Siyosat

Oʻzbekiston–Xitoy: xalqlar farovonligi yoʻlidagi hamkorlik

© Sputnik / Aleksey Babushkin / Fotobankka oʻtishXitoy manzarasi
Xitoy manzarasi - Sputnik Oʻzbekiston
Xitoy Xalq Respublikasi raisi Si Tszinpin Oʻzbekistonga davlat tashrifi oldidan ikki mamlakat munosobatlarining bugungi holatiga nazar.

TOSHKENT, 20 iyun — Sputnik. Oldin xabar berganimizdek, 21 iyun kuni Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Islom Karimov taklifiga binoan Xitoy Xalq Respublikasi raisi Si Tszinpin davlat tashrifi bilan Oʻzbekistonga keladi.

Ikki mamlakat uchun muhim ahamiyatga ega boʻlgan ushbu tashrif oldindan, keling, Oʻzbekiston-Xitoy munosobatlarining bugungi holatiga bir nazar tashlaylik.   “Jahon” axborot agentligi xabari asosida

XXR TIV rahbari Van I va Oʻzbekiston TIV rahbari Abdulaziz Kamilov - Sputnik Oʻzbekiston
Siyosat
Abdulaziz Kamilov Xitoy tashqi ishlar Vaziri Van I bilan uchrashdi

Ushbu tashrif XXR birinchi kotibi Li Tszinpinning Oʻzbekistonga ikkinchi tashrifi boʻladi. Tashrif, Xitoy siyosiy va tadbirkor doiralarning Oʻzbekiston bilan hamkorlikni yanada chuqurlashtiri va kengaytirishga boʻlgan intilishidan darak beradi.

Bugungi kunda Xitoy Xalq Respublikasi Oʻzbekistonning jahon maydonidagi eng muhim sheriklari va yirik sarmoyadorlaridan biri boʻlib qolmoqda. 

Uzoq muddatli va samarali Oʻzbekiston — Xitoy muloqotining asosiy tamoyillari Doʻstlik, hamkorlik va sheriklik munosabatlari toʻgʻrisidagi shartnoma (2005), Strategik sheriklik oʻrnatish toʻgʻrisidagi qoʻshma deklaratsiya (2012), shuningdek, 2013 yili imzolangan Doʻstlik va hamkorlik toʻgʻrisidagi shartnoma hamda Ikki tomonlama strategik hamkorlikni yanada chuqurlashtirish va rivojlantirish haqidagi qoʻshma deklaratsiyada muhrlab qoʻyilgan. Umuman olganda, Oʻzbekiston — Xitoy aloqalarining shartnomaviy-huquqiy zamini turli yoʻnalishlarni qamrab olgan 220 dan ortiq hujjatdan iboratdir.

Gaz oʻtkazuvchi quvur - Sputnik Oʻzbekiston
Jamiyat
Oʻzbekiston-Xitoy gaz quvurining toʻrtinchi tarmogʻi loyihasi yil oxirigacha yakunlanadi

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Islom Karimovning 2014 yil avgust oyida Xitoy Xalq Respublikasiga buyurgan davlat tashrifi ikki tomonlama muloqotning rivojlanishida muhim bosqich boʻldi. Tashrif chogʻida Qoʻshma bayonot, 2014 — 2018 yillarga moʻljallangan Strategik sheriklik munosabatlarini rivojlantirish dasturi, 6 milliard AQSH dollaridan ziyod miqdordagi 80 dan ortiq iqtisodiy, moliyaviy hamda sarmoyaviy bitim va shartnomalardan iborat salmoqli hujjatlar imzolandi. 

Jahon iqtisodiyotidagi beqarorlik sharoitda Oʻzbekiston va Xitoy oʻrtasidagi oʻzaro savdo-sotiq hajmi, oʻtgan yili 4 milliard AQSH dollaridan oshdi, joriy yilning yanvar-aprel oylari davomida esa bu koʻrsatkich 1,4 milliard dollarni tashkil qildi.

Fargʻonaazot korxonasi - Sputnik Oʻzbekiston
Iqtisod
Oʻzbekiston-Xitoy qoʻshma korxonasi birinchi NPK oʻgʻitlar zavodini qurdi

Mamlakatimiz bozorida Xitoy sarmoyasi ishtirokidagi 650 dan ziyod korxona faoliyat koʻrsatayotgani ham XXR ishbilarmonlar hamjamiyati tomonidan Oʻzbekistonga nisbatan qiziqishning oʻsib borayotganini yaqqol tasdiqlaydi. Oʻzbek bozorini yaqindan oʻrganish uchun Toshkentda ushbu doʻst davlatning 75 ta yetakchi firma va kompaniyasi oʻz vakolatxonasini ochgan. 

