Iqtisod

Tadbirkorlar Soliq qoʻmitasini nega sudga berdi?

© Spuntik / Dmitriy AstaxovPapka s dokumentami
Papka s dokumentami - Sputnik Oʻzbekiston, 1920, 16.03.2021
Soliq qoʻmitasi toʻlanmagan QQSni undirmoqchi, lekin ushbu jarayonda tadbirkorning huquqi buzilayotgan boʻlsa-chi? Batafsil ekspertlar munozarasida tanishing.
TOSHKENT, 16 mar - Sputnik. Tadbirkorlar Soliq qoʻmtasining Fevral oyining boshida toʻlanmagan QQSni undirish boʻyicha amalga oshirayotgan harakatlarini noqonuniy deb hisoblab sudga berishdi. “M-Factor” loyihasi mutaxassislar bilan ushbu mavzuga bagʻishlangan suhbat oʻtkazdi.

Qoʻlga tushmagan – oʻgʻri emas

Soliq maslahatchisi Abdugʻani Muhammadboyev aytishiga qaraganda, tadbirkorlarga hech qanday dalil va isbotsiz, faqat Soliq qoʻmitasining “bitim koʻzboʻyamachilik uchun tuzilgan” degan gumoni asosida, soliq qarzi yozilmoqda va hisob raqamlari bloklab qoʻyilgan.
Shu bilan birga soliq maslahatchisi tadbirkorlar qonunbuzarlikka yoʻl qoʻymagan, yoki ular mutlaq aybsiz deb taʼkidlashayotgani yoʻq, buni sud hal qilishi kerak.
Bu bilan Soliq qoʻmitasi Soliq kodeksining protsessual qismi buzilishiga yoʻl qoʻymoqda. Yaʼni qoʻmita oʻz maʼlumotlari, asosida tadbirkorlardan soliq qarzdorligini toʻlashni talab qilmoqda.
Oʻzbekiston Soliq kodeksining 14 moddasida aytilishiga koʻra, agar tadbirkor Soliq qoʻmitasi qaroridan norozi boʻlib eʼtiroz bildirsa va masala Soliq qoʻmitasi hamda tadbirkor orasida oʻzaro hal boʻlmasa - masala sudda koʻrib chiqilishi kerak.
Ayni damda bir necha tadbirkorlar Soliq qoʻmitasi talablariga eʼtiroz bildirgan holda, unga qonuniy baho berish uchun sudlarga murojaat qilishgan. Sud bu masalani belgilangan tartibda oʻrganmoqda.

Balkim tadbirkor shunga majbur boʻlayotgandir ?

Bugungi kunda naqdlashtirish foizi 1-2% atrofida boʻlib qolgan. Yaʼni bundan birov daromad koʻrayotgani yoʻq desa ham boʻladi. Ayrim tovarlarni perechisleniyega topib boʻlmaydi. Balkim tadbirkorlar shu sababli majbur boʻlayotgandir?

Naqdlashtirish holati yuz bergan boʻlsa – bu har doim notoʻgʻri. Hech qanday iqtisodiy qiyinchilik yoki boshqa omillar - qonunbuzarlikni oqlay olmaydi, - deydi Muhammadboyev.

Qonunchilik tafovutlari

Soliqchilik borasida asosiy qonun - Soliq kodeksi. Lekin bugun biz soliq kodeksida yozilgan narsa amalga oshirilmasdan, qonun osti hujjatlariga asosan ish koʻrilayotganini koʻrmoqdamiz, - deydi mutaxassis.
Maslan, Oʻzbekiston Respublikasi qonunlarida aylitishiga koʻra, bir yillik oboroti 1 milliard soʻmdan ortiq boʻlsa, import yoki aktsizli mahsulot bilan savdo qilsa – u korxona avtomatik ravishda QQS toʻlovchisiga aylanadi, deb aytilgan. Lekin soliq qoʻmitasi qarori bilan uning QQS guvohnomasini bekor qilmoqda. Yaʼni soliq qoʻmitasining nizomi soliq kodeksiga zid buoʻlib qolmoqda. Bunga konstitutsion sud yoki boshqa tegishli organlar baho berishi kerak.
Mujchina rabotayet s bumagami - Sputnik Oʻzbekiston, 1920, 10.02.2021
Iqtisod
Oʻzbekistonning eng yirik soliq toʻlovchilari kim ekani maʼlum boʻldi
Yana bir masala - kameral tekshiruv va audit. Kameral tekshiruv, yaʼni soliq organi tadbirkorni hisobot va boshqa hujjatlar asosida tekshirib, uning xato va kamchiliklarini aniqlash imkoni beradi. Audit tekshiruvi natijasida esa– jinoiy ish qoʻzgʻatilishi mumkin. Bu narsa Soliq kodeksida aniq va ravshan yozilgan boʻlishiga qaramasdan, bugungi kunda baʼzi qonuniy hujjatlarda va Soliq qoʻmitasi ularing farq va mohiyati chalkashtirib yuborilayotgani haqida aytib oʻtishdi.
Uchinchidan, soliq toʻlovchi soliq organini harakatlaridan norozi boʻlib sudga yoki yuqori turuvchi organga murojaat qilgan taqdirda ijro (inkasso) toʻxtatib turilishi kerak. Ayni damda koʻplab tadbirkorlar sudga murojaat qilgan va bu haqida soliq organiga ogohlantirish bergan boʻlsa ham – ijrolar toʻxtatilgani yoʻq.

