Jamiyat

Oʻzini qanday tutishi nomaʼlum - olim koronavirus haqida

© Sputnik / Pavel Lisitsыn / Fotobankka oʻtishMeditsinskiy rabotnik proizvodit ekspress-analiz krovi
Meditsinskiy rabotnik proizvodit ekspress-analiz krovi - Sputnik Oʻzbekiston
Obuna boʻlish
Yandex newsTelegram
Moskvadagi Gematologiya instituti mutaxassisi yangi koronavirusni aniqlash testi va unga qarshi immunitet odamda qancha vaqt saqlanib qolishi haqida hikoya qilib berdi.

TOSHKENT, 15 apr - Sputnik, Alfiya Yenikeyeva. Hozirgi kunda Gematologiya milliy ilmiy tadqiqot markazida yangi koronavirus infektsiyasiga immun javobi shakllanishi oʻrganilmoqda. Olimlar immun tizimi hujayralarining SARS-CoV2ga reaktsiyasini koʻrib boʻlishdi. Olingan maʼlumotlarga asoslanib, ular COVID-19 kasalligi bilan kasallangan odamning qonidagi antitelalarning kontsentratsiyasini aniqlashga qodir boʻlgan prototip testini ishlab chiqdilar. Gematologiya ilmiy-tadqiqot markazining transplantatsion immunologiya laboratoriyasi boshligʻi Grigoriy Yefimov RIA Novostiga bunday tadqiqotlar nima uchun kerakligi va SARS-CoV2ni ikkinchi bor yuqtirish mumkinligi haqida aytib berdi.

- Qonda yangi koronavirusni aniqlash testlari nima uchun kerakligi aniq – tashxislar shunday tarzda qoʻyiladi. SARS-CoV2 ga qarshi antitelalarni tahlil qilishdan nima maʼno? Ahir ular bir necha kundan keyin shakllanadi - bu vaqtga kelib, odatda odam kasal ekanligi aniqku.

- Antitelalar kasallikning kamida toʻrtinchi kunida paydo boʻladi. Oʻninchi kundan keyin, xitoylik tadqiqotchilarga koʻra, antitelalarni aniqlashning diagnostik qiymati infektsiyani oʻzini aniqlashning oʻzidan ham yuqori. Ushbu tahlil bemorga eng mos terapiyani tayinlashga imkon beradi. Bu birinchi hususiyat.

Test-sistemы dlya diagnostiki novogo koronavirusa  - Sputnik Oʻzbekiston
Jamiyat
Oʻzbekiston koronavirusni aniqlaydigan oʻzining test tizimini ishlab chiqdi

Ikkinchisi: hozirda Moskvada COVID-19 koronavirus infektsiyasidan davolanib chiqqan donorlardan olingan plazma bilan bemorlarni davolash usulini faol qoʻllashmoqda. Bu boshqa shunga oʻxshash kasalliklarda ishlatilgan ancha eski usul. Bu juda samarali. Ammo davolash uchun tarkibida antitelalarning soni yuqori boʻlgan qon plazmasini talab qilinadi. Buni miqdoriy test koʻrsatadi.

Uchinchidan: kelajakda, pandemiya tugashi bilanoq, antitelalarga ommaviy tadqiqotlar SARS-CoV2 bilan kasallanganlarning haqiqiy sonini aniqlaydi. Shu tarzda, biz hatto kasalligi alomatlarsiz kechkanlarni ham aniqlashimiz mumkin.

"Ammo shunga qaramay, testlarning qanchadur foizi soxta salbiy natijani namoyish etadiku. Yaʼni, odam kasalni kechirib oʻtdi, ammo u hisobdan qolib ketadi.

- Ularning koʻp boʻlishi dargumon. Xitoylik hamkasblarning maʼlumotlariga koʻra, kasallikning 28-kuniga kelib, COVID-19 tasdiqlangan tashxisi qoʻyilgan bemorlarning 95 foizining qonida antitelalar aniqlanadi. Bu shuni anglatadiki, bunday koʻplab bemorlarda qondagi antitelalar testni yaratuvchilar tomonidan ishlatilgan maʼlum bir oqsilga reaktsiya bergan.