Sarmoyaviy sheriklik Oʻzbekiston va Xitoy hukumatlari oʻrtasida 2010 yili imzolangan Noxom-ashyo va yuqori texnologiya sohalaridagi hamkorlik dasturi doirasida amalga oshirilmoqda.

Xitoy biznes subʼyektlari Oʻzbekistondagi qator yangi sanoat gigantlari, jumladan, Dehqonobod kaliy oʻgʻitlari va Qoʻngʻirot soda zavodi qurilishida ishtirok etdi. XXR tadbirkorlari koʻmagida respublikamiz hududida elektr texnikasi mahsulotlari, mobil telefonlar, qurilish texnikasi ishlab chiqarish yoʻlga qoʻyildi. Huawei kompaniyasi tomonidan Toshkent shahri va Oʻzbekiston mintaqalarining telekommunikatsiya tarmoqlarini rivojlantirish boʻyicha 20 ta loyiha amalga oshirildi. ZTE korporatsiyasi bilan hamkorlikda chiqarilayotgan modem, smartfon va boshqa uskunalarga milliy hamda xorijiy bozorlarda talab katta.

Buyuk Ipak Yoʻli yodgorligi. Samarqand - Sputnik Oʻzbekiston
Iqtisod
Oʻzbekiston va Xitoy Ipak yoʻlida transport harakatini osonlashtirishga kelishdi

Oʻzbekistonning joʻgʻrofiy joylashishi bois XXR bilan transport sohasidagi oʻzaro manfaatli hamkorlik ham tobora rivojlanmoqda. Xitoydan Yevropa davlatlariga mahsulotlar tashish mamlakatimiz hududi orqali amalga oshirilmoqda. Birgina Navoiy aeropotida faoliyat koʻrsatayotgan Xalqaro intermodal xab orqali 2015 yili 1,8 ming tonna yuk tashildi. Bundan tashqari, strategik jihatdan nafaqat Oʻzbekiston, balki butun Markaziy Osiyo uchun muhim boʻlgan loyihaning amalga oshirilishida, yaʼni “Qamchiq” dovoni orqali oʻtadigan 19 kilometrdan ziyod masofali temir yoʻl tonneli qurilishida Xitoy firmalari faol qatnashdilar.

Oʻzbekiston va Xitoy koʻp asrlik tarixga, noyob madaniyat va ulkan intellektual salohiyatga ega. Bu davlatlararo gumanitar hamkorlikni sezilarli darajada faollashtirish, ikki mamlakat oliy oʻquv yurtlari va ilmiy-tadqiqot institutlari oʻrtasida yaqin sheriklik munosabatlarini oʻrnatishga imkoniyatlar yaratishni, shuningdek, oʻzaro madaniy aloqalarni kengaytirishni taqozo etdi.

Iqtisod
Xitoy-Oʻzbekiston temir yoʻl qurilishi 2016 yilda boshlanadi

Xitoyda 2013 yili Oʻzbekiston tadqiqotlari va maʼrifiy almashuvlari Markazi tuzildi. Uning mutaxassislari respublikamizda roʻy berayotgan zamonaviy jarayonlarni kuzatib bormoqdalar. 2010 yildan boshlab XXR Markaziy millatlar universitetida oʻzbek tili oʻqitilmoqda. Shanxay Xalqaro tadqiqotlar universitetida alohida oʻzbek tili kafedrasi faoliyat koʻrsatmoqda. 

XXRning qator shaharlarida Oʻzbekiston madaniyati haftaligi oʻtkazilganini samarali madaniy hamkorlikning misoli sifatida tilga olish mumkin. Shu bilan

Vong Kar-Vayning Buyuuk ustoz filmidan sahna - Sputnik Oʻzbekiston
Madaniyat
Toshkentda Xitoy kinosi kunlari oʻtkaziladi
birga, Xitoyning koʻpgina yirik megapolislarida — Pekin, Shanxay va boshqa shaharlarida taniqli oʻzbek rassomlarining respublikamiz zamonaviy hayoti va taraqqiyotining turli qirralarini oʻzida aks ettirgan ijodiy ishlari koʻrgazmasi boʻlib oʻtdi. XXR ijodiy jamoalari har ikki yilda Samarqand shahrida oʻtkaziladigan “Sharq taronalari” Xalqaro musiqa festivalining doimiy ishtirokchilari hisoblanadi. 

Oʻzbekiston-Xitoy aloqalarining ayni holati —  ikki mamlakat xalqlarining tub manfaatlariga hamda hozirgi zamon talablariga mos keladi. Shu oʻrinda ikki mamlkat rahbarlarining uchrashuvi ushbu munosobatlarni yanada rivojlantirish uchun qoʻyilgan yana bir ilgʻor qadam boʻladi, deyilgan axborot agentligi maqolasida.

Yangiliklar lentasi
0
Avval yangilariAvval eskilari
loader
LIVE
Zagolovok otkrыvayemogo materiala