Analitika

"Putin va Muhammad bir-biriga baqirgani" haqida rivoyat

© Sputnik / Aleksey Nikolskiy / Mediabankka oʻtishGosudarstvennыy vizit prezidenta RF V. Putina v Saudovskuyu Araviyu
Gosudarstvennыy vizit prezidenta RF V. Putina v Saudovskuyu Araviyu - Sputnik Oʻzbekiston
Obuna boʻlish
NovostiTelegram
Koronavirus qoʻzgʻatgan dunyo tartibining inqirozi qanchalik chuqurlashsa, yangi dunyo tartibini oʻrnatish uchun avj olayotgan janglar bilan olib boriladigan axborot urushining zarbalari shunchalik kuchli boʻladi.

Koronavirus qoʻzgʻatgan dunyo tartibining inqirozi qanchalik chuqurlashsa, yangi dunyo tartibini oʻrnatish uchun avj olayotgan janglar bilan olib boriladigan axborot urushining zarbalari shunchalik kuchli boʻladi. Axborot urushining eng muhim jihatlaridan biri dushmanlar safiga fitna kiritish va Atlantika elitasiga qarshi chiqqan Rossiya - hujumlarning asosiy nishonlaridan biridir. Bundan tashqari, asosiy nishon ichki siyosiy barqarorlik boʻlib qolmaydi - bu yerda ham qiyinchiliklarni roʻkach qilish oʻyinlari, jamiyatning ayrim qismlarini hokimiyatga qarshi yoʻnaltirish kabi harakatlar boʻlishi turgan gap, ammo tashkilotchilarning oʻzini ham bu harakatlar muvaffaqiyatiga umidlari kam. Endi asosiy urgʻu Rossiya va uning hamkorlari oʻrtasida jahon miqyosidagi fitna va nizolarni keltirib chiqarishga urinishlarga qaratiladi, yaʼni turli yoʻllar bilan janjalga erishilmasa ham, hech boʻlmaganda Vladimir Putin va dunyo rahbarlari oʻrtasidagi munosabatlarni murakkablashtirishdir. Chunki aynan Rossiya yangi dunyo tartibini shakllantirish rejalarining chizuvchisi rolini oʻynaydi va uning xalqaro mavqeini pasaytirgan holda muqarrar "qadriyatlarni qayta baholash" ni kechiktirishga urinib koʻrish mumkin.

Neftyanыe stanki-kachalki - Sputnik Oʻzbekiston
Analitika
Ruslar neft urushida gʻalaba qozonmoqda, shekilli

Dezinformatsiya va fitna, mish-mishlar va safsata maʼlumotlarni tarqatish – hammasidan foylanilyapti. Putin va Si Tszinpin orasini buzib boʻlmayapti – ammo, masalan Moskvaning Yevropa mamlakatlari bilan munosabatlarini tiklanishiga qarshi turish mumkin, maʼlum siyosatchilarga fitna uyushtirib obroʻsizlantirish mumkin (masalan, oʻtgan yili Avstriyada boʻlgani kabi) va Afrika prezidentlari va arab shayxlarini Putin bilan qoʻrqitish mumkin.

Tabiiyki, bunday ishlar doimo olib boriladi (ammo, yildan-yilga sohtalashib bormoqda), lekin davlatlar va dunyo yetakchilarining yakkalanish davrida bu alohida ahamiyat topyapti. Koʻp narsa dunyo kelajagi borasida savdolashish paytida buyuk davlatlar klubidagi kuchlarning qanday taqsimlanishiga bogʻliq - va bu "savdolashish" hamma izolyatsiyadan chiqqanidan soʻng hamma onlayn-rejimdan tashqarida yuzma-yuz koʻrishganda hal qiluvchi bosqichga oʻtadi. Shuning uchun, "shov-shuvlar" chastotasi ortib boradi - biz shu chorshanba kuni koʻrganimiz kabi.

