Jamiyat

Ommaviy izolyatsiya vaqtida mehnat migrantlari qayerga boradi

© Sputnik / Maksim Blinov / Fotobankka oʻtishPosetiteli v mnogofunktsionalnom migratsionnom tsentre Moskvы, arxivnoye foto
Posetiteli v mnogofunktsionalnom migratsionnom tsentre Moskvы, arxivnoye foto - Sputnik Oʻzbekiston
Ommaviy karantin vaqtida mehnat migrantlari tezroq uyiga joʻnab ketishi kerakmi yoki hozirgi ish joylarida imkon qadar koʻproq qolishlari kerakmi?

TOSHKENT, 3 apr - Sputnik. Oʻz-oʻzini izolyatsiya qilish rejimi joriy etilganida, Rossiyada millionlab mehnat muhojirlari boʻlgan. Baʼzilar uyga qaytishga shoshilishdi va tranzit zonalarida qolib ketishdi, boshqalari har qanday holatda ham biron ish topish umidida qolishdi. Ichki ishlar vazirligi vaziyatning murakkabligini anglab, chet el fuqarolariga mamlakatda qolishiga ruxsat berdi. Elchixonalar koʻplarga yordam berishmoqda. Ammo kimlargadir "hamma narsa notoʻgʻri tus oldi". Mehnat muxojirlarining qiyin holati haqida RIA Novosti materiali.

"Koʻchada qolib ketishdan afzalroq"

"Men nima qilishni bilmayman. Pul yoʻq, ish yoʻq. Hujjatlar muddati oʻtgan. Koʻchaga chiqsam – politsiya. Deport bosadi (deportatsiya qiladi - tahr.). Balki samolyot boʻlib qolar?" - Farux umid bilan RIA Novosti muxbiri soʻradi.

Zakrыtiye parkov v Moskve  - Sputnik Oʻzbekiston
Jamiyat
Moskvada oʻz-oʻzini izolyatsiya qilish tartibi kuchga kirdi

U vataniga qaytolmay qolgan tojik muhojirlaridan biridir. Bir hafta davomida Jukovskiy aeroportida sarson boʻldi, u yerdan 20 mart kuni Dushanbega uchishi kerak edi. Keyin uni yuz nafar vatandoshlari bilan u yerdan aniq uchishi vaʼdalari bilan Domodedovoga koʻchirib oʻtishdi. Ammo kutish yana bir yarim haftaga choʻzildi.

U omadsizlikka uchradi. Aksariyat ayollar, qariyalar, bolalar uylariga ketishga muvaffaq boʻldi. Moskvada oʻzini izolyatsiya qilish rejimi joriy etilgandan soʻng, tojik muhojirlardan aeroportni tark etish soʻraldi. Boradigan joyi yoʻq edi - ijaraga olingan uylarini tark etishgan, boshqasiga pul yoʻq edi. Farux ishlagan qurilishda ishchilar soni kamaytirildi. Birinchi navbatda Markaziy Osiyoliklarni ishdan boʻshatdilar. Hozirda Faruxning tanishlarining uyida, oʻziga oʻhshagan muhojirlarnikida. RIA Novostining uning hujjatlari uzaytirilishi mumkinligini bilish-bilmasligini soʻrashganda, u salbiy javob beradi.

Ozod Meliboyev oʻzbekistonlik. Rossiyada oʻn yildan ortiq. U obodonlashtirish ishchisi ham, quruvchi ham va taksi haydovchisi ham boʻlgan. Soʻnggi yillarda u poytaxt supermarketlaridan birida ishlamoqda. Chegaralar yopilib, reyslar bekor qilgach, Ozod asabiylasha boshladi.

Vrachi skoroy meditsinskoy pomoщi dostavili patsiyenta s podozreniyem na koronavirus v bolnitsu  - Sputnik Oʻzbekiston
Jamiyat
Moskvada koronavirusga chalinganlarga uyida davolanishga ruxsat berildi  

"Men Buxoroga ketishni oʻylayotgan edim. Ammo men atrofda vahima va qolish afzalroq ekanini angladim. Moskvada barqaror ishim ham bor. Oylik oʻrtacha boʻlsa ham inqiroz payti uchun yomon emas. Keyin aeroportlarda vatandoshlarim bilan nima boʻlganini koʻrdim. Koʻplari pulini ham qaytara olishmadi va uy-joy va ishlaridan ham mahrum boʻlishdi. Umuman olganda, men toʻgʻri ish qildim», - deydi Ozod.

"RIA Novosti" ning yana bir suhbatdoshi - shuningdek oʻzbekistonlik Akbar uchun Moskva viloyati gubernatorining oʻzini izolyatsiya qilish toʻgʻrisidagi qaroridan keyin deyarli hech narsa oʻzgarmadi. U faqat boʻsh koʻchalarga eʼtiborini qaratdi. Asosiysi - registratsiya, bu Akbarda bor. Agar hozirgi ish beruvchi-quruvchi boshqa shartnoma ololmasa ham, Akbar ish topadi. Uni bunga ishonchi komil. "Hech kim meni haydab chiqarmadi, men hech qayerga ketmoqchi emasman ham, menda hammasi avvalgiday", - Akbar qandaydir muammolar haqida soʻralayotganidan hayron qoldi.

