Kolumnistlar

NATO minglab raketa va jangovar sputniklar tayyorladi – Rossiya nima bilan javob beradi?

© Sputnik / Sergey Mamontov / Fotobankka oʻtishNatsionalnыy muzey vozduxoplavaniya i astronavtiki v Vashingtone
Natsionalnыy muzey vozduxoplavaniya i astronavtiki v Vashingtone - Sputnik Oʻzbekiston, 1920, 25.05.2021
AQSH, xalqaro konventsiyalarga xilof ravishda koinotni harbiylashtirayotgan vaqtda Rossiya yuqori texnologiyali himoya vositalari yaratish bilan Yer sharida muvozanatni saqlab qolmoqda.
Shimoliy alyans davlatlari uzoq masofaga uchuvchi minglab raketalar tayyorlagan. Ularning himoya va xavfsizlikka hech qanday aloqasi yoʻq, ushbu majmualar boshidan zarba berish uchun moʻljallangan.
Oldin NATO raketalari Iroq, Yugoslaviya, Liviya va Suriya kabi davlatlarda “mojarolarni toʻxtatar” va “demokratiya tarqatar” edi. Bugun esa, Vashington va Bryussel tajovuzkorona faoliyati Yevroosiyodagi mustaqil davlatlar hududiga tarqalishini Rossiyaning qudratli aksil-raketa qurollari toʻxtatib turibdi xolos.
Roskosmos predstavil pervыe fotografii rekordnogo vыxoda v otkrыtыy kosmos kosmonavtov A. Misurkina i A. Shkaplerova - Sputnik Oʻzbekiston, 1920, 18.04.2021
Rossiya
Rossiya 2025 yildan Xalqaro kosmik stantsiya loyihasidan chiqadi
"Almaz-Antey" Rossiya mudofaa kontserni bosh direktori Yan Novikov aytishiga koʻra, NATO davlatlari 8 mingdan ortiq qanotli raketalar toʻplagan. Bu qurollar havo-kosmik hujumining asosiy vositasi boʻladi. Undan tashqari Yer shari orbitasida parvoz qilayotgan AQShning yashirin maxfiy kosmik apparatlari "X-37" bortida yadroviy qurol tashishi mumkin.
“Rasmiy xabarlarda ushbu apparatlar ilmiy va razvedka maqsadlarida yaratilgan deyiladi. Lekin bizning baholashimizcha, ushbu hajmdagi apparatlarda uchtadan beshtagacha uzoq masofaga uchuvchi yadroviy raketalar joylashtirilishi mumkin”.
AQSH 2025 yilga qadar koinotga yana ikkita kosmik apparat olib chiqishni rejalashtirgan. Oʻshanda X-37 guruhi soni 8ta apparatga yetadi. Bu esa – jiddiy chaqiriq.
Yan Novikov aytishiga koʻra, Rossiya har qanday zamonaviy havo-kosmik hujum vositalaridan himoyalangan.
"Almaz-Antey" kontserni 30 dan ortiq koʻp funktsiyali radiolokatsion majmualar ishlab chiqaradi. Maslan "Nebo-M" nomli radiolokatsion majmua eng zamonaviy F-22 Raptor va F-35 Lightning II yashirin samolyotlarni juda yaxshi "koʻra" oladi.
Yuqori texnologiyali mahsulotlar roʻyxatini S-400 "Triumf" va S-500 "Prometey"zenit raketa tizimlari toʻldiradi. Rossiya ana shunday qurollarni rivojlantirishni oʻzining ustuvor strategiyasi deb biladi. Yangi chaqiriq va xavflar tezkor va samarali javoblar talab qiladi. Rossiya prezidenti Vladimir Putin boshchiligidagi mudofaa sanoati majmuasiga bagʻishlangan navbatdagi majlislar seriyasi 25 may kuni boshlanadi.

Kosmik xavf

Uzoq masofaga uchuvchi qanotli raketalarning texnik tafsilotlari OAVda allaqachon batafsil yoritilgan. US Space Force X-37 kosmoplani Yer atmosferasidan tashqarida oʻzining birinchi 220 kunlik parvozini 2010 yilda amalga oshirgan boʻlsada, shu kunga qadar uning barcha texnik tafsilotlari maʼlum emas. Ushbu apparatning texnik xususiyatlari 2004 yildayoq “maxfiy” maqomiga oʻtgan edi. Yaqin kunlarga qadar mutaxassislar ushbu kosmoplan ilmiy tajribami yoki NASA va DARPA tomonidan ishlab chiqilgan harbiy xavfmi, deb gumon qilishardi.
Pervыy polet bespilotnika Altius-U - Sputnik Oʻzbekiston, 1920, 13.08.2020
Kolumnistlar
Rossiya Havo-kosmik kuchlari 2021 yilda "aqlli" zarba dronlarini qabul qiladi
X-37 apparatlarining avtonom parvozi davomiyligi yil sayin oshib bormoqda. Masalan toʻrtinchi parvoz 718 kun davom etdi, beshinchisi esa- 780 kun.
Rasmiy xabarlarga koʻra, X-37 dasturi koʻp martali uchuvchisiz apparatlar texnologiyasining eksperimental sinovidir. Uning uzunligi 9 metr, qanotlar kengligi 4,5 m. Start vazni 5 tonna. U bortiga bir tonnaga yaqin foydali yuklama olishi mumkin. Tashqi koʻrinishidan ushbu kosmik apparat Sovet Ittifoqida ishlab chiqilgan "Buran" koʻp martali kosmik kemasini yoki amerikaning Space Shuttleiga oʻxshash.
Amerika kosmoplanlari Atlas V, 501 va Falcon 9 tashuvchi raketalari yordamida orbitaga olib chiqilgan edi. Yer shari sathidan 200 – 750 km masofalardagi orbitalarda ushbu apparatlar razvedka faoliyati va turli manyovrlar amalga oshirishgan hamda foydali yuklamani tashlagan edi.
Military Watch nashri 23 maya kuni ushbu apparatlar asl maqsadini maʼlum qildi: "X-37 kosmosdan turib yadroviy zarba berishi mumkin”. Shu bilan birga mualliflar uning nishonini ham koʻrsatib oʻtishgan: maqolaga “Rossiya X-37ning yadroviy zarbasini toʻxtatib qola oladimi?" degan sarlavha qoʻyilgan edi.
Amerikaliklar ushbu apparatlar kelajakdagi potentsial urushda AQShga muhim ustuvorlik berishi mumkin deb hisoblaydi. Haqiqatda X-37 koinotni harbiylarshtirish dasturining bir qismi boʻlib chiqdi. Bunday faoliyat xalqaro konventsiyalarga koʻra taʼqiqlangan boʻlishiga qaramasdan. AQSH 2019 yilda yangi oltinchi qoʻshin turi – Kosmik kuchlarni yaratishi bejiz boʻlmgan ekan. Rossiya ushbu xavflarga muvofiq javob qaytarishi kerak.

