Jamiyat

Pensiya taʼminotida yangi yildan joriy etilgan asosiy oʻzgarishlar haqida

© AP Photo/Sergey PonomarevKeksa kishi
Keksa kishi - Sputnik Oʻzbekiston
Pensiya belgilanishiga doir savollar bilan "Zarafshon" muxbiri viloyat byudjetdan tashqari pensiya jamgʻarmasi boshqarmasi mablagʻlarni boshqarish, pensiya va nafaqalar toʻlovi monitoringi boʻlimi boshligʻiga murojaat qildi

TOSHKENT, 26 yanv — Sputnik. Yanvar oyining boshida pensiya yoshini belgilashda yangi tartib eʼlon qilingani — pensiyani tezroq olish imkoni paydo boʻlgani haqida xabar bergan edik.

Oʻzbek pensioneri - Sputnik Oʻzbekiston
Jamiyat
Pensiya yoshini belgilashda yangi tartib eʼlon qilindi
"Zarafshon" nashri muxbiri Togʻaymurod Shomurodov pensiya borasidagi bir nechta savollar bilan Samarqand viloyat byudjetdan tashqari pensiya jamgʻarmasi boshqarmasi mablagʻlarni boshqarish, pensiya va nafaqalar toʻlovi monitoringi boʻlimi boshligʻi Abdurashid Rahimovga murojaat qildi.

Nashrda chop etilgan intervyuni eʼtiboringizga havola qilamiz.

- Yoshga doir pensiya olish huquqiga kimlar ega boʻladilar?

– Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari "Fuqarolarning davlat pensiya taʼminoti toʻgʻrisida"gi Qonunda nazarda tutilgan tartibda davlat tomonidan pensiya bilan taʼminlanish huquqiga egadirlar. Qonunning 7-moddasiga koʻra,
erkaklar – 60 yoshga toʻlganda va ish stajlari kamida 25 yil boʻlgan taqdirda;

ayollar – 55 yoshga toʻlganda va ish stajlari kamida 20 yil boʻlgan taqdirda yoshga doir pensiya olish huquqiga ega boʻladilar.

Pensiya miqdorini hisoblab chiqarishda ish stajining oxirgi 10 yili asos qilib olinadi.

– Ish staji yetarli boʻlmagan holda pensiya qanday tayinlanadi?

– Ish staji yetarli boʻlmaganda toʻliqsiz pensiya tayinlanadi. Buning uchun ish staji kamida 7 yil boʻlishi kerak. Ish stajiga ega boʻlmagan fuqarolar davlat pensiyalarini olish huquqiga ega emaslar.

– Yakka tartibdagi tadbirkor, chet elda yollangan holda ishlovchi shaxs, dehqon xoʻjaligi aʼzosi kelajakda davlat pensiyasi olish huquqiga ega boʻlish uchun ish stajini qanday rasmiylashtirishi zarur?

– Darhaqiqat, ayni paytda ayrim shaxslar yollanib, kunlik tushum yoki yil oxirida vaʼda qilingan qishloq xoʻjalik masulotlari – gʻalla yoki meva-sabzavotlar olish uchun ishlab, ertaga pensiyaga chiqishda zarur ish stajiga ega boʻlmay qoladilar. Kelajakda davlat pensiyasi olish huquqidan mahrum boʻlib qolmaslik uchun yakka tartibdagi tadbirkor roʻyxatdan oʻtib faoliyatini boshlagach, davlat soliq idoralariga oʻzi uchun eng kam ish haqining bir barobari miqdorida har oyning 25-sanasiga qadar sugʻurta badali toʻlab boradi.

Pensioner - Sputnik Oʻzbekiston
Jamiyat
Jismoniy shaxslar uchun Pensiya jamgʻarmasiga majburiy ajratma 8 foizga oshirildi
Yakka tadbirkor 3 kishini yollab ishlatish huquqiga ham ega. Ana shunday taqdirda u yollangan xodim uchun ham eng kam ish haqining 0,5 barobari miqdorida sugʻurta badali toʻlab boradi. Soliq idorasi sugʻurta badallari toʻlangani haqida byudjetdan tashqari pensiya jamgʻarmasiga roʻyxat taqdim etadi va unga asosan jamgʻarmada yakka tartibdagi tadbirkorga va uning yollangan xodimiga mehnat daftarchasi ochiladi. Shu vaqtdan boshlab ish staji hisoblanadi.

