Kolumnistlar

Nima uchun Gʻarb Togʻli Qorabogʻ boʻyicha erishilgan kelishuvdan norozi

© Sputnik / Maksim Blinov / Fotobankka oʻtishSpetsialistы protivominnogo tsentra Minoboronы RF pristupili k rabote v Karabaxe
Spetsialistы protivominnogo tsentra Minoboronы RF pristupili k rabote v Karabaxe - Sputnik Oʻzbekiston
Frantsiya tashqi ishlar vaziri uning mamlakati Togʻli Qorabogʻ aholisiga yordam berish uchun tashkil etilgan gumanitar missiya tavsiloyatlari bilan oʻrtoqlashdi. Hududga jarrohlar guruhi va tibbiy-jarrohlik asbob-uskunalarni joʻnatish haqida gap ketmoqda.

AQSH, oʻz navbatida, mojaroda jabrlangan aholiga yordam berayotgan Qizil Xoch xalqaro qoʻmitasiga va boshqa nodavlat tashkilotlarga 5 million dollar ajratish bilan cheklandi.

Otrajeniye mujchinы na fone flaga YES - Sputnik Oʻzbekiston
Kolumnistlar
Demokratiya Yevropani ado qilmoqda. Yevropa demokratiyani birinchi boʻlib oʻldiradimi?

Qorabogʻ masalasi boʻyicha Parij va Vashingtonda ishtiyoq etishmasligi - ham ritorikada, ham harakatlarda - ular "yaralangan izzattalablik"ni namoyish qilmoqda, deb aytgan Sergey Lavrov, naqadar haq boʻlganligini tasdiqlaydi.

Ozarbayjon prezidenti Ilhom Aliyev ham xuddi shunday dedi: AQSH va Frantsiya "kech boʻlsa ham, erishilgan kelishuvga oʻzlarining ijobiy munosabatlarini bildirishdi" deb kinoya bilan aytdi.

Oʻrnatilgan anʼanaga koʻra, Anqara soʻz tanlashda uyalib oʻtirmadi. Turkiya prezidentining matbuot kotibi Gʻarb NATO va Yevropa Ittifoqi sifatida 30 yildan beri Qorabogʻ qarama-qarshiligi boʻyicha "aniq va real takliflarni" ilgari sura olmayotganini, Rossiya va Turkiya esa "oʻzaro hamjihatlikka" erishganligini bildirdi.

Togʻli Qorabogʻ boʻyicha kelishuv Gʻarb uchun alamli magʻlubiyatga aylandi, ayniqsa - AQSH va Frantsiya uchun - deb yozishni darhol boshlashdi, ular Rossiya va YEXHT Minsk guruhining ushbu mojaroni tinch yoʻl bilan hal qilish yoʻllarini izlash guruhi hamraisi boʻlgan.

Agar The National Interest jurnalistlariga ishonadigan boʻlsak, Gʻarb bu safar uxlab qolib, hamma narsani oʻtkazib yubordi. Uning uchun ham harbiy harakatlarning boshlanishi, ham Rossiya tinchlikparvar kuchlarini kiritish haqidagi kelishuvning imzolanishi kutilmagan holat boʻldi.

Nashr bunda Amerika razvedkasini aybladi, uning maʼlumotlariga koʻra, ular hatto Putin va Erdogʻan muzokaralari toʻgʻrisida maʼlumotni ololmadi, natijada esa AQShning mintaqadagi pozitsiyasi sezilarli darajada zaiflashdi.

Pervaya v mire vaktsina ot koronavirusa - Sputnik Oʻzbekiston
Kolumnistlar
Yevropa ittifoqi Rossiya vaktsinasi uchun Isroil va Vengriyaga qanday tazyiq oʻtkazmoqda

Biroq, aslida, vaziyat bundan ham yomonroq, chunki "razvedka ishlamadi" degan pozitsiya “Qorabogʻ masalasi”da AQSH muvaffaqiyatsizligining bundan katta boʻlgan muammoni yashirishga imkon beradi.

