Jamiyat

DXX xodimlarining huquq va majburiyatlari belgilandi

© AP Photo / Anvar IlyasovSotrudnik slujbq bezopasnosti Uzbekistana
Sotrudnik slujbq bezopasnosti Uzbekistana - Sputnik Oʻzbekiston
Shavkat Mirziyoyev Davlat xavfsizlik xizmati faoliyati asoslarini hamda tuzilma xodimlarining huquq va majburiyatlarini belgilovchi yangi qonunni imzoladi.

TOSHKENT, 11 apr — Sputnik. Oʻzbekiston prezidenti Davlat xavfsizlik xizmati xodimlarining huquq va majburiyatlarini belgilovchi yangi qonunni imzoladi.

Cobiq MXX faoliyati 1991 yilda qabul qilingan huquqiy-normativ hujjatlar asosida boshqarilar edi. “Buning oqibatida oxirgi yillar davomida ushbu tashkilot vakolati asossiz kengayib ketdi”, — degan edi prezident oʻtgan yil Parlament oldida soʻzlagan nutqida.

DXXni faoliyati asoslarini belgilashga qaratilgan yangi qonun ushbu tizim faoliyatini tubdan oʻzgartirishga qaratilgan.

DXX doimiy nazorat va kuzatuv ostida boʻladi

Xususan, bundan buyon nafaqat DXX raisini, balkim biring oʻrinbosarlarini ham shaxsan prezident tayinlaydi. Oldin DXX rahbari oʻz muovinlarini oʻzi tanlash huquqiga ega edi. Yangi tartib, albatta, tizim ustidan nazoratni kuchaytiradi.

Abdullayev Ixtiyor - Sputnik Oʻzbekiston
Jamiyat
Ixtiyor Abdullayev MXX raisi boʻldi

Ikkinchidan DXX tarkibida yangi tizim – Kollegiya paydo boʻldi. Kollegiya davlat xavfsizligini taʼminlash holatini, qonun normalarining bajarilishini, kadrlar tayinlash va boshqa masalalarni koʻrib chiqadi. Uning tarkibiga DXX prezidenti uning oʻrinbosarlari, markaziy apparat va mahalliy boʻlimlar  boshliqlari kirishi mumkin. Kollegiyaning shaxsiy tarkibi ham prezident tomonidan tasdiqlanadi.

Shuningdek, Davlat xavfsizlik xizmati tarkibiga kiruvchi chegara qoʻshinlari tizimida esa – Harbiy kengash paydo boʻladi. Uning tarkibi va faoliyati doirasini DXX raisi belgilaydi.

Uchinchidan, maxsus xizmat nafaqat prezidentga boʻysunishi, balkim Parlament yuqori palatasining Mudofaa va xavfsizlik masalalari Kengashiga oʻz faoliyatining asosiy yoʻnalishlari boʻyicha doimiy ravishda hisobotlar berib borishi kerak boʻladi.

Toʻrtinchidan, DXX tarkibida uning faoliyatini “tiyib” turuvchi Jamoat kengashi  paydo boʻladi. Jamoat kengashining vakolatlari va tarkibini prezident belgilaydi.

ruki naruchniki - Sputnik Oʻzbekiston
Siyosat
DXX raisi Abdullayev buzgʻunchi siyosiy kuchlar faollashuvi kuzatilayotganini aytdi

Beshinchidan, Davlat xavfsizlik xizmati faoliyatiga oid qonun normalarining bajarilishi Bosh prokuror va uning yordamchilari tomonidan nazorat qilib boriladi.

Shunday qilib, DXXning har bir boshqaruvchi lavozimiga amalga oshirilayotgan tayinlovlar prezident tomonidan nazorat qilib boriladi. Shuningdek, prezident Jamoat kengashi va Kollegiya orqali DXXning oʻrta va past boʻgʻinlaridagi kayfiyatlarni kuzatib boradi.

Oʻz navbatida Bosh prokuratura ham, qonunbuzarlikka yoʻl qoʻymaslik uchun, DXX ortidan kuzatib turadi.