Qonuniy ravishda chet elda yollangan holda ishlovchi shaxs esa vakolatli organ tomonidan berilgan chet davlat va u yerda boʻlgan vaqt toʻgʻrisida maʼlumotnomani doimiy yashash joyi boʻyicha pensiya jamgʻarmasiga taqdim etsa va eng kam ish haqining kamida bir barobari miqdorida soliq idorasiga sugʻurta badali toʻlagan boʻlsa (toʻlov davri har oyda, chorakda yoki kelganidan keyin uch oy ichida), pensiya tayinlashda ish stajiga qoʻshib hisoblanadi.

Dehqon xoʻjaligi boshligʻi, qoramol yetishtiruvchi har yili 1 oktyabrga qadar eng kam ish haqining 4,5 barobari miqdorida sugʻurta badali toʻlaydi va bu haqda soliq idorasi taqdim etgan maʼlumotga koʻra pensiya jamgʻarmasida mehnat daftarchasi ochilib, ish staji yuritib boriladi.

Shuni taʼkidlash kerakki, yollanma ishchining pensiya jamgʻarmasida ish staji hisoblanishi uchun u toʻlaydigan sugʻurta badali miqdori eng kam ish haqining 0,5 barobaridan kam boʻlmasligi kerak.

– Pensiya taʼminotida yangi yildan joriy etilgan oʻzgarishlarning asosiylariga ham toʻxtalib oʻtsangiz?

– 2016 yil 27 dekabrda "Soliq va byudjet siyosatining 2017 yilga moʻljallangan asosiy yoʻnalishlari qabul qilinganligi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida"gi Qonuni imzolandi. Qonunning 1-moddasiga muvofiq, "Fuqarolarning davlat pensiya taʼminoti toʻgʻrisida"gi Qonunning 47 va 65-moddalariga oʻzgartirishlar kiritildi. Xususan, 47-modda birinchi qismining "a" va "b" bandlaridagi "uch oy" degan soʻzlar "oltmish kun" degan soʻzlar bilan almashtirildi.

Shavkat Mirziyoyev - Sputnik Oʻzbekiston
Jamiyat
Oʻzbekiston prezidenti Moliya vazirligini ayab oʻtirmadi
"a" bandiga batafsil izoh beradigan boʻlsak, umumiy qoidaga koʻra, pensiya unga murojaat qilingan kundan boshlab tayinlanadi. Biroq qonun pensiyani birmuncha oldinroq muddatdan tayinlashni ham nazarda tutadi.

47-moddaning "a" bandi, fuqaro pensiya yoshiga toʻlgandan keyin uch oy ichida pensiya tayinlashni soʻrab murojaat etsa, unga pensiya, pensiya yoshiga yetgan kundan eʼtiboran tayinlash koʻzda tutilgan edi.

Misol uchun, 1956 yil 5 yanvarda tugʻilgan M.Mansurov 2016 yil 2 martda yoshga doir pensiya tayinlashini soʻrab murojaat qiladi. Pensiya yoshiga yetgan kun bilan pensiyaga haqiqiy murojaat qilgan kun oʻrtasida 3 oy oʻtmaganligi sababli unga 2016 yil 5 yanvardan pensiya tayinlangan boʻlardi.

Qonunga oʻzgartirish kiritilganligi sababli xuddi shunday holatda fuqaro 2017 yil 1 yanvardan keyin pensiya tayinlashni soʻrab murojaat etganda, pensiya ariza bergan kundan eʼtiboran tayinlanadi. Misol uchun, 1957 yil 12 yanvarda tugʻilgan M.Moʻminov 2017 yil 25 martda yoshga doir pensiya tayinlashni soʻrab murojaat etgan. Unga pensiya ariza bergan kundan boshlab tayinlanadi. Chunki pensiya yoshiga yetgan kun bilan pensiyaga haqiqiy murojaat qilgan kun oʻrtasida "60 kun" muddat oʻtib ketgan.

Yangiliklar lentasi
0
Avval yangilariAvval eskilari
loader
LIVE
Zagolovok otkrыvayemogo materiala