Analitika

Yangi yil aslida kimning bayrami?

© Sputnik / Alexey Maishev / Fotobankka oʻtishNovogodneye oformleniye Nikolskoy ulitsы
Novogodneye oformleniye Nikolskoy ulitsы - Sputnik Oʻzbekiston
Hatto eng ogʻir urush yillarida ham qogʻozdan archa oʻyinchoqlari, bir dona yongʻoq yoki oqqanddan sovgʻa yasab bolalarni xursand qilishgan. 

Tarixiy maʼlumotlarga koʻra, taxminan XVII asr oxiriga qadar butun dunyoda Yangi yil bayrami mart oyining boshida, bahorgi ekin-tekinlar mavsumi bilan bir vaqtda nishonlangan, culture.ru maʼlumotlariga asosan.

Miloddan avvalgi 46 yilda Yuliy Tsezarning Yangi yilni 1 yanvardan boshlash haqidagi qarori haqida maʼlumotlar ham bor, lekin oʻsha vaqtda bu keng tarqalgan udumga aylanmagan.

Qor qiz. - Sputnik Oʻzbekiston
Foto
Toshkent Yangi yilga qanday tayyorgarlik koʻrmoqda - foto

Rossiyada Yangi yilni keng nishonlash odati Pyotr I davrida paydo boʻlgan. Bir necha yil Yevropada yashab, ularning turmush tarzini oʻrgangan rus imperatori 1699 yilning 29, 30 dekabrida 2 ta farmon chiqaradi.

Ularning birida Rossiyada yil hisoblashni yangicha taqvimga koʻra amalga oshirishni nazarda tutgan edi. Shunga qadar Rossiyada yillar Vizantiya taqvimiga koʻra (dunyo paydo boʻlgan kundan boshlab) hisoblanar edi. Shunday qilib eski taqvimdagi 7208 yil yangi taqvimiga muvofiq 1700 yilga aylanadi.

Ikkinchi farmonda Yevropa davlatlarida boʻlgani kabi Yangi yil sharafiga Moskva shahar koʻchalari va yirik binolarni archa shoxlari bilan bezatish, bayram oqshomida olov yoqib, mushakbozlik qilish aytib oʻtilgan edi.

Pyotr I davridan soʻng Yangi yil bayramini nishonlash, sekin asta unutila boshladi, desak ham boʻladi. Bayram faqat ayrim badavlat xonadonlarda oʻtkazilar edi. Keyingi imperator Yelizaveta I davrida, Yangi yil oqshomi bir necha ming kishi ishtirokida bal-maskaradlar oʻtkazish rusum boʻladi. Keyinroq, Yekaterina II davrida, bayramda shampan vinosi ichish va bir-biriga sovgʻa ulashish odati paydo boʻlgan ekan.

Novogodnyaya yelka v Tashkente - Sputnik Oʻzbekiston
Jamiyat
Poytaxtda muhtasham bosh archa oʻrnatildi

1852 yilda Sankt-Peterburgdagi Yekaterigof vokzali maydonida Rossiyadagi birinchi Yangi yil archasi oʻrnatiladi.

Oktyabr revolyutsiyasidan keyin 1918 yilda bolsheviklar Yangi yil bayramiga "inqilob gʻoyalariga zid, gʻarb burjuaziyasining illati", degan tamgʻani bosib, uni bayram sifatida nishonlashni taʼqiqlab qoʻyishadi. Buni oʻrniga 7 oktyabrda "Qizil boʻron" bayramini joriy etishadi. Lekin bu bayram odamlarga maʼqul kelmaydi, ular Yangi yilni baribir yashirincha bayram qilishda davom etishadi.

Shundan soʻng, 1935 yil 28 dekabr kuni partiya vakili boʻlgan Pavel Postыshev ismli kishi muallifligi ostida "Trud" gazetasida "Keling, bolalar uchun yangi yilda yaxshi archa bayram uyushtiramiz", degan maqola chiqadi. Materialda muallif "Archa bayrami"ga siyosiy yoki diniy baho berishga, notoʻgʻri talqin qilishga qarshi chiqadi va misol tariqasida revolyutsiyadan oldin boy-badavlat kishilar va amldorlar bolalar uchun archa bayramlarini uyushtirishganini esga oladi. Nima uchun sovet bolalari bunday baxtdan mahrum boʻlishi kerak, degan savolni oʻrtaga tashlaydi.

Glavnaya yel Rossii: na Sobornoy ploщadi  - Sputnik Oʻzbekiston
Video
Kreml archasi qanday bezatildi

Bir kun oʻtib "Pravda"da VLKSM bosh kotibi Kosarevning barcha maktab  va bolalar klublarida 1 yanvar kuni Yangi yilni nishonlash haqidagi farmoni eʼlon qilinadi. 1936 yilning 1 yanvarida davlat rahbari Iosif Stalin birinchi Yangi yil tabrigini yoʻllaydi.

Yillar oʻtishi bilan Yangi yil bayramida Qor bobo va Qor qiz obrazlari paydo boʻladi. Sovet davrining keyingi yillarida olivye salati, mandarin Yangi yilning oʻziga xos ramziy belgilariga aylanadi.

Sovet ittifoqida 15 ta respublika, yuzlab millat vakillari istiqomat qilgan. Yangi yil esa - 55 yildan ortiq vaqt davomida, bir hududda yashayotgan barcha millat va din vakillarini birlashtiruvchi, eng katta va universal bayram boʻlgan.  

Yangi yilni, ayniqsa, bolalar orziqib kutishgan. Chunki bayram arafasida har bir maktabda archa bayramlari oʻtkazilgan, Qor bobo sovgʻalar ulashgan. Undan soʻng 10-12 kunlik taʼtil berilan. 31-dekabr kuni esa har bir xonadonda bayram tantanali kutib olingan. Hatto urush va yoʻqchilik davrlarida ham qogʻozdan archa oʻyinchoqlari, bir dona yongʻoqdan sovgʻa yasab odamlar bolalarni xursand qilishga harakat qilishgan. 

Mazali taomlar, sovgʻalar, taʼtil, birinchi navbatda, Yangi yil - bu bolajonlar bayrami. Kattalar, buni unutmang!

Yangiliklar lentasi
0
Avval yangilariAvval eskilari
loader
LIVE
Zagolovok otkrыvayemogo materiala