbu fikrni bildirdi. Uning fikricha bu hozir yuz berayotgan krizisning yechimi boʻlishi mumkin.

“Oʻrta Osiyoda Turmaniston, Tojikiston, Moʻgʻuliston kabi aholi siyrak joylashga mamlakatlar bor. U yerda aholi zichligi Yevropaga qaraganda 100 baravar kam. Men, BMT yuqoridagi mamlakatlar bilan hamkorlikda, qochqinlarning mumkin qadar koʻp qismini ushbu mamlakatlarda joylashtirishini xoxlardim”, — dedi lord Desai.        

Uning fikricha, Oʻrta Osiyo mamlakatlari Yaqin Sharq mamlakatlari qochqinlarini yaxshi kutib olishi kerak, chunki ular bir-biriga madaniy yaqin. 

Qozogʻiston tayor

Qozogʻiston sogʻliqni saqlash vaziri oʻrinbosari Birjan Nurimbetov, agar kerak boʻlsa qochqinlarni qabul qilishga tayorligi aytdi.

Uning soʻzlariga qaraganda, Qozogʻistonda 2011 yilda “Qochqinlar haqida” qonun qabul qilingan, undan tashqari BMTda qochqinlar ishi boʻyicha doimiy vakil ishlab kelmoqda. Nurimbetovning soʻzlariga qaraganda, Qozogʻiston Yaqin Sharq mamlakatlaridan qochqinlarning maʼlum bir sonini qabul qilishga tayor, lekin bunday choralar kerak boʻlmaydi.

Tojikistonning puli yoʻq 

Rossiya siyosiy sharhlovchisi Andrey Zaxvatov, lord Desaining ushbu soʻzlarini jiddiy qabul qilmaslik kerak.

“Birinchidan, Tojikiston kabi Oʻrta Osiyo mamlakatlarida aholi soni juda tez oʻsib bormoqda — yiliga 2% dan koʻp. Bu degani, 8,3 mln aholi soniga, har yili 170 ming kishini ish bilan taʼminlash kerak. Ularni oʻqitish, tibbiy xizmat koʻrsatish va ish bilan taʼminlash kerak”, — deydi ekspert.

Lekin ish oʻrinlari yetishmaydi, shuning uchun ham har yili millionga yaqin migrntlar Rossiyaga va boshqa mamlakatlarga ishlash uchun keladi.

Undan tashqari, ekspert soʻzlariga qaraganda, aholining oʻrtacha daromadi juda kam boʻlganligi uchun qochqinlarning katta qismini qabul qila olmaydilar.

Zaxvatovning fikricha, bunday takliflar kiritishdan oldin, hech boʻlmasa bir qochqinni koʻchirib oʻtish va joylashtirish xarajatlarinii hisoblab chiqish kerak. 

“Bunday ishlar uchun belgilangan xarajatlar oʻlchamlari allaqachon maʼlum. Agar oʻsha sonlarni millionlab qochqinlar soniga koʻpaytirsak, bunaqa takliflar kiritish xoxishi butunlay yoʻqoladi”, — deydi ishonch bilan ekspert.

Oʻrta Osiyo mamlakatlari qochqinlarni qabul qilishga imkoniyati yoʻqligini tojik moliyachisi Sadriddin Amirov ham tasdiqlaydi.

Uning soʻzlariga qaraganda Tojikistonda AQSH va Yevropa mamlakatlari kabi imkoniyatlar yoʻq va bunday bayonotlar iqtisodiy asosga ega emas.

“Qochqinlar gullab-yashnayotgan Yevropada yashamoqchi”

Tojikistonlik iqtisodchi Aziz Nazarovning fikricha, lord Desaining taklifi — yangilik emas. Shunga oʻxshash choralar haqida bir necha Yevropa siyosatchilari gapirgan. Faqat, koʻp hollarda, Yaqin Sharqning Qatar, Saudiya Arabistoni, BAA, Baxreyn kabi boy mamlakatlari misolida gapirilgan.

“Mening fikrimcha, ushbu mamlakatlar Oʻzbekiston va Tojikistondan koʻra  diniy va ruhiy jihatdan Suriyaliklarga yaqinroq”, — deb hisoblaydi iqtisodchi.

Nazarovning fikricha, qochqinlarning oʻzi ham Oʻrta Osiy mamlakatlariga koʻchib oʻtishni xoxlamaydi.   

“Qochqinlarning koʻpchilligi – oʻqimishli yoshlar boʻlib, ular qonun hammaga barobar boʻlgan va har bir kishiga kam boʻlsada ijtimoiy himoya kafolatlangan Yevropada yashashni xoxlaydi”, — deydi ishonch bilan Nazarov.

Ekspert fikricha, qochqinlarning maqsadi — arbiy va shimoliy Yevropa mamlakatlarida yashash va ishlash. YEI qochqinlarni qabul qilishda davom etarkan, ular ushbu mamlakatlarga yetib olishga harakat qilishadi. Bunaday holatda, koʻp narsa YEIning qochqinlarga nisbatan yagona strategiyasiga bogʻliq boʻladi. Faqat ushbu siyosatga cheklash kiritilgandagina, qochqinlar boshqa joylarni tanlashi mumkin.

Sharoitni tushunmaslikmi yo provokatsiya?

Qirgʻiz siyosatchisi Mars Sariyevning soʻzlariga qaraganda, Britaniya lordining soʻzlari — bu aniq maqsadni koʻzlagan provokatsiya. Uning maqsadi sobiq Ittifoqning Oʻrta Osiyo respublikalarida jamiyat fikrini oʻrganish.

“Britaniyaliklar oxirgi 200 yil davomida dunyoda roʻy berayotgan barcha siyosiy mojarolar rejisseri, shuning uchun bizni bunday “choʻtlash” sergaklantirishi kerak”, — deb ogohlantirdi Sariyev.   

Yil boshidan buyon Yevropaga 500 ming migrantlar keldi va kun sayin ularning soni oshib bormoqda. Ushbu migrgatsion krizis, Ikkinchi Jahon urushidan keyin dunyodagi eng katta krizis deb tan olindi. 

Yangiliklar lentasi
0
Avval yangilariAvval eskilari
loader
LIVE
Zagolovok otkrыvayemogo materiala