Neftyanoy stanok-kachalka na mestorojdenii nefti - Sputnik Oʻzbekiston
Dunyoda
“Suvtekin”: neft narxi nol darajadan pastga tushdi

Saudiya valiahd shahzodasi Muhammad Vladimir Putinga ultimatum qoʻydi, telefon orqali suhbat chogʻida ular bir-birlariga baqirishdi va suhbat janjal bilan yakunlandi. Ushbu shov-shuvli maʼlumotni Londonning Middle East Eye nashri - oʻzining nomi aytilmagan Saudiyadagi manbalariga tayanib eʼlon qildi. Gap bir yarim oy oldin - 6 mart kuni boʻlib oʻtgan OPEK+ yigʻilishi arafasida boʻlib oʻtgan suhbat haqida ketmoqda. Oʻshanda Rossiya va Saudiya Arabistoni neft qazib olishni qisqartirish toʻgʻrisida kelisha olmadilar, shundan soʻng saudiyaliklar ishlab chiqarishni keskin oshirib, narhlarni tushirishni boshladilar, bu esa narxlarning pasayishiga olib keldi (koronavirus tufayli global inqiroz sharoitida). Bir oy oʻtgach, Rossiya va Saudiya Arabistoni hatto AQShni jalb qilgan xolda kelishib olishdi - va ishlab chiqarish qisqardi, ammo narxlar hozirda tushishda davom etmoqda. Biroq, gap hozir bu haqda emas.

Middle East Eye manbalarining taʼkidlashicha, telefon orqali suhbat paytida Putin va shahzoda Muhammad juda qattiq janjallashgan:

Shtangovыy nasos - Sputnik Oʻzbekiston
Analitika
Rossiya neft urushidan qanday manfaat koʻrishi mumkin?

"Uchrashuvdan oldin Putin va Muhammad bin Salmon oʻrtasida suhbat boʻlib oʻtdi. MBS oʻzini juda tajovuzkor tutdi va ultimatum qoʻydi. U agar kelishuv amalga oshmasa, saudiyaliklar narxlar urushini boshlashi bilan qoʻrqitdi. Muloqot shaxsiy haqoratlarga oʻtdi. Ular bir-birlariga baqirishdi. Putin ultimatumni rad etdi va qoʻngʻiroq yomon yakunlandi".

Goʻyoki valiahd shahzoda bekorga oʻzini shunday tutmadi - Trampning izni bilan. Nima emish, Vladimir Putin bilan suhbatdan oldin Muhammad Amerika prezidentining kuyovi va maslahatchisi Djared Kushner bilan bogʻlangan:

"Putin bilan suhbat Trampning Kushner orqali bilvosita marhamati bilan boʻlib oʻtdi. Kushner MBSdan buni qilishni soʻramadi, lekin u boʻlajak qoʻngʻiroq haqida bilgan va unga toʻsqinlik qilmadi. Bin Salmon oʻziga xulosa chiqrib oldi".

Xulosa shuki, amerikaliklar Salmonning Putin bilan janjallashish rejalari haqida bilishgan, ammo uni toʻxtatishmagan. Qandaydir bemaʼnilikmi? Ha, ayniqsa Rossiya bilan kelishuv amalga oshmaganidan soʻng, saudiyaliklar narxni qulatib qoʻshimcha arzon neftni bozorga tashlashni boshlaganlarini hisobga olsa, bu esa Amerikaning slanets neftini ishlab chiqarish uchun mutlaqo zaradir. London nashri yoki uning manbalari nima uchun va kimni aldashga urinmoqda?

Zasedaniye stran-uchastnits soglasheniya o sokraщenii dobыchi nefti OPEK+ - Sputnik Oʻzbekiston
Analitika
Buyuk neft sulhi: bundan keyin nima boʻladi

Putin va shahzoda Muhammad bir-birlariga baqirib, haqorat qilishlarini ularning munosabatlari bilan umuman tanish boʻlmagan odamgina tasavvur qilishi mumkin. Gap shunchaki, shahzoda prezidentdan ikki baravar yoshligida emas, balki Rossiya va Saudiya Arabistoni oʻrtasidagi munosabatlarni yangi bosqichga olib chiqqan aynan Putin va Muhammad boʻladi. 2015 yilda qirollikda hukmdor oʻzgarganidan beri, Muhammad yangi qirol va uning otasi Salmonning oʻng qoʻli boʻlganidan beri, yosh shahzoda Putin bilan koʻp uchrashuvlar oʻtkazgan (bizning ikki tomonlama munosabatlarimiz tarixida ilgari bunday boʻlmagan). Baʼzida u Rossiyaga yiliga ikki martalab tashrif buyurdi - oʻtgan yilning oktyabrida esa uzoq vaqt tayyorlangan Putinning  Ar-Riyodga tashrifi amalga oshdi.

