Siyosat

Oʻttiz toʻrt yillik sir: Sharof Rashidovning oʻlimi atrofidagi mish-mishlarga nuqta qoʻyildi

© Sputnik / Vasiliy Malыshev / Fotobankka oʻtishFidel Kastro (sleva) i pervыy sekretar TSK kompartii Uzbekistana Sharaf Rashidov (2 sprava) beseduyut s chabanom kolxoza imeni Sverdlova M. Muminovыm
Fidel Kastro (sleva) i pervыy sekretar TSK kompartii Uzbekistana Sharaf Rashidov (2 sprava) beseduyut s chabanom kolxoza imeni Sverdlova M. Muminovыm - Sputnik Oʻzbekiston
Sharof Rashidovning vafotidan keyin u kishi oʻlimining turli "tafsilotlari" har xil boʻyoqlar bilan juda ustalik bilan boʻyalgan holda tarqatildi. Baʼzilar ogʻzida u oʻzini otdi, boshqalarning aytishicha zahar ichib oʻldi, yana boshka "inson" larning gapi boʻyicha qaysi bir xorijiy davlatga ketib koldi

TOSHKENT, 3 noya — Sputnik. Oʻzbekiston Respublikasi xavfsizlik xizmatida uzoq yillar xizmat kilgan, mamlakatning uch rahbari — Sharof Rashidov, I.Usmonxoʻjayev va I.Karimovga tansoqchilik qilgan — zaxiradagi polkovnik Sadullo Muhammadqulov bilan suhbatimizni davom ettirar ekanmiz, u kishidan oʻttiz toʻrt yillik sirni ochishni, yaʼni Sharof Rashidovning oʻlimi toʻgʻrisida toʻliqroq maʼlumot berishni soʻradik.

Sharaf Rashidov - Ulugbek sovetskogo soyuza - Sputnik Oʻzbekiston
Infografika
Sharof Rashidov: atoqli adib va yetuk davlat arbobi
"Sharof Rashidovning oʻlimi haqida haqiqatan ham kamdan-kam odamlar xabardor boʻlgan. Albatta, bu "sir"ni ochib, boʻlgan voqeaning haqqoniy sabab va natijalarini aytib berish kerak. Chunki, Sharof Rashidovichning vafoti vaqtida ularning yonida faqatgina bir necha kishi boʻlgan. Oʻsha kechasi ularning yonlarida rafiqalari Xursand Gʻofurovna, men va vrach boʻlganmiz.

Sharof Rashidovichning vafotidan keyin bizning respublikamiz shaharlarida, boshqa respublikalarda va xususan Moskvada, u kishi oʻlimining turli "tafsilotlari" har xil boʻyoqlar bilan boʻyalgan holda tarqatildi. Baʼzilar ogʻzida u oʻzini otdi, boshqalarning aytishicha zahar ichib oʻldi, yana boshqa "inson"larning gapi boʻyicha qaysidir bir xorijiy davlatga ketib qoldi.

Bu gaplar hatto gʻarb davlatlari gazeta va jurnallarida ham chop etildi. Jumladan, respublikamizning oʻsha vaqtdagi yangi demokratik tashkiloti boʻlib hisoblangan "ERK" partiyasining "ERK" roʻznomasi ham gʻarb davlatlaridan birida chop etilgan maqoladagi "tafsilotlarni" koʻchirib chop etdi. Maʼlumki, SH.Rashidov oʻlimining ertasiga respublika gazetalarida u kishining ogʻir infarkt kasalligidan keyin vafot etgani haqida maxsus meditsina komissiyasining axboroti berilgan.

Bu maʼlumotni oʻqigan har bir kishi albatta, qattiq qaygʻuga botib, shunday ulugʻ insonning bizning oramizda yoʻqligiga ishongisi kelmasdi. Chunki bir kun oldin televideniyening "Axborot" dasturida SH.Rashidovichning Xorazm viloyatidagi xizmat safari haqida axborot berilib, unda SH.Rashidovichning Urganch va Xiva shaharlari obʼyektlaridagi safari haqida hikoya qilingan edi.

Shuning uchun bir kun oldin sogʻ-salomat yurgan odamning bugun oʻlganiga hech kimning ishongisi kelmasdi.