Teng hamkormi yo “kichik uka”?

Xulosa qilib aytganda, bugungi kunda Oʻbekiston qonunchiligida soliq maʼmuriyati sohasida munozarali holatlar, javobgarlik yoki aybsizlik aniq belgilanmagan holatlar juda koʻp.
Bunday sharoitida tadbirkorga qaraganda ulkan maʼmuriy kuch va imkoniyatlarga ega boʻlgan Soliq qoʻmitasi, oʻz vakolatlaridan juda ehtiyotkorlik bilan foydalanishi kerak. Chunki vazn teng emas, arzimagan sabab bilan tadbirkorga shikast yetkazish oson.
Hozircha biz Soliq qoʻmitasi, ana shunday holatlarning aksariyatini oʻz foydasiga hal qilayotganini qoʻrmoqdamiz. Bu esa Soliq qoʻmitasi oʻzi targʻib qilayotgan “solqchi tadbirkorning eng yaqin hamkori” printsipiga toʻgʻri kelmaydi. Hamkor degan teng huquqli boʻlishi kerak. Bugun esa aksariyat hollarda tadbirkor soliqchining “kichik ukasi” rolida boʻlib qolmoqda.
Mutaxassislar fikricha, buning munosabat oqibati oqibati esa juda yomon boʻlishi mumkin. Tadbirkorlar soliq qoʻmitasiga ishonmay qolishi, yashirish iqtisod rivojlanishi mumkin va oqibatda soliqlar miqdori keskin kamayib ketishi mumkin.

Soliq qoʻmitasi: fakt va raqamlar

Soliq qoʻmitasi 3 fevraldan boshlab oʻtkazgan dasturiy tahlil asosida 578 ta korxonani “Shubhali korxonalar” roʻyxatiga kiritgan edi. Shundan soʻng, qoʻmita ushbu korxonalarning 8,5 mingdan ortiq kontragentlari tomonidan QQS soligʻi asossiz ravishda hisobga olinganini aniqlagan. Qayta oʻtkazilgan kameral tekshiruvlar natijasida ushbu korxonalarning 97% - QQS summasini noqonuniy hisobga olgani tasdiqlangan edi.
Rabota nalogovogo komiteta - Sputnik Oʻzbekiston, 1920, 20.02.2021
Iqtisod
Soliq qoʻmitasi haq boʻlib chiqdi - 1600ta korxonada QQS "yashirilgan"
Shuningdek, 3% korxonalarda QQS toʻgʻri hisoblangani va 1,1 % korxonada QQS qisman toʻgʻri hisoblangani tasdiqlangani sababli - ulardan ortiqcha olingan mablagʻlarni qaytarish boʻyicha tezkor jarayonlar boshlangan.
Undan tashqari kameral soliq tekshiruvlari natijasida kontragentlar xatolari tasdigʻini topgan boʻlsada, ularning uzluksiz faoliyat koʻrsatishlariga sharoit yaratish maqsadida, kamchiliklarini tan olgan 275 ta subʼyektga 38,6 mlrd. soʻmlik byudjetga toʻlanishi lozim boʻlgan summalarni 2021 yil yakuniga qadar har oy teng ulushlarda boʻlib-boʻlib toʻlashlariga ruxsat berildi.
Shuningdek, soliq nazorati tadbirlari jarayonida 4 ta korxona “Shubhali korxonalar” roʻyxatidan chiqarilgan, ularning kontragentlari tomonidan hisobga olingan QQS miыdorlari щzgartirilmaydi.
Yangiliklar lentasi
0
Avval yangilariAvval eskilari
loader
LIVE
Zagolovok otkrыvayemogo materiala