Gap shundaki, test ishlab chiqilganda virusli genomning kichik bir boʻlagi olinadi. Ular hoʻjayralarga joylashtiriladi - bakterial yoki inson hoʻjayralariga. Ular uni "oʻqiydilar" va viruslarning birinikiga oʻxshash oqsilni yaratadilar. Va sinov paytida aynan shu oqsilga antitelalar javob beradi.

- Sizning prototipingiz shunga oʻxshash tarzda yaratilganmi?

- Ha. Metodologik jihatdan, bu qiyin narsa emas. Buni oʻttiz yildan beri turli xil yuqumli kasalliklar uchun qilishadi. Gap shundaki, bu virus yangi va shuning uchun unga antitelalar ayniqsa faol ravishda ishlab chiqariladigan toʻgʻri qismni tanlash kerak.

Test-sistemы dlya diagnostiki novogo koronavirusa - Sputnik Oʻzbekiston
Dunyoda
Rossiya YEOII va Eronga koronavirus test-tizimlarini yetkazib berdi

Baʼzida testni yaratish uchun butun virus ishlatiladi. Masalan, yaqinda "Vektor" virusologiya va biotexnologiya Markazi roʻyxatdan oʻtkazgan tizim bilan bogʻliq vaziyatda ham shunday yoʻl tutilgan. Ular SARS-CoV2ni oʻstirishdi, uni oʻldirishdi va endi uning yordamida antitelalarni tutishmoqda. Bu nostandart yondashuv, chunki hamma laboratoriyalar ham ushbu xavf sinfidagi virus bilan ishlay olmaydi.

- Bundan kelib chiqadiki, "Vektor" testi siznikiga qaraganda sezgirroq, chunki ular bir boʻlakni emas, balki butun virusni ishlatgan?

- Men bu savolga javob berolmayman. "Vektor"ning testini hech kim hali koʻrmagan. Bizning tizimimizga kelsak, dastlabki maʼlumotlarga koʻra, u ancha aniq. Hozirda bizda bitta ham sohta ijobiy natija yoʻq.

Toʻgʻri, sinovdagi odamlar soni ham kichik - atigi 10 kishi. Bular kasallanganlarning eng birinchi toʻlqinda boʻlgan odamlar. Ular allaqachon tuzalib, karantinda yetarlicha boʻlgan va mutlaqo sogʻlom. Biz tekshiruvlarni aynan shularning qon namunalarida oʻtkazamiz. Bugungi kunda biz davolanayotgan bemorlarning biomateriallari bilan ishlay olmaymiz.

Bundan tashqari, biz infektsiyaga chalinmagan namunalarda ham sinovni oʻtkazdik. Bu donorlarning ancha uzoq vaqt oldin muzlatilgan qoni. Biron bir tahlilda ularda SARS-CoV2ga antitelalar aniqlanmagan, yaʼni biz bitta ham sohta-ijobiy natija olmadik.

Indiyskiye politseyskiye ryadom v avtomobilem v vide koronavirusa izobretatelya Sudxakara Yadava  - Sputnik Oʻzbekiston
Dunyoda
Olimlar koronavirusning "nozik joyini" ilgʻashdi - bu vaktsina yaratishda asqotadi

Bu, albatta, umidlantiradi, lekin biz hamkasblarimiz bilan hamma narsani takror va takror tekshirish kerakligini tushunamiz. Hozircha qoʻlimizda laboratoriya sharitlarida ishlayotgan prototipgina bor. Uni roʻyxatdan oʻtkazish uchun uning sezgirligi toʻgʻrisida maʼlumotni laboratoriyada emas, balki ushbu testni ishlab chiqarishni amalga oshiradigan korxonalarda olinishi kerak.

- Siz hamkorni topdingizmi?

- Ha, hozirda bitta kompaniya bilan kelishuvimiz bor. Nomini hozircha aytolmayman - biz hali shartnoma imzolamadik. Hamma narsa rejaga muvofiq davom etsa, biz ikki hafta ichida testni roʻyxatdan oʻtkaza olamiz.

- KoʻngillilarniqQanday qilib jalb qila oldingiz? Ahir kasallanganlarning birinchi toʻlqinida odam koʻp boʻlmagan.

- Men feysbukdagidagi sahifamda post joylashtirdim, u yerda men tadqiqotlarim haqida soʻzlab berganman, testlarni sinovlari haqida gapirib berdim va bizga COVID-19 tashxisi qoʻyilgan koʻngillilar kerakligini yozdim. Va kutilmaganda koʻp sonli javoblar keldi. Koʻpchilik ishtirok etishni xohladi. Baʼzilar yetib kelib boʻldi, baʼzilari endi - ular karantinini tugatishlari kerak. Undan keyin markazimizga kelib qon topshirishadi.

Biroq antitelalar bizning ishimizning kichik qismi holos. Yanada uzoq va muhimroq tadqiqot bu SARS-CoV2ga T-hujayrali immun javobni oʻrganishdir. Tasdiklangan tashxisi tasdiqlangan koʻngillilar ushbu tajribalarga ham jalb qilamiz.

- Immunitet yangi koronavirusga qanday taʼsir qiladi?

 -Bunda hech ham gʻayrioddiy narsa yoʻq. Biz tuzalib chiqqanlarda T-limfotsitlar borligini kuzatmoqdamiz. Ushbu hujayralarga virusning bir qismi koʻrsatilsa  faollashmoqda. Ular "jangga tayyor". Ular shuningdek immun xotira hujayralari ham ataladi. Ammo biz ular virusli genomning qaysi qismiga taʼsir koʻrsatishini va bu uning mutatsiyasi bilan qanday billa kechishini hali bilmaymiz.

Probirki v ximicheskoy laboratorii - Sputnik Oʻzbekiston
Jamiyat
Oʻzbekiston hukumati koronavirusga qarshi vaktsina ishlab chiqarishga tanlov eʼlon qildi

- Kasal boʻlib davolanganlar infektsiyaga qarshi immunitetni orttirishadi. Ushbu himoya qancha vaqt ishlaydi: bir necha oy, yil yoki umr?

- Hozircha aytolmaymiz. Birinchi bemorlarning tuzalganidan beri juda oz vaqt oʻtdi. Ammo bitta Xitoy tadqiqoti bor, unga koʻra "snaryad bitta chuqurga ikki marta tushmaydi". Olimlar ikkita maymunni SARS-CoV2 bilan yuqtirishdi, ularni davoladilar va keyin yana yuqtirishga harakat qildilar, ammo muvaffaqiyatga erisha olmadilar.

Boshqa tomondan, shu kunlarda koreyaliklardan 91 odamda takroriy kasallanish holati haqida gʻalati xabar keldi. Bu nimani anglatishini umuman tushunib boʻlmaydi. Menimcha, bu toʻgʻrisida gapirish juda erta.

Albatta, antitelalari uch oy davomida saqlanadigan koronaviruslar ham mavjud va uni yana tezda yuqtirish mumkin. Bu oddiy OʻRVI (oʻtkir respirator virusli infektsiya, gripp) qoʻzgʻatuvchisi. Ular millionlab yillar davomida biz bilan birga boʻlib, bizga moslashib, immun javobdan qochishga oʻrgangan. Yangi koronavirus esa endigina inson populyatsiyasiga kirib keldi. Uning oʻzini qanday tutishi nomaʼlum.

Ammo biz SARS-CoV maʼlumotlariga tayanishimiz mumkin, uning genomi yangi koronavirus RNKsi bilan juda mos keladi. U orqali bilamizki, antitelalar qonda bir-ikki yil davomida ancha yuqori kontsentratsiyada saqlanadi. Ehtimol, SARS-CoV2 bilan ham huddi shunday boʻladi.

Yangiliklar lentasi
0