Qorabogʻ masalasini tinch yoʻl bilan hal etish, qarama-qarshilik nisbatan mahalliy xususiyatiga qaramay, global siyosiy tizim boshdan oʻtkazayotgan oʻzgarishlarning tubdan yangi bosqichini boshlab beradi. Bu birinchi marta, AQSH va Yevropa - barcha ishtirok etayotgan tomonlar uchun birdaniga keraksiz va istalmagan sherik sifatida boʻlib qoldi.

Soʻnggi 30 yilda Gʻarb gegemonligining eng muhim belgisi - uning hamma joyda, barcha uchun kerak boʻlgan zaruriyat sifatida boʻlgan edi.

Har qanday vaziyatda, har qanday mojaroda, - hattoki turli davlatlarda ichki siyosiy vaziyatlarda Gʻarbga koʻmak soʻrab murojaat qilgan, yordamga umid bogʻlagan va koʻpincha uni u yoki bu shaklda olgan.

Bu yondashuvning yorqin namunasi sifatida Qrimda 2014 yil bahorida, Ukraina harbiylari "Amerika biz bilan" deb baqirgan holda Rossiya harbiy obʼyektlarini "shturm qilgan" epizodni eslash mumkin. Bu, albatta, kulgili koʻrinadi, biroq ayni paytda u butun sayyora boʻylab - Belarusdan Venesuelagacha, Suriyadan Gonkonggacha - koʻplab odamlar, shu jumladan yuqori amaldorlarning fikrlash tarzini juda aniq aks ettiradi.

Bundan tashqari, bu holat Gʻarb tomonidan maqsadga muvofiq ravishda qoʻllab-quvvatlanadi, dunyodagi har qanday muammo va nizolarga hech boʻlmaganda veto huquqiga ega boʻlishga intiladi. Bu, aslida, uning geosiyosiy ustunligining asosiy tarkibiy qismlaridan biri.

Sputnik V: Izrail planiruyet zakupat rossiyskuyu vaktsinu ot koronavirusa - Sputnik Oʻzbekiston
Video
Rossiya vaktsinasi: Osiyo olishga tayyor, Yevropa esa mutlaq qarshi - sabab ?

Hozirgi Qorabogʻ tinch yoʻl bilan hal qilish oʻziga xosligi shundaki, unda barcha ishtirokchi tomonlardan Gʻarb birdan kesildi. Bu juda ham taʼsirli, chunki muzokaralar jarayoni osonlikcha boʻlmadi.

Biroq, oʻrnatilgan jahon anʼanalariga asosan AQSH yoki Yevropani ishtirok etishga jalb qilish oʻrniga, har kim bir ovozdan "buni oʻzimiz hal qilamiz" degan ishonchga amal qildi.

Ular haqiqatan ham hal qilishdi – voqea sodir boʻlib oʻtgandan keyin erishilgan va amalga oshirishga kirishilgan kelishuv Gʻarbga, butun dunyo oldiga qoʻyildi.

Shunday qilib, AQSH taʼsirining yana bir asosiy toshiga, dunyo tizimida alohida mavqega ega boʻlish talabiga juda kuchli zarba berildi. Amaliyot shuni koʻrsatadiki, birinchi muvaffaqiyatli urinishdan keyin albatta boshqalari yetib keladi.

Ajablanarli joyi yoʻq, amerikaliklar voqeani razvedkaning tasodifiy muvaffaqiyatsizligi, deb hisoblashni afzal koʻrishmoqda. Togʻli Qorabogʻda tinch yoʻl bilan hal qilish haqiqatda dunyo siyosiy tizimidagi, asta-sekin AQSH va umuman Gʻarbni undagi eksklyuziv maqomidan mahrum etadi, yana bir tektonik siljishni anglatadi, ular uchun bu haqiqatga iqror boʻlish va ommaviy tan olinishdan koʻra qulayroqdir.

Yangiliklar lentasi
0
Avval yangilariAvval eskilari
loader