Barcha muddatlar uzaytiriladi

19 mart kuni Ichki ishlar vazirligi chet elliklarning Rossiyada vaqtincha boʻlish muddatlarini uzaytirish tartibiga aniqlik kiritdi. Buning uchun yozma shaklda tuzilgan ariza bilan Ichki ishlar vazirligining eng yaqin hududiy idorasiga murojaat qilish kerak. Vizalar kelish maqsadidan qatʼiy nazar va muddatlari oʻtgan boʻlsa ham uzaytiriladi.

Predsedatel Profsoyuza trudyaщixsya migrantov Renat Karimov - Sputnik Oʻzbekiston
Migratsiya
Karimov: migrantlar Rossiyada hozir eng himoyasiz qatlamdir

Bundan tashqari, mehnat muhojirlari yangi patent olish uchun murojaat qilishlari mumkin. Hujjatlarni topshirish muddati buzilganligi uchun ular maʼmuriy javobgarlikka tortilmaydi.

Ammo koʻplab chet ellik ishchilar qonun yangiliklarini kuzatib boradigan sharoitlarda yashamaydilar. Hozir mamlakatda qancha muhojir borligini aytish qiyin. Federal Migratsiya Xizmati RIA Novostining savoliga tezkor javob berishga qiynaldi. Ichki ishlar vazirligi, Migrantlar federatsiyasi va mutaxassislar: toʻqqiz milliondan 11 milliongacha. Ularni qonuniy va noqonuniyligini ajratish oson emas. Ikki yarim million mehnat migrantlari "qonundan tashqari" turmush kechirishadi deb hisoblanadi.

Koʻpchilik chegaralar yopilishiga yoʻl davomda duch keldi: muhojirlar uylariga koʻpincha tranzit bilan, avvalambor Moskva orqali ketishlariga toʻgʻri keladi.

"Biz bir qator charter reyslarini va uchta poyezdni tashkillashtirdik", - dedi RIA Novosti agentligiga Oʻzbekistonning Moskvadagi elchixonasi matbuot kotibi Shahriyor Tursunboyev. Biroq, 30 mart kuni Toshkent aeroportlarini yopdi. "Elchixona Rossiyada qolish imkoniyatiga ega boʻlgan Oʻzbekiston fuqarolarini vaqtincha yoki doimiy yashash joyidan chiqib ketmaslikka va Rossiya hukumatining karantin choralariga rioya qilishga chaqirdi", - dedi matbuot kotibi.

Pogranichnыy punkt, arxivnoye foto - Sputnik Oʻzbekiston
Migratsiya
Tojikistonlik migrantlar Qozogʻiston va Oʻzbekiston oʻrtasidagi hududda qolib ketdi

Uning soʻzlariga koʻra, Moskvada yashashga mablagʻi boʻlmagan 150ga yaqin odam kuniga uch mahal issiq ovqat bilan yotoqxonaga joylashtirildi. Elchixona oʻzbekistonlik talabalarni Rossiya universitetlari yotoqxonalarida joylashtirishdi.

Besh yarim ming kishini Qirgʻiziston hukumatini olib ketdi. "Ammo vataniga qaytishni rejalashtirgan fuqarolarimizning hammasi ham bunga erisha olishmadi. Hozir bizning faoliyatimiz ishsiz qolganlarga yordam berishga qaratilgan. Biz ular bilan doimo aloqadamiz", - deydi RIA Novosti Qirgʻizistonning Rossiyadagi elchixona vakili Gulbarchin Bayimbetova.

Taxminan 50 kishi Moskva xostellarida joylashtirildi. Koʻpchiligining yonida hech narsasi boʻlmagan, elchixona ularga yordam berdi. "Biz fuqarolarimizni ish bilan taʼminlashi mumkin boʻlgan yoki hech boʻlmaganda vaqtinchalik daromad oladigan kompaniyalar bilan aloqada boʻlmoqdamiz, - deya davom etadi Bayimbetova. - Biz Rossiya shaharlaridaga qirgʻiz diasporasi vakillari bilan aloqa oʻrnatmoqdamiz. Ular orasida kichik biznes vakillari va yordam berishga tayyor boʻlgan befarq boʻlmaganlari ham bor".

Tojikiston Respublikasining Rossiyadagi elchisi Imomuddin Sattorov, RIA Novostiga izohida, shuningdek, tojikistonlik ishbilarmonlardan vatandoshlariga ish va joylashishda yordam berishni soʻrab murojaatini eslab oʻtdi. "Biz Rossiya mintaqalari, muhojirlar ishlayotgan korxona rahbarlari bilan muzokaralar olib borayapmiz va barchasini hozirgi ogʻir sharoitda ularni ishdan boʻshatmaslikka chaqiramiz, - dedi u. - Agar hamma narsa yopilib, Markaziy Osiyoliklar koʻchaga haydalsa odamiylikka toʻgʻri kelmaydiku. Koʻplab sanoat korxonalari ishchilarsiz qoladi. Iqtisodiyot qandaydir tarzda rivojlanishi kerak".

