Dunyoda

Mutaxassislar: COVID-19 vaktsinasini birinchi boʻlib kim olishi haqida gapirish hali erta

© Sputnik / Yevgeniy Biyatov / Fotobankka oʻtish Ekspress-testы na koronavirus
 Ekspress-testы na koronavirus - Sputnik Oʻzbekiston
Dunyoning bir qator mamlakatlarida yangi turdagi koronavirusga qarshi yuzga yaqin vaktsina ishlab chiqilmoqda.

TOSHKENT, 4 iyun - Sputnik, Aleksey Bogdanovskiy. RIA Novosti tomonidan oʻtkazilgan soʻrovda AQSH va britaniyalik mutaxassislar COVID-19 vaktsinasini birinchi boʻlib kim olishi haqida gapirishga erta deya taʼkidlashdi.

Dunyoning bir qator mamlakatlarida yuzga yaqin vaktsina ishlab chiqilmoqda. Vaktsinaning oʻzi yaratilishi bilan bir qatorda yirik farmatsevtika kompaniyalari oʻzlarining yoki boshqalar tomonidan tayyorlanayotgan vaktsinalarni ommaviy ishlab chiqarish quvvatlarini ishlab chiqmoqdalar. Bir qator vaktsinalar odamlarda sinovdan oʻtkazilmoqda, baʼzi holatlarda ishlab chiquvchilar umidlantiruvchi maʼlumotlarni oldilar. Ammo, hozirda muayyan vaktsina hali beri yoʻq va qachon paydo boʻlishi ham nomaʼlum. Bundan tashqari, vaktsinani u ishlab chiqilgandan keyin va ungacha birinchi boʻlib kimga emlanishi va yuz millionlab dozalarni ishlab chiqarish qay tarzda yoʻlga qoʻyilishi aniq emas.

Sotrudnik na proizvodstve molochnыx produktov  - Sputnik Oʻzbekiston
Dunyoda
Rossiyada koronavirusga qarshi yogurt shaklida vaktsina yaratilmoqda

AQShning Emori universiteti biostatistika va bioinformatika professori Maks Launing soʻzlariga koʻra, vaktsinani birinchi navbatda kimga berilishi ustuvorligi masalasi endi muhokama qilinadi.

"Bu oddiy savollar emas, ular qator jabhalar boʻyicha mulohazalarni oʻz ichiga oladi. Masalan, hanuz yosh bolalar virusni qanchalar koʻp darajada yuqtiradimi yoki yoʻqmi aniq emas", - dedi Lau.

"Bundan tashqari, vaktsinaning samaradorligi biz emlangan odamlar toʻgʻrisida koʻproq maʼlumot olmagunimizcha maʼlum emas. Masalan, koʻp maʼlumotlar grippga qarshi vaktsinalar 100 foiz himoya bermayotganligidan dalolat beradi va COVID -19 vaktsinalari ishlashi qay ahvoldaligini kutish va nazorat qilish kerak boʻladi", - deya qoʻshimcha qildi Lau.

London Gigiyena va tropik tibbiyot maktabining Yuqumli kasalliklarni matematik modellashtirish markazi direktori Grem Medlining soʻzlariga koʻra, emlash mavzusida savollar juda koʻp va ular hanuz javobsiz qolmoqda.

Sotrudnik v laboratorii - Sputnik Oʻzbekiston
Dunyoda
Kimlar birinchi navbatda koronavirusga qarshi emlanadi - virusolog javobi

"Bu vaktsinaning xususiyatlariga bogʻliq. Vaktsinani bitta dozada yoki bir necha dozada yuborish kerakmi? U MMR vaktsinasi (qizamiq, epidemik parotit va suvchechakka qarshi uygʻunlashgan vaktsina) kabi umrbod immunitetni taʼminlaydimi  yoki uni qoqsholga qarshi vaktsina kabi doimiy takroriy emlash kerakmi? Bu infektsiyani oldini oladimi yoki faqat kasalliknimi? Qancha dozada mavjud boʻladi? Bu savollarning barchasi vaktsinani qanchalar samarali ishlatish kerakligini aniqlaydi", - dedi Medli.

Yuqumli kasalliklarni matematik modellashtirish bilan shugʻullanadigan Luiziana shtatidagi Tuleyn universiteti professori Mak Xayman vaktsinani taqsimlashda murosaga kelishga toʻgʻri kelgan misollarni keltirdi.

Anatoliy Alshteyn  - Sputnik Oʻzbekiston
Analitika
Virusolog COVID-19ga qarshi vaktsina sinovi qanday oʻtayotgani haqida soʻzlab berdi

2009 yilda, H1N1 choʻchqa grippi pandemiyasi boshlanganida, Milliy sogʻliqni saqlash instituti olimlari guruhlari epidemiya paytida ishlab chiqarilishi kerak boʻlgan vaktsinalarni taqsimlash boʻyicha maslahatlar berishgan. "Tavsiyalar shundan iborat ediki, vaktsinani birinchi navbatda tibbiyot xodimlari olishlari kerak edi, chunki bu guruh virus bilan aloqa qilish ehtimoli ancha katta edi", - dedi Xayman.

"Keyingi guruh uchun biz yuqumli kasalliklik tarqalishini sekinlashtirish maqsadida virusni katta ehtimollik bilan yuqtirishi mumkin boʻlgan odamlar, yaʼni maktab oʻquvchilari va oʻlim xavfi yuqori boʻlgan va qoʻshimcha kasalliklari boʻlgan keksa odamlarni emlash oʻrtasida murosani topishga majbur boʻldik", - dedi u.

Shu bilan birga, Johnson and Johnson kompaniyasi ushbu haftada vaktsinaning birinchi partiyasini 2021 yil boshida kutishini eʼlon qildi. Kompaniyaning bosh direktori Pol Stoffelsning aytishicha, birinchi partiya butun dunyo boʻylab tibbiyot xodimlarini emlash uchun yetarli boʻlishi kerak. Kompaniya jaʼmi 1 milliarddan ortiq dozani ishlab chiqarishni rejalashtirmoqda.

Oʻz navbatida, Amerikaning Moderna kompaniyasining rahbari Stefan Bansel kompaniya vaktsinani ishlab chiqarish quvvatini kengaytirayotganini va 2020 yil oxiriga kelib oyiga oʻn millionlab dozani ishlab chiqarishga tayyor boʻlishini maʼlum qildi.

Yangiliklar lentasi
0
Avval yangilariAvval eskilari
loader
LIVE
Zagolovok otkrыvayemogo materiala