Analitika

Ekspert: Oʻzbekiston iqtisodiy tizimi uni kasoddan saqlaydi

© Sputnik / Stringer"Osiyo Taraqqiyot banki" simvoli
Osiyo Taraqqiyot banki simvoli - Sputnik Oʻzbekiston
Obuna boʻlish
Yandex newsTelegram
OTB hisobotiga koʻra, respublikada inflyatsiya miqdori oʻzgarmaydi – 2015 yil 8,1%, 2016 – 7,5%.

TOSHKENT, 23 sen – Sputnik. Osiyo Taraqqiyot banki seshanba kuni eʼlon qilgan “2015 yilda Osiyo rivojlanish istiqbollari” hisobotida Oʻzbekiston iqtisodiy oʻsish surʼatini avvalgidek 7% miqdorida qoldirdi. Shu bilan bir paytda Xitoy va boshqa bir qator Osiyo mamlakatlari oʻsish surʼatini ushbu yil va kelasi yilga kamaytirdi. 

Neft va gaz taʼsir koʻrsatmaydi 

MDH davlatlari Instituti iqtisodiyot boʻlimi boshligʻi Aza Migranyan, OTB hisobotiga qanday sabablar taʼsir qilganligini Sputnikka izohlab berdi. 

“Koʻp narsa paxta eksporti hajmiga bogʻliq. Xitoyga ozroq miqdorda gaz eksport qilinadi. Bu davlat iqtisodining xom-ashyoviy tarkibi. Undan tashqari katta miqdorda sanoat mahsulotlari eksport qilinadi, shu jumladan avtomobillar”, — dedi ekspert. 

Eksport tuzimi boʻyicha ham Oʻzbekiston iqtisodi turli boʻlimlardan tashkil topgan. Xom ashyodan tashqari Oʻzbekiston yuqori texnologik ishlov berilgan mahsulotlar eksport qiladi. Shuni evaziga mamlakat iqtisodi oʻzini oʻzi qutqaradi. 

Undan tashqari, Oʻzbekiston iqtisodini umumOsiyo susayishidan saqlabqoladigan yana bir narsa — bu iqtisodni davlat tomonidan boshqarilishidir. Narxlar, valyuta kurslari  oʻzgarishi davlat tomonidan boshqarilishi, ekspert fikricha, Oʻzbekistonning soʻzsiz yutugʻidir. 

“Bunday holatda iqtisodni stabil rivojlantirish, erkin bozor iqtisodiga nisbatan, osonroq. Shuning uchun ham Oʻzbekiston umumOsiyo iqtisodiy susayish trendiga qoʻshilmaslikka haqqi bor”, dedi iqtisodiyot fanlari doktori. 

Osiyo Taraqqit banki analiziga binoanOʻzbekistonga tovarlar importi oʻtgan yilning shu davriga qaraganda 6%ga kamaydi. “Bu umumjahon va MDH davlatlari iqtisodida roʻy berayotgan voqealarning umumiy natijasi”, — ekspert fikriga qaraganda. 

Migranyanning fikricha xom ashyo importi kamayishi bu ishlab chiqarishning kamayishi bilan bogʻliq, buning natijasi keyinroq iqtisodiy koʻrsatkichlarga nisban taʼsir koʻrsatadi. 

Inflyatsiya koʻrsatikichlari oʻzgarmasdan qolgani ham, iqtisodiyotni davlat tomonidan boshqarish tizimi bilan bogʻliq. 

Undan tashqari, oziq ovqat mahsulotlari bilan taʼminlash ham oʻz mahsulotlari hisobiga amalga oshiriladi. Bu esa oʻz navbatida inflyatsiya darajasini boshqarishga katta yordam beradi. 

Xitoy pastga tortayapti 

Oʻrta Osiyo mamlakatlari iqtisodi Xitoy iqtisodi sustlashishiga ham bogʻliq. Maʼlumki, chorshanba kuni Xitoy tadbirkorlik faolligi indeksi PMI, oxirgi 6,5 yil mobaynida eng past natijani koʻrsatdi. Xitoy iqtisodi oxirgi ikki yil mobaynida kuchli tebranishlar taʼsiri ostida. Xitoy Oʻzbekiston iqtisoditiga ham energetik resurslar isteʼmolchisi, ham investitsiyalar manbai sifatida taʼsir koʻrsatadi.   

Tadbirkorlik faollligi susayishi bu iqtisodiy rivojlanish susayishi degani emas, bular butunlay boshqacha tushunchalar, deydi iqtisodchi. Avvalambor, sanoat ishlab chiqarish hajmi va sarflanayotgan energiya hajmiga qarash kerak. Ushbu koʻrsatkichlar Xitoyning Oʻzbekiston iqtisodiga kursatayotgan taʼsirni aniq belgilaydi.

Yangiliklar lentasi
0