Joylardagi meʼyordan oshirib yuborish

Barcha elchixonalar qayd etishadi: Ichki ishlar vazirligining Migratsiya Bosh boshqarmasi sobiq ittifoqdosh respublikalari fuqarolariga eʼtibor berishi muhimdir.

Poluchit patent v Mnogofunktsionalnom Migratsionnom Tsentre Moskvы v Saxarovo (russkiy yazыk)  - Sputnik Oʻzbekiston
Migratsiya
Migrantlar Rossiyadan tashqariga chiqmasdan yangi patent olishi mumkin – TIV bayonoti

Ammo joylarda vazirlikning farmoyishlari oʻziga xos tarzda bajarilishi mumkin, deb Rossiya Migrantlar Federatsiyasi prezidenti Vadim Kojenov aniqlik kiritmoqda. "Bizga ijtimoiy tarmoqlarimizda uch yuzga yaqin murojaatlar va bir ming uch yuzga yaqin qoʻngʻiroqlar boʻldi. Qayerdadir yuqoridan koʻrsatmalarga qaramay, muhojirlarni shunchaki haydab chiqarishmoqda", -deydi u.

Bunday "meʼyordan oshirib yuborish"ga tojikistonlik Zafarga duch keldi. "Mening roʻyhatda turishim juma kunigacha (3 aprelgacha – tahr.). Ha, Ichki Ishlar Vazirligi veb-saytida barcha muddatlarni uzaytirish toʻgʻrisida buyruq bor, - deydi u oʻz muammolarini tasvirlab. - Ammo hafta dam olish haftasi deb eʼlon qilinganligi sababli Moskvaning men yashaydigan tumani ichki ishlar idoralari meni qabul qilmadilar. Toʻgʻrirogʻi: meni koʻp funktsiyali markazga yuborishdi, MFTsda (koʻp funktsiyali migratsion markaz – tahr.) qoʻllarini silkitib migratsiya xizmatiga qaytarishdi. Buyruk bor, lekin aslida u hech qayerda bajarilmayapti. Meni roʻyxatdan oʻtkazishi kerak boʻlgan uy egasi, bir necha kunlab idorama-idora sarson boʻlmaydi. Roʻyhatga olish muddati tugagach, meni ishdan boʻshatishadi".

Prezident RF V. Putin vыstupil s obraщeniyem k grajdanam - Sputnik Oʻzbekiston
Dunyoda
Rossiyada dam olish kunlari 30 aprelgacha uzaytirildi - Putin

"Men eski togʻora bilan qoldim. Men har oy patent toʻlayman - 5431 rubl – unga qoʻshimcha ish beruvchidan shaxsiy daromad soligʻini bilan Moskva byudjetiga pul olib kelaman, - deb davom etadi u. - Ertaga roʻyxatga olish tugaganligi sababli meni ishdan boʻshatishadi. Shuningdek, men bu oyda patentni yangilashim kerak. Roʻyxatdan oʻtish uchun patent kerak, patent olish uchun roʻyxatdan oʻtishingiz kerak. Doirani ichida yugurish bu".

Shunga qaramay, hozirda mehnat muhojiri uchun eng yomoni - bu byurokratik mash-mashalar emas, balki ishini yoʻqotish xavfi. Oʻz-oʻzini izolyatsiya qilish rejimiga qaramay, chet elliklar jalb qilingan koʻplab xizmatlar oʻz faoliyatini davom ettirmoqda: uy-joy kommunal xizmatlari, oziq-ovqat doʻkonlari va qurilish maydonlari. Bundan tashqari, muhojirlar ish beruvchilarni nisbatan tez-tez almashtirishga odatlanib qolishgan. "Ular band boʻlgan hizmatlar va mexnat bozori juda katta, - deya tushuntiradi Kojenov. - Taʼmirlash ishlari tugallanadi, ammo yoz mavsumi uzoq emas. Cheklovlar olib tashlanadi va ishchilar yer chopgani, devorlarni taʼmirlagani viloyatlarga yoʻl oladi. Shuning uchun bu yerda hech qanday muammo koʻrmayapman. Bizga hech: vay-dod, hammamizni ishdan boʻshatishdi! – soʻzlari bilan qoʻngʻiroq qilmayapti".

Ammo vaziyat hali ham noaniq, shuning uchun chet ellik ishchilariga asosiy maslahat: chegaraga bormang – tiqilib qolasiz, aeroportga shoshilmang - uchib ketolmaysiz, chiptalarni sotib olmang - ularni firibgarlar sotmoqda. Bir soʻz bilan aytganda, pulni behuda sarf qilmang, ular sizga karantinda kerak boʻladi.

Yangiliklar lentasi
0
Avval yangilariAvval eskilari
loader
LIVE
Zagolovok otkrыvayemogo materiala