Martdagi suhbat nazariy jihatdan qizishlar bilan oʻtishi mumkin edi, ammo shaxsiy haqoratlar va qichqiriqlar darajasida emas. Mavzuning ahamiyati ikkala suhbatdoshga ham ayon boʻlgan: saudiyaliklar narxlarni ushlab qolish uchun ishlab chiqarishni yanada qisqartirishni taklif qilgan, Rossiya esa bu yordam bermaydi va faqat dunyo bozorida oʻz ulushini doimiy ravishda oshirib boradigan amerikaliklarga qoʻl keladi deb hisoblagan. Yaʼni, maqbul narx boʻyicha muvozanatni topish va Rossiya va Saudiya Arabistoni oldida turgan strategik muammoni hal qilish borasida bahs ketgan: bozorda oʻz ulushini saqlab qolish va Amerikaning kengayishini cheklash. Amerikaliklarning yosh shahzodani ayyorona igʻvo qilish rejasidan koʻra, anti-amerika fitnasini (baʼzilar mart oyida saudiyaliklar va ruslar oʻrtasidagi ziddiyatlarni sahnabop, sohta deb atadilar ham) koʻrish osonroq.

Vstrecha prezidenta Rossii Vladimira Putina i prezidenta SSHA Donalda Trampa - Sputnik Oʻzbekiston
Dunyoda
Tramp Putinga neft qazib olishni kamaytirganligi uchun minnatdorchilik bildirdi

Ammo bu yerda chindan ham ayyor reja mavjud - faqat u boshqa narsada. Putin va Muhammad oʻrtasidagi xech qanday ziddiyatlar yoʻqligi aniq, faqat tushunmovchiliklar boʻlgan, ammo OPEK+ bitimining buzilishligi natijasida emas, balki jahon iqtisodiyotining koronavirusga qarshi kurashish choralari tufayli toʻxtab qolishi natijasida neft bozori qulashi sharoitida Moskva  va Ar-Riyod nihoyat kelishuv boʻyicha toʻhtamga keldi. Shu bilan birga, AQSH ishtirokida - Putin, Tramp va qirol Salman uchligi formatida ikkita suhbat boʻlib oʻtdi. Va Putin va shahzoda Muhammad oʻrtasida kamida bitta suhbat oʻtdi (ularning barcha muloqotlari haqida rasmiy maʼlumot yoʻq), bundan koʻrinib turibdiki - hech kim aloqani uzmagan. Biroq Middle East Eye nashri aynan Putin va Muhammad oʻrtasida oʻrnatilgan ishonchga zarba berish uchun ishlab chiqilgan: endi ular kim va nima uchun janjal va qichqiriqlarni oʻylab topdi va kim va kimga shunday yoʻl bilan signal berganliklarini oʻylab oʻtirishsin. Saudiyaliklar hamma narsani amerikaliklarga ogʻdarishmoqda - ular bizni toʻxtatishmadi (goʻyo Kushner yoki Tramp Muhammadga taʼsir qilishi mumkindek). Yoki, aksincha, amerikaliklar oldida oʻzlarini oqlashmoqda - Putin hamma narsada aybdor, u kelishuvdan voz kechdi, hatto merosxoʻrning gʻazabini chiqardi. Bunday "fitnalar" anglosakson maxsus xizmatlariga hos – va aynan Middle East Eye dagi maqola ularning amaliyotining natijasi.

Shuningdek, bu maqolaning boshqa pragmatik maqsadi bor -  Saudiya Arabistoni va Rossiya oʻrtasidagi konkret shartnomani buzish. Bu maqolaning oʻzida ochiqchasiga aytilgan - "bu janjal, ikki mamlakat oʻrtasidagi munosabatlarni bir necha oy davom etgan yaxshilash harakatlarini xavf ostiga qoʻydi, sha qatorda Moskva va Ar-Riyod yirik qurol bitimini jiddiy muhokama qilishayotgan boʻlgan ".

"Saudiya Arabistonining Putin bilan bahsi Moskva va Ar-Riyod oʻrtasidagi bir necha oylik parda orti diplomatiyasini yoʻqqa chiqardi. Munosabatlardagi bunday dinamika oʻtgan yilning sentyabr oyida Eron dronlarining Saudi Aramco zavodlariga hujumlariga javob bermasligidan Putin foydalanganidan soʻng vujudga keldi. Shu bilan birga, Turkiya va Eron yetakchilari bilan uchrashuvdan keyin Putin saudiyaliklarga Rossiya havo mudofaa tizimlarini sotib olishni taklif qildi, yanvar oyi oʻrtalarida esa, Middle East Eye manbalari maʼlumotrlariga koʻra, Saudiya Arabistoni Rossiyaning "Pantsir-S1M"larini sotib olish toʻgʻrisida qatʼiy qaror qabul qildi.

Stanok-kachalka - Sputnik Oʻzbekiston
Dunyoda
Neft narxi OPEK+ yigʻilishidan oldin koʻtarildi

"Ular hech qanday shartnomalarga imzo chekmadilar. Ular tizimlarni ("Pantsir-S1M" – tahr.) sotib olishga qaror qilishdi, ammo alohida shart bilan. Saudiyaliklar Rossiya tizimining baʼzi qismlarini oʻz mamlakatlarida ishlab chiqarilishini xohladilar. Ular juda jiddiy yondoshgan edi. Bu Aramco hujumidan uch oy oʻtgach sodir boʻldi", - deb habar berdi manba.

Bu (umuman avval eʼlon qilinmagan) shartnoma buzilganini anglatadimi? Hech ham - lekin u ikki rahbar oʻrtasidagi xayoliy janjal bilan birgalikda tortilmoqda, shuning uchun buni muqarrar oqibat sifatida qabul qilinishi kerak.

Amerikaliklar uchun "Pantsir" bitimini buzishi juda muhim, chunki ular raqobatdan qoʻrqishadi. Vaholanki, Saudiya Arabistoning AQSH bilan potentsial harbiy buyurtmalar toʻplami Rossiyanikidan anchagina katta. Bu yerda muhimrogʻi printsip - Amerikaning ittifoqchisi ruslardan qurol sotib olarmish!

Huddi shu holat S-400 sotib olgan Turkiya bilan ham sodir boʻlgan - va hech qanday tahdid yoki ishontirishlar Erdoʻgʻonni toʻxtata olmadi. Endi saudiyaliklar bilan ham xuddi shunday boʻlishi mumkin: avvaliga ular "Pantsir"ni sotib olishadi, keyin esa S-400 kelishuviga ham yetib boriladi, ularni yetkazib berish toʻgʻrisida Ar-Riyod va Moskva ancha oldin, shu jumladan, Putin va Muhammadning shaxsiy munosabatlari tufayli kelishuvga erishganlar. Bu kabi qurollarni sotib olish esa nafaqat pul. Bu puldan ham muhimroq: geosiyosiy suverenitetning namoyishi.

Anqarani Vashingtondan olib ketgan Moskva emas – Erdoʻgʻonning oʻzi milliy suverenitetni mustahkamlash yoʻlini tanladi. Ar-Riyodni Vashingtondan tortib olayotgan ham Moskva emas - bu shahzoda Muhammad oʻzi mamlakatini yanada mustaqil qilishni xohlamoqda. Shuning uchun Vladimir Putin va Rossiya unga va yangi dunyo tartibini qurishga tayyor boʻlgan boshqa dunyo rahbarlariga juda zarurdir.

Yangiliklar lentasi
0