Taqdir taqazosi bilan men Sharof Rashidovich hayotlarining oxirgi 4 yilida kecha-yu kunduz hamrohlik qilib, ularga oʻgʻillari kabi xizmat qildim va oilaning yaqin kishisiga aylandim, qolaversa oʻlayotgan vaqtlarida oʻgʻillari oʻrniga oʻgʻillik vazifasini bajardim.

Yuqorida qayd etilgan mish-mishlarning notoʻgʻriligi va nooʻrinligini koʻrsatib, SH.Rashidovich umrining oxirgi kunlari haqida oʻz koʻzim bilan koʻrganlarimni hikoya qilmoqchiman.

Pervыy sekretar TSK KPSS Uzbekskoy SSR Sharaf Rashidov - Sputnik Oʻzbekiston
Siyosat
Sharof Rashidov oʻzi xizmat qilgan tizim qurboni boʻldi - Sadullo Muhammadqulov
Sharof Rashidovichning oʻlimiga bir necha voqealar sababchi boʻlgan:

— Sharof Rashidovich 1973 yilda bir marta infarkt boʻlganlar. Shuning uchun, ularning rafiqalari hamisha viloyatlar va boshqa shaharlarga boʻladigan safarlariga hamrohlik qilar edilar. Lekin kamtarin inson boʻlganliklari uchun hech qachon protokol boʻyicha ularning ishtiroklari talab qilinmagan rasmiy tadbirlarda qatnashmas edilar.

— 1983 yilning sentyabrida Sharof Rashidovich Ittifoq delegatsiyasining rahbari sifatida Efiopiyada safarda boʻlgan edilar. Efiopiya dengiz sathidan juda balandda boʻlgani uchun, tibbiyot taomiliga asosan har bir rahbar Efiopiyaga kelgandan keyin kamida 2 soat gorizontal holatda dam olishi va adaptatsiya muddatini oʻtishi kerak boʻlgan. Ammo, Sharof Rashidovich kamtarinlik qilib, vaqtlari kamligidan dam olmaganlar. Bu esa uzoq muddat samolyotda uchish jarayonidan keyin yuragiga va salomatligiga salbiy taʼsir qilgan.

— Efiopiyadan Moskvaga, undan keyin ishlar koʻpligidan, dam olmasdan, Toshkentga uchib kelganlari, koʻp oʻtmay yana Moskvaga 3-4 kunga majlisga borib kelganlari ham maʼlum darajada yomon taʼsir qilgan edi.

— 24 — oktyabrda Toshkent-Urganch,

— 26 — oktyabrda Urganch-Toshkent,

Oʻzbekiston SSR Kommunistik partiyasi rahbari Sharof Rashidov - Sputnik Oʻzbekiston
Siyosat
Jizzax tumani Sharof Rashidov nomi bilan ataladi
— 27 — oktyabrda Toshkent-Urganch,

— 28 — oktyabrda Urganch-Toʻrtkoʻl-Urganch marshrutlari boʻyicha samolyotda uchishlar ham Sharof Rashidov salomatligiga salbiy taʼsir koʻrsatgan.

— 24-30 — oktyabr kunlari Sharof Rashidovich avtomashinada har kuni ertalab soat 9 dan kechqurun soat 8-9 gacha 250-300 km yoʻl bosib, avvaliga Xorazm viloyati rayonlarini, keyin Qoraqalpogʻiston rayonlarini aylanib, rayon faollari bilan majlislar oʻtkazdilar. Bu albatta 66 yoshga kirgan, katta jismoniy va aqliy kuchni talab qiladigan ishda ishlayotgan inson uchun chidab boʻlmas yuk edi.

Koʻrsatilgan sabablar, yaʼni oʻzini oʻylamasdan, topshirilgan vazifani aʼlo darajada bajarish, kamtarinlik qilib hamma yukni oʻz zimmalariga olish va xalqining obroʻ-eʼtibori uchun oʻzini qurbon qilish uning oʻlimiga sabab boʻluvchi oqibatlarni keltirib chiqardi.