Asimmetrik javob

AQShga qarshi xuddi shunday uchuvchisiz kosmiy apparatlar floti qurish texnologik jihatdan mumkin boʻlsa–da, iqtisodiy jihatdan maqsadga muvofiq boʻlmasligi mumkin. Undan koʻra, Yerda raketalarga va sputniklarga qarshi zamonaviy mudofaa tizimi yaratish – samaraliroq va arzonroq boʻlishi mumkin.
Kerak boʻlganda, S-500 "Prometey" - Rossiyaning gipertovush tezligida uchuvchi uzoq masofali havo himoya tizimi raqibning ushbu kosmik apparatlar va sputniklarini orbitadan urib tushira oladi.
S-500 texnik xarakteristikasi S-400dan ancha ustun boʻlib, u tezligi 25 ming/km soat va uzoqligi 600 km masofagacha boʻlgan nishonlarni urib tushira oladi. "Prometey" tizimi koʻp turli texnik vositalarga qarshi kurasha oladi. Ular orasida 200 kmgacha balandlikda uchadigan perspektiv havo-kosmik hujum vositlari ham bor.
Eslatib oʻtamiz, S-400 "Triumf" zenit-raketa tizimi AQShning beshinchi avlod F-22 va F-35 qiruvchi samolyotlarining texnik imkoniyatlaridan kelib chiqqan holda, 5 metr - 60 km balandlik koridorida va 400 km uzoqlik radiusida boʻlgan nishonlarni yoʻq qilishi mumkin.
Kompleks PVO - Sputnik Oʻzbekiston, 1920, 03.07.2020
Dunyoda
S-500 kosmosda gipertovushli qurollarni yakson qilishi mumkin - Rossiya Havo-kosmik kuchlari
Rossiyaning navbatdagi ogʻir-qiruvchi samolyotlari - MiG-41 yaqin kosmosda jang qilishga moslashtirilgan boʻladi. Biroz oldin MiG korporatsiyasi bosh direktori Ilya Tarasenko yangi texnik yetuk samolyotlar tezligi 4-5 Maxgacha yetishi mumkinligini xabar qilgan edi. Yaʼni kelajak samolyotlari tezligi 6000 km/soatga yetishi va yaqin kosmosda jangovar vazifalarni bajarishi mumkin. Uchuvchi tomonidan boshqariladigan apparat boshidan uchuvchisiz ham boshqarishga moʻljallangan boʻladi.
Bugun raqibning kosmik samolyotlarini va sputniklarini zararsizlantirish uchun, Rossiya modernizatsiya qilingan MiG-31 samolyotlaridan foydalanmoqda. Ushbu samolyotlar ayni damda dunyodagi eng kuchli jangovar samolyot hisoblanadi. Beshinchi avlod samolyotlari pahydo boʻlganinga qaramasdan, 4-avlodga mansub MiG-31 qiruvchi samolyoti 9 tonnaga yaqin jangovar qurol-aslaha, olib 2,83 Max tezligida uchishi mumkin. Military Watch maʼlumotiga koʻra MiG-31 oʻz qurollaridan yaqin kosmosda ham foydalanishi mumkin.
Rossiyaning yetuk havo va raketa himoya tizimlari oldida hamda istrebitellari oldida Amerikaning X-37 uchuvchisiz kosmoplanlari ustuvorligi aniq emas. Ularni Yer orbitasidan urib tushirish juda oson. AQSH va NATOning qanotli raketalari esa, yanada oson. Ularnig soni koʻp boʻlsada, ustuvorligi yuqori emas. Rossiya yuqori texnologiyali qurol tizimlari ishlab chiqish buyicha dunyoda yetakchiligini saqlab qolmoqda va shu bilan Yer sharida tinchlikni mustahkamlamoqda.
Yangiliklar lentasi
0
Avval yangilariAvval eskilari
loader
LIVE
Zagolovok otkrыvayemogo materiala