Analitika

Niyat uchun ayblash – bu gʻalati. Moskva PASEdagi vakolatini himoya qildi

© Sputnik / Vladimir Fedorenko / Fotobankka oʻtishZdaniye PASE
Zdaniye PASE - Sputnik Oʻzbekiston
Rossiya delegatsiyasi qaytib kelgan Yevropa Kengashi Parlament assambleyasining (PASE) qishki sessiyasi janjal bilan boshlandi. Nega Yevropa Kengashi provokatsiyalarga taslim boʻlmadi, batafsil - maqolada.

TOSHKENT, 30 yanv — Sputnik. Galiya Ibragimova. Rossiya delegatsiyasi qaytib kelgan Yevropa Kengashi Parlament assambleyasining (PASE) qishki sessiyasi janjal bilan boshlandi. Boltiqboʻyi mamlakatlari va Ukraina Moskvaning vakolatlarini cheklashni taklif qildi, ammo urinish muvaffaqiyatsizlikka uchradi. Nega Yevropa Kengashi provokatsiyalarga taslim boʻlmadi, RIA Novosti oʻrgandi.

Bashorat qilib boʻlmaydigan ish tartibi

Mojaro Litvadan boʻlgan deputat Zingeris Emanuelisning nutqi bilan boshlandi. Strasburgda uchrashuv boshlanishi bilan u milliy delegatsiyalarning ish tartibini qayta koʻrib chiqishni va Rossiyaning vakolatlarini cheklashni taklif qildi. Buning sababi topildi: Zingerisning soʻzlariga koʻra, Rossiya hukumati Inson huquqlari boʻyicha Yevropa sudining qarorlarini bajarmayapti.

Ne blagodarya, a vopreki: Rossiya vozvraщayetsya v PASE - video - Sputnik Oʻzbekiston
Video
Rossiya YEKPAga qaytmoqda – video

Ukraina delegatsiyasi ham jim oʻtirmadi. Kiyevning xavotiri Rossiyada boshlangan konstitutsiyaviy islohot tufayli yuzaga keldi. “Yevropa birdamligi” partiyasi aʼzosi Aleksey Goncharenko Vladimir Putinning Rossiya qonunlariga xalqaro huquqdan ustuvorligini berish toʻgʻrisidagi taklifini tahdid deb baholadi. Agar ushbu oʻzgartirish asosiy qonunga kiritilsa, unda Moskva Inson xuquqlari boʻyicha Yevropa sudi (IHES) ning barcha qarorlarini bajarishdan bosh tortadi, deb taxmin qildi ukrainalik deputat.

Latviya parlamenti deputati Mariya Golubeva Qrim vakillarining Rossiya delegatsiyasi tarkibida boʻlishiga qarshi chiqib, Yevropa Kengashidagi (YEK) yarimorolni Ukraina hududi deb hisoblashda davom etilishini asos deb koʻrsatdi. Va shunga koʻra, qrimliklarning Strasburgga kelishi noqonuniydir. Golubeva Qrim aholisining Rossiya hududida oʻtkazilgan federal va parlament saylovlarida ishtirok etishidan ham gʻazablandi.

Boltiqboʻyi mamlakatlari delegatsiyalarining daʼvolari yakuniy qarorni qabul qiladigan kuzatuv komissiyasiga yuborildi. PASE prezidenti Lilian Mori Paskye ham delegatsiyalarning hammasi ham vakolatlari uzaytirilmashini istisno qilmadi. Ammo: “Bu bashorat qilib boʻlmaydigan ish tartibi”.

Asossiz daʼvolar

Rossiya delegatsiyasining rahbari, Davlat dumasi vitse-spikeri Pyotr Tolstoy, agar Rossiyaga nisbatan biron bir cheklovlar qoʻyilsa, parlament aʼzolari qishki sessiyani tark etishini aytdi. “Umid qilamanki, aqli raso odamlar bunday qarorlarni qabul qilishmaydi”, - dedi u.

Konstitutsiyaga kiritilgan oʻzgartishlar Rossiyaning IHES hukmlarini amalga oshirishga qanday taʼsir qilishi haqidagi munozaralarni, Tolstoy muddatidan oldin deb atadi. “Rossiyani asosiy qonunga hali kiritilmagan, endigina jamiyatda muhokama qilinayotgan oʻzgarishlar uchun ayblashmoqda. Bu gʻalati”, - dedi Rossiya delegatsiyasi rahbari.

Aleksandr Gusev - Sputnik Oʻzbekiston
Siyosat
Qaram odamlar. PASE sessiyasini bir necha delegatsiyalar nega tark etdi - ekspert fikri

Tolstoy Qrim deputatlarining Rossiya delegatsiyasidagi ishtirokini qonuniy deb atadi va bu huquq mustahkamlangan Yevropa Kengashi Venetsiya komissiyasining xulosalariga asoslandi. “Men bunday daʼvolar uchun na huquqiy, na siyosiy sabablarni koʻryapman. Asos boʻlmasa ham, ular har qanday bahonaga yopishmoqdalar”, - dedi Tolstoy.

Natijada, PASE kuzatuv komissiyasi nihoyat uning nuqtai nazariga rozi boʻldi. Litva va Latviya qoʻzgʻatgan mojaroning ertasi kuni Rossiya vakolatlari toʻliq tasdiqlandi. Bundan tashqari Piter Tolstoy koʻpchilik ovoz bilan PASE vitse-spikeri etib saylandi.

Rossiyaning badallarisiz qolib ketish xavfi

Yaqinda Rossiyaning PASE ishidagi ishtiroki toʻliq tiklanganligini hisobga olgan holda, Davlat dumasi delegatlari yangi cheklovlar qoʻllanmasligiga umid qilishgan. Oʻtgan bahorda, milliy delegatsiyalarning aksariyati tashkilotning ishida Moskvaning huquqlarini tiklanishiga rozilik bildirdi. PASEning Venetsiya komissiyasi Qrim va Donbass boʻyicha kelishmovchiliklar ovoz berish huquqini cheklay olmasligini tasdiqladi.

Kuzgi sessiyaga Rossiya delegatsiyasi toʻliq tarkibda keldi. Bunda yigʻilish Yevropa Kengashining yetmish yilligiga toʻgʻri keldi. Biroq, tantanali tadbirlar Ukraina, Litva, Estoniya va Gruziya delegatsiyalarining Rossiyaning ovoz berish huquqlarini qaytarib berilishini qoralagan va qoʻshma bayonot bergani bilan ajralib turdi. Hujjat hisobga olindi, ammo bu Moskva vakolatlariga taʼsir qilmadi. Kiyev, noroziligi sifatida, PASE sessiyasida qatnashishdan bosh tortdi.

Tashkilot bu qarorni qayta koʻrib chiqmadi, chunki iyul oyida Rossiya Yevropa Kengashiga 2019 yilda aʼzoligi uchun badalni toʻliq toʻladi. Moskva avvalgi ikki yil uchun badalni, u PASE ishida qatnashmagan boʻlsa xam toʻladi. Mablagʻ yetishmovchiligini boshidan oʻtkazayotgan tashkilot uchun bu muhim hissa boʻldi.

Rossiyaning yoʻqligi paytida, PASE bir nechta infratuzilmaviy loyihalarini, konferentsiyalar va davra suhbatlaridan bosh tortdi, xodimlarning ish haqini qisqartirishga majbur boʻldi. Yevropa Kengashining qarorgohi taʼmirlanishi xam noaniq muddatga kechiktirildi. Sharqiy Yevropa va Ukraina mamlakatlari bir necha bor aʼzolik badallari miqdoridan koʻproq toʻladilar, ammo bu tashkilotga koʻp ham yordam bermadi.

Zal zasedaniy Parlamentskoy assamblei Soveta Yevropы (PASE) - Sputnik Oʻzbekiston
Dunyoda
Rossiya qabul qilinishi bilan yetti mamlakat PASEni tark etdi

Nizom buzilishlari

“PASE Rossiyaga nisbatan daʼvolari har doim siyosiy tusga ega boʻlgan. Ular Rossiya Konstitutsiyasiga kiritilgan oʻzgarishlardan qoʻrqishadi, garchi ushbu masala boʻyicha muhokamalar bizning mamlakatimizda endigina boshlangan boʻlsa ham. Bundan tashqari, Yevropa Kengashiga aʼzo koʻplab davlatlarning Konstitutsiyalari milliy qonunchilikning asosiy roli toʻgʻrisidagi qoidalarni allaqachon belgilab qoʻygan. Masalan, Germaniyada, inson huquqlari boʻyicha Yevropa konventsiyasi bilan bogʻliq ratifikatsiya toʻgʻrisidagi qonun, federal maqomga ega, yaʼni Konstitutsiya Berlinning hujjat oldidagi majburiyatlaridan yuqori”,  - dedi RIA Novostiga Federatsiya Kengashi Xalqaro aloqalar boʻyicha qoʻmitasi rahbari Konstantin Kosachyov.

Kosachyovning fikricha, PASEning asosiy kamchiligi shundaki, koʻp delegatsiyalar muhokama qilingan muammolarning mohiyatini ohirigacha tushunmaydilar va inertsiya bilan ovoz bermoqdalar.

“Koʻpgina milliy delegatsiyalar mahalliy ommaviy axborot vositalarida oʻqiganlari taʼsiri ostida biron bir mamlakat yoki muammo haqida fikr yuritadilar. Shundan kelib chiqadiki, ular afsonalar va tahdidlarning simulyatsiyalariga koʻproq munosabat bildiradilar. Ularni biron narsaga mazmunan ishontirish qiyin. Shuni deb muhim siyosiy muammolarni hal qilinishi  PACEda “omi” koʻpchilikning qoʻlida garov boʻlib qolyapti”, - deb u oʻz fikrlarini bildirdi.

PASE majlislar zali - Sputnik Oʻzbekiston
Siyosat
Rossiya delegatsiyasi PASE sessiyasida qatnashishdan voz kechdi

Xalqaro huquq mutaxassisi, Moskva davlat yuridik akademiyasining oʻqituvchisi Artur Gulasaryan RIA Novosti agentligiga, PASE tartibi qoidalariga binoan, agar ular qoʻpol ravishda buziladigan boʻlsa, delegatsiyalarning vakolatlari shubha ostiga qoʻyish mumkinligini aytdi.

“YEK nizomi PASEga aʼzolarning huquqlarini mustaqil ravishda cheklash vakolatini bermaydi. Bu borada asosiy rol Yevrokomissiya vazirlari qoʻmitasi zimmasiga yuklangan. Bundan tashqari, Vazirlar qoʻmitasining PACE bilan maslahatlashuvi tartibi koʻzda tutilgan. Milliy delegatsiyalar vakolatlarini bir tomonlama ravishda cheklash, nizom qoidalarini buzish ekanligi ayon boʻladi”, - deya tushuntirdi huquqshunos.

Yangiliklar lentasi
0
Avval yangilariAvval eskilari
loader
LIVE
Zagolovok otkrыvayemogo materiala