Sharof Rashidovich boshqa hamkasblariga oʻxshab yilda ikki marta dam olmagani, paxta yigʻim-terimi siyosiy masala ekanini tushunganligi, qolaversa oʻz ishiga fidoyiligi tufayli Moskvaning Markaziy shifoxonasida emas, balki maydonda — xizmat safari vaqtida oʻzi yashaydigan vagonda jon berdi.

Juda koʻpchilik Sharof Rashidovichning oʻlimiga Geydar Aliyev bilan boʻlgan suhbat sabab boʻlgan, deb gap tarqatishdi. Bu ham notoʻgʻri.

Sadullo Murodilloyev i Sharaf Rashidov - Sputnik Oʻzbekiston
Analitika
Sharof Rashidov siyosiy arbob sifatida jahonda qanday obroʻga ega boʻlgan? - Xos soqchi xotiralari
Birinchidan, G.Aliyev boshchiligidagi Ittifoq delegatsiyasi Moskvadan Toshkentga 26 oktyabrda uchib kelganida, Sharof Rashidovichning oʻzlari ularni kutib oldilar. Bundan bir kun oldin Sharof Rashidovich Urganchdan uchib keldilar. Men smenani V. Bondarenkodan qabul qilib oldim. Uyga borayotganimizda, mashinada Sharof aka keyingi uch kunlik programmani gapirib berdilar va bu programmani bajarish boʻyicha tegishli koʻrsatmalarni berdilar. Oxirida "Mulla Sadullo, siz biz bilan Urganchga birga uchasiz", — deb tayinladilar.

Men oʻsha kunning oʻzida aytilgan programma boʻyicha butun sistemani xabardor qildim. Ertasiga G.Aliyev boshchiligidagi tarkibida V. Dolgix, V.Tereshkova boʻlgan delegatsiyani kutib oldik. Mehmonlar rezidentsiyada joylashgandan keyin ovqatlanishdi. Keyin maxsus programmaga asosan Toshkent metropoliteni, "Xalqlar doʻstligi" sʼyezdlar saroyi va boshqa obʼyektlarni tomosha qildilar. Sharof Rashidovichning oʻzlari hamrohlik qilganlari uchun men ham ularning suhbatlariga guvoh boʻlganman. Ular siyosiy, iqtisodiy va boshqa muammolarni muhokama qildilar.

G.Aliyev va SH.Rashidovich oʻrtasida hamisha doʻstlik munosabatlari mavjud edi. Chunki ularning bundan avvalgi bir necha uchrashuvlari (Tbilisi, Yerevan va Moskvada) doʻstona ruhda oʻtganiga guvoh boʻlganman. Sharof Rashidovich G.Aliyev bilan kechki ovqatdan keyin xayrlashib mashinaga oʻtirganlarida kayfiyatlari juda yaxshi edi, chunki odatdagiday "qani mulla Sadullo "Mayak"ni qoʻying yangiliklarni eshitaylik", — deb iltimos qildilar. Ertasiga 27 oktyabr ertalab soat 7-00 da G. Aliyev boshchiligidagi delegatsiyani Vyetnamga joʻnatib Sharof Rashidov 8-00 da Andrey Gromыko hamrohlik qilayotgan Finlyandiya delegatsiyasini Markazkomda qabul qildilar. Soat 11 larda biz Doʻrmonga qaytayotganimizda Sharof Rashidov menga "mulla Sadullo bugun soat 17-00 da Urganchga uchamiz, biz bilan birga uchasiz, bilasiz-a? " — deb soʻradilar.

Men hamma topshiriqlarini bajarganligim va uchishga tayyorgarlik koʻrilgani haqida axborot berdim. Programma boʻyicha 27 oktyabr kechkurun 17-00 da YAK-40 samolyotida Urganchga uchdik. Sharof Rashidovichning salomatligi, kayfiyati yaxshi edi, ammo qattiq charchaganlari bilinib turardi. Oʻsha kuni kechqurun oʻzlarining yordamchilari Kraynov Georgiy Alekseyevich bilan ancha hujjatlar ustida vagondagi salon-mehmonxonada ishladilar va soat 23 larda dam olish uchun yotoqxonalariga kirib ketdilar. Havo salqin boʻlgani va charchaganliklari uchun sayr qilgani vagondan chiqmadilar.

28 oktyabr kuni ertalab soat 9-45 da avtomashinada borish uzoq boʻlgani uchun, Yak — 40 samolyotida Qoraqalpogʻistonning Toʻrtkoʻl, Beruniy va Ellikqalʼa rayonlari xoʻjaliklaridagi paxta yigʻim-terimi ishlari bilan tanishish uchun Toʻrtkoʻl rayoniga uchib ketdik. U yerda Obkomning birinchi kotibi K.Kamolov, Sredazirsovxozstroy boshligʻi N.R.Xamrayev va avtonom respublikaning boshqa rahbarlari kutib oldilar.

Aeroportda rahbarlar bilan qisqa suhbatdan keyin mutasaddi kishilar bilan birga xoʻjaliklarni koʻrish uchun chiqib ketdik.

28 oktyabr kuni Sharof Rashidovich charchaganligiga qaramasdan, avtonom respublikaning Toʻrtkoʻl, Ellikqalʼa va Beruniy rayonlarining paxta maydonlarini koʻrib chiqdi. Har bir xoʻjalik raisi, brigada boshliqlari, mexanizator va boshka mutaxassislar bilan suhbatlashib kerakli maslahatlar va topshiriqlarni berdi.

Bundan tashqari, har bir rayonning oldindan belgilangan xoʻjaligida, rayon aktivlari bilan suhbatlashib, ularga paxta planini bajarishda koʻrsatayotgan jonbozliklari uchun minnatdorchilik bildirib, respublika paxta xirmoniga iloji boricha koʻprok paxta topshirishlarini ulardan iltimos qilib soʻrar edi. Aktivda qatnashganlarning savollariga javob berar, mavjud muammolarni oʻsha yerning oʻzida, agar iloji boʻlmasa Toshkentdagi kerakli rahbarlarga telefon orqali topshiriq berib hal qilar edi.

© Foto, Iz lichnogo arxiva Sadullo MuxammadkulovaSharaf Rashidov za stolom v okrujenii kolleg i gostey
Sharaf Rashidov za stolom v okrujenii kolleg i gostey - Sputnik Oʻzbekiston
Sharaf Rashidov za stolom v okrujenii kolleg i gostey

Shu kuni Ellikqalʼa kolxozlaridan birida paxta terishga hasharga chiqqan oqsoqollar bilan suhbat qilib, ulardan xalqning kayfiyati, xol-ahvoli va kamchiliklari haqida soʻradi. Oqsoqollar qishloqlardagi vaziyat, xalqning kayfiyati va QQASSR ning paxta topshirishda ikkinchi oʻrinda ketayotganidan xursand boʻlib gapirdilar. Odatdagiday 3-4 kishining yashash sharoitidagi kamchiliklar haqida oqsoqollar gapirib berdilar. Biz bu kamchiliklarni yozib oldik va Sharof Rashidovich mutasaddi rahbarlarga topshiriq bergandan keyin, oqsoqollarga bu topshiriqlarning bajarilishini shaxsan oʻzi kontrol qilishga vaʼda berdi. Odatda Sharof Rashidovich qaysi viloyatga bormasin, oqsoqollar bilan albatta suhbatlashar, ularning maslaxatlarini olar va kerakli haqiqatni ulardan bilib olar edi. Ulardan tushgan shikoyat va arizalarning ijrosini shaxsan nazoratga olardi.

Shu kuni kechkurun 18-00 da Urganchga samoletda qaytdik.

29 — oktyabr kuni Sharof Rashidovich Urganch va Xiva shaharlarining baʼzi obʼyektlarini, hamda Xiva rayonining xoʻjaliklarini koʻrib chiqdi.

© Sputnik / Vasiliy Malыshev / Fotobankka oʻtishFidel Kastro (sleva) i pervыy sekretar TSK kompartii Uzbekistana Sharaf Rashidov (2 sprava) beseduyut s chabanom kolxoza imeni Sverdlova M. Muminovыm
Fidel Kastro (sleva) i pervыy sekretar TSK kompartii Uzbekistana Sharaf Rashidov (2 sprava) beseduyut s chabanom kolxoza imeni Sverdlova M. Muminovыm - Sputnik Oʻzbekiston
Fidel Kastro (sleva) i pervыy sekretar TSK kompartii Uzbekistana Sharaf Rashidov (2 sprava) beseduyut s chabanom kolxoza imeni Sverdlova M. Muminovыm

Oʻsha kuni kechqurun Sharof Rashidovich meni chaqirib, "30 oktyabrda Urganchda viloyat partiya komitetining Plenumi boʻladi. Biz Plenumni oʻtkazib kechqurun Nukusga yetib boramiz. Siz, uka, vagonlarni Nukusdagi temir yoʻl tupigiga joylashtirib, kerakli ishlarni bajarib, bizlarni kutib olasiz", — deb topshiriq berdilar.

30 — oktyabr kuni ertalab Sharof Rashidovich Xorazm viloyati partiya komitetiga joʻnab ketdilar. U kishiga yordamchilari G.A.Kraynov, viloyat partiya komitetining 1-kotibi M.Xudoyberganov va bir oydan beri xos soqchi boʻlib ishlayotgan A. Filatov xamrohlik qilib ketdilar.

Pisatel Fedor Razzakov - Sputnik Oʻzbekiston
Jamiyat
Rossiyalik yozuvchi: xalq Sharof Rashidovni aslo unutmaydi
Soat 11-00 da biz vagonlarda Nukusga joʻnab ketdik. Shu kuni soat 14 da Nukusga yetib bordik va soat 16 da vagonlarni maxsus tupikda joylashtirib, kerakli aloqa sistemalarni oʻrnatdik, hamda xavfsizlik bilan bogʻliq hamma zarur chora-tadbirlarni oʻtkazib SH.Rashidovni kuta boshladik.

Soat 17-20 da Sharof Rashidovich K.Kamolov hamrohligida Amudaryoning panton koʻprigidan oʻtib Gurlan-Amudaryo-Nukus marshruti bilan "tupik"ga keldilar. Amudaryo rayonining Krupskaya nomli kolxozida tushlik ovqatni yeganlar. Charchaganlariga qaramay Gurlan va Amudaryo rayonlarining xoʻjaliklarini koʻrib chiqqanlar.

Tupikga kelganlaridan keyin vagonda qudalari Kalibek Kamolov va uning xotini Lyubov Semenovna bilan soat 18 dan 19 gacha suhbatlashib oʻtirishdi. Hammalarining kayfiyatlari yaxshi edi. K.Kamalov xotini bilan chiqib ketayotganda ertangi programma va marshrutlarni Sharof Rashidovich bilan kelishib oldi. Ular ketgandan keyin Sharof Rashidovich odatdagidek rafiqalari bilan sayr qila boshladilar. U kishining yordamchilari Obkomdan kelib Sharof Rashidovich bilan qisqa suhbatlashdi.

Shundan keyin Sharof Rashidovich va Xursand Gʻofurovna uzunligi 50-60 metr boʻlgan yoʻlakka sayr qilishda davom etdi. Yoʻlakda 2 marta oxirigacha borib kelgandan keyin uchinchi marta 15 metrlar yurib Sharof Rashidovich birdan toʻxtab Xursand Gafurovnaga boshlari qattiq ogʻriy boshlaganini aytdilar.

Xursand Gʻofurovna mendan darrov 2 ta stul olib chiqishni soʻradilar. Vagonlar yonida 3-4 minut oʻtirgandan keyin, ranglari oqarib peshanalari terlay boshladi. Shunda men tezda vrachni ikkinchi vagondan chaqirdim va hammamiz Sharof Rashidovichni qoʻltigʻidan suyab vagonga olib kirdik.

Xos soqchi Sadullo Murodilloyevich - Sputnik Oʻzbekiston
Jamiyat
Oʻttiz toʻrt yillik sir: Sharof Rashidovning xos soqchisi bilan intervyu
Yotoqxonalari kichik boʻlgani uchun Xursand Gʻofurovnaning maslahatlari bilan salondagi divanga yotqizdik. Shu zahoti, vrach B.P.Naumov qon bosimlarini oʻlchaguncha, men kardiografni tayyorlab qoʻydim. Sharof Rashidovichning qon bosimlari 115 ga 80, kardiogrammalaridagi oʻzgarishlar esa infarkt boʻlganlaridan dalolat berar edi. Vrach darrov zarur boʻlgan dorilarni berib, bir nechta ukol qildi. Sharof Rashidovich bosh ogʻriqlari kuchayayotganligi va yuraklari ham ogʻriyotganini aytdilar. Shundan soʻng vrach yana kerakli ukollarni qildi. Men Xursand Gʻofurovnavna vrach bilan maslahatlashib Toshkentdan Markazkomning ishlar boshqaruvchisi T.Umarov orqali Sogʻliqni saqlash vazirligi 4-bosh boshqarmasi boshligʻi A.S.Botirbekov, respublika Kardiologiya markazining direktori professor R.A.Katsenovich, professor K.Yoʻldoshev (respublikada yetakchi kardiologlardan biri) va reanimatsiya sohasida katta tajribaga ega boʻlgan hamshirani chaqirtirdim.

Qilingan ukollar va berilgan dorilardan keyin Sharof Rashidovichning ahvoli ancha yaxshilandi. Toshkentdan tibbiy guruh kelguniga qadar vrach 3 marta Sharof Rashidovichning qon bosimini oʻlchab yuraklarini kardiogramma qildi. Qon bosimi borgan sari pasayib kardiogrammada har gal yangi oʻzgarishlar paydo boʻlayotgan edi. Soat 19-40 da Sharof Rashidovichning bosh ogʻrigʻi yana kuchaya boshlaganda kerakli ukollarni takroran qildi. Shundan keyin Sharof Rashidovich uxladi. Ammo yarim soatdan keyin yana bezovta boʻla boshladi.

© Sputnik / Vasiliy Malыshev / Fotobankka oʻtishKuba inqilobi yetakchisi, Kuba KP Birinchi kotibi Fidel Kastroning SSSRga tashrifi, aprel-iyun oylari 1963 yil. Fidel Kastro va Oʻzbekiston SSR Birinchi kotibi Sharof Rashidov Toshkent aholisini qarshi olishmoqda.
Kuba inqilobi yetakchisi, Kuba KP Birinchi kotibi Fidel Kastroning SSSRga tashrifi, aprel-iyun oylari 1963 yil. Fidel Kastro va Oʻzbekiston SSR Birinchi kotibi Sharof Rashidov Toshkent aholisini qarshi olishmoqda. - Sputnik Oʻzbekiston
Kuba inqilobi yetakchisi, Kuba KP Birinchi kotibi Fidel Kastroning SSSRga tashrifi, aprel-iyun oylari 1963 yil. Fidel Kastro va Oʻzbekiston SSR Birinchi kotibi Sharof Rashidov Toshkent aholisini qarshi olishmoqda.

Toshkentdan vrachlar yetib kelgandan keyin, zarur boʻlgan tekshirishlarni yana bir marta oʻtkazishdi va vrach qoʻygan diagnozni tasdiqlashdi. Yaʼni Sharof Rashidovich ikkinchi marta infarkt kasaliga yoʻliqqan edi. Vrachlar maslahatlashgandan keyin Sharof Rashidovichga yana bir necha ukollar qilindi. 1983 yilning 31 oktyabr kechasi soat 1 larga borib Sharof Rashidovich ancha tinchlandilar.

Lekin chap qoʻllari ogʻriyotgani va sovuq qotayotganini aytdilar. Xursand Gafurovna va men Sharof Rashidovichning qoʻlini navbat bilan silab isitib turdik. Soat 1-30 da Sharof Rashidovich menga vrachlarni vagonda joylashtirib, ovqatlantirishni iltimos qildilar. Men u kishining topshiriqlarini bajarib axborot berdim. Sharof Rashidovich tirsaklari ogʻriyotganini aytganda vrachlar yana bir necha ukol qilishdi.

Pervыy sekretar TSK KP Uzbekistana SH.R.Rashidov - Sputnik Oʻzbekiston
Siyosat
SamDUda Sharof Rashidovga yodgorlik lavhasi ochildi
Sharof Rashidovich yonlarida Xursand Gʻofurovna, vrach va men qoldik. Sharof Rashidovich uxlagan boʻlsa ham bezovta edi.

Soat 2 larga yakin Sharof Rashidovich chap qoʻli bilan yuragini silab qoʻydi. Bir necha minutdan keyin u kishi juda bezovta boʻldi. Men darrov Toshkentdan kelgan vrachlarni chaqirdim.

Ular Sharof Rashidovichga kislorod yetishmayotganini aytishdi.

Men vrach bilan maslaxatlashib kechqurun "tez yordam" mashinasida hamma kerak boʻladigan jihozlar va dori darmonlarni vagon oldiga tayyorlab qoʻygan edim.

Sharof Rashidovich avvaliga kamtarinlik bilan kislorod shlangini oʻzlari ushlab yotdilar. Keyin men iltimos qilib u kishining qoʻlidan kislorod shlangini olib kislorod berib turdim. Vaqti-vaqti bilan Sharof Rashidovich soʻraganda koʻk choy berib turdik. U kishi 2 marta oz-ozdan qusdi. Soat 3-30 larda Sharof Rashidovich qattiq yoʻtala boshladi va nafas olishlarida xirillash paydo boʻldi. Soat 4 larga qadar kislorod Sharof Rashidovichning nafas olishiga yordam berib turdi. Lekin soat 4 dan keyin kislorod miqdorini koʻpaytirganda ham u kishiga havo yetmas edi.

Soat 4-12 da Sharof Rashidovich suv soʻradilar. Men darrov u kishiga iliq koʻk choy berdim. Bir qultum choy ichib "rahmat" dedilar. Men yana ozroq ichishni soʻragan edim, u kishi yana ozrok ichib "rahmat uka" deb minnatdorchilik bildirdi.

Shundan keyin Sharof Rashidovich Xursand Gʻofurovna bilan 5-7 minut kasalligi toʻgʻrisida gapirib turdi. Keyin bezovtalanib hushidan ketdi. Vrachlar u kishiga kerakli dori darmonlar qilishdi. Doktor B.P.Naumov  Sharof Rashidovichning yuragini massaj qilib sunʼiy nafas oldirishga koʻp harakat qildi. 4-30 larda defibrilyatorni ishlatdik, lekin oʻzgarish boʻlmadi. 4-55 larda yana ishlatdik, foyda bermadi. Shundan soʻng bevosita yurakka ukol qilishdi, ammo bu ham foyda bermadi. Soat 5-02 da Sharof Rashidovichning hayotdan koʻz yumganini aytishdi. Men chiqib G.A.Kraynovga maʼlum qilganimdan keyin u kishi MK kotibi O.U.Salimovga, Xursand Gʻofurovna qizlari Dilorom Sharafovnaga va men Davlat Xavfsizlik Komitetining raisi V.A.Golovinga Sharof Rashidovichning dunyodan oʻtganligi haqida xabar berdik.

Ertalab soat 7 larda Sharof Rashidovichning oʻgʻli Ilhom Sharafovich ham yetib keldi. Men Sharof Rashidovichning iyaklarini bogʻlab choyshablarga oʻradim va boshqalar bilan birga tibbiy nosilkaga qoʻyib soat 8-30 da TU-134 samolyotida Toshkentga uchdik. Ikki soatdan keyin soat 10-20 da Toshkentga yetib keldik.

Sharof Rashidovichning jasadi qoʻyilgan mikroavtobus ichida Byuro aʼzolari mendan boʻlib oʻtgan voqealar haqida soʻradilar. Men ularga oxirgi ikki kunda boʻlib oʻtgan voqealar haqida gapirib berdim. Sharof Rashidovich jasadini G.Lopatin koʻchasidagi uylariga olib keldik.

TashMI rektori akademik U.Oripov boshchiligidagi maxsus tibbiy guruh Sharof Rashidovichning jasadini yorib u kishi oʻlimining sabablari haqidagi maʼlumotnomani yozdi va ertasiga meditsina-ekspertiza xulosalari matbuotda eʼlon qilindi".

Yangiliklar lentasi
0
Avval yangilariAvval eskilari
loader
LIVE
Zagolovok otkrыvayemogo materiala