DXX xodimlarining huquq va majburiyatlari

Yangi qonun DXX xodimlarining  huquq va majburiyatlarini ham tartibga soladi. Xususan, DXX xodimlari, oldingidek, texnik uskunalar yordamida mansabdor shaxs va fuqarolar hujjatlarini tekshirish, ularning yuk va buyumlarida, transport vositalarida tintuv oʻtkazish  huquqiga ega boʻlishadi.

Undan tashqari xodimlar jismoniy va yuridik shaxslarga tegishli boʻlgan hududlarga kirishi va u yerni koʻzdan kechirishlari mumkin. Buning uchun ular u yerda biror jinoyat sodir boʻlayotgani, huquqni saqlash organlaridan qochib yurgan shaxs yoki inson hayotini qutqarish kerakligi haqida maʼlumotga ega boʻlishlari kerak.

Mujchina derjit papku v ruke - Sputnik Oʻzbekiston
Jamiyat
Oʻzbekistonliklar MXX vakolatlarini qisqartirishni taklif qilishmoqda

Bu borada asosiy oʻzgarish quyidagilar boʻladi: DXX xodimlari 24 soat ichida Prokuratura organlarini jismoniy va yuridik shaxslarga tegishli boʻlgan hududlarga ularning egalari boʻlmagan vaqtda yoki egalarining roziligisiz kirganliklari haqida xabardor qilishlari kerak. Shuningdek, ular qonunda belgilangan tartibda, yetkazilgan zararni ham qoplashlari kerak boʻladi.

DXX organlari fuqarolar roziligi bilan ularni hamkorlikk yollashi mumkin va oʻz xoxishi bilan yordam berganlarni mukofotlash huquqiga ham ega.

Qonunda ilk bor, qanday hollarda jismoniy kuch va qurol ishlatish mumkinligi aniq belgilandi. Har qanday kuch yoki oʻqotar qurol ishlatilishidan oldin – ogohlantirish shart boʻladi. Ushbu harakatlar natijasida yaralangan fuqarolarga tezkor tibbiy yordam koʻrsatilishi kerak boʻladi.

Har qanday jismoniy kuch, qurol yoki maxsus moslamalar ishlatilgani haqida xizmatchilar oʻz boshliqlariga hisobot berishlari shart. Boshliqlar esa, zarar yetkazilgan hollarda, prokurorga xabar berishlari shart.

Podpisaniye dokumenta, arxivnoye foto - Sputnik Oʻzbekiston
Jamiyat
Xavfsizlik bayrogʻi ostida: MXX vorisi yangi geraldikaga ega boʻldi

DXX xodimlari tomonidan homilador ayollar, voyaga yetmagan bolalar, nogironlarga  nisbatan jismoniy kuch yoki maxsus vositalar qoʻllash taʼqiqilangan. Inson hayoti uchun xavfli boʻlgan qurolli qarshilik koʻrsatish hollari bundan mustasno.

Yangi qonunda jismoniy shaxslarga nisbatan maxsus vositalardan foydalanish tartibi ham belgilangan. Xususan, rezina tayoq bilan inson boshiga, boʻyniga, qorniga, jinsiy organlariga, yurak atrofiga zarba berish taʼqiqlangan.  Inson hayoti uchun xavfli boʻlgan qurolli qarshilik koʻrsatish hollari bundan mustasno.

Eslatib oʻtamiz, Oʻzbekiston prezidenti Shavkat Mirziyoyev oʻtgan yil davomida sobiq MXX faoliyatini keskin tanqid qilgan edi. Prezident  fikrga koʻra, xavsizlik tizimi xodimlari ish faoliyatini roʻkach qilib, oʻz manfaatlari yoʻlida ishlagan, xalq va vatan manfaatlari hisobga olinmagan. Yanvar oxirida sobiq MXXga 23 yil raisldik qilgan Rustam Inoyatov vazifasidan ozod qilinib, uning oʻrniga sobiq bosh prokuror Ixtiyor Abdullayevni tayinlagan edi. Shundan soʻng Oʻzbekiston xavfsizlik tizimida jiddiy islohotlar amalga oshirila boshladi.

Yangiliklar lentasi
0
Avval yangilariAvval eskilari
loader
LIVE
Zagolovok otkrыvayemogo materiala