Analitika

Facebook'ni kim tsenzura qiladi?

© AP Photo / Joerg KochLogotip sotsialnoy seti "Facebook"
Logotip sotsialnoy seti Facebook - Sputnik Oʻzbekiston, 1920, 07.06.2021
Facebook’da sharhlar, baʼzan esa akkauntlar oʻchirib tashlanadi. Nega - koʻp holatlarda tushunarsiz, lekin koʻpchilik bu tsenzura qiluvchi shaxsning siyosiy qarashlari bilan bogʻliq.
Ayrim mavzularning "ban"ga tushib qolish xavfi ayniqsa yuqori. Xususan, moderatorlar ukrain millatchilariga xayrixohlik bildirishmoqda. RIA Novosti ijtimoiy tarmoqda bizni foydalanuvchilardan tashqari kim oʻqiyotganini aniqladi.

Anonim adolat

Yaqinda rus-isroil publitsisti va tarixchisi Artem Kirpichyonokning ikkinchi akkauntiga kirish cheklab qoʻyildi. Belarusdagi vaziyat haqida yozgan postidan soʻng uning akkaunti “ban” qilindi. "Men darhol retsedivistga aylanmadim, uzoq vaqt oddiy odam edim, biroq hozir tatuirovka qilishimiz ham mumkin", - deya kinoya qiladi u.
Men yetarli darajada faol bloggerman, 2017-2018 yillarda JJdan Facebook'ga oʻtganman. Avvaliga hech qanday shikoyatlar yoʻq edi, keyin akkauntim bir kunga, bir haftaga yopildi. Koʻpincha - Yaqin Sharq sababli”.
Sotsialnaya set Feysbuk - Sputnik Oʻzbekiston, 1920, 04.06.2021
Dunyoda
Facebook siyosatchilarni imtiyozlardan mahrum qiladi
Bir vaqtlar men haqoratli laqablarni oʻz ichiga olgan tarixiy hujjat boʻyicha izoh yozdim - ban. U raqibni bezovta qilishga urinmadi, aksincha, ilgari bunday leksikani ikkilanmasdan ishlatilganligini koʻrsatmoqchi edi.
“Keyin shunday boʻldi: ikki oy "ozodlikda", keyin - "xodka". Shu tariqa men "feysbuk omadli janobi”ga aylandim. Yopiq guruhlardan chaqimchilik boʻlardi, sharhlardan soʻng “ban”lar yetib kelardi. Men shikoyat qildim, lekin "siz aybdor deb topildingiz" kabi avtomatik javoblar kelardi va shu bilan boʻldi. Mana shunday anonim adolat”, - deydi bloger.
“Baʼzan shunchaki sharhlar oʻchirib tashlanadi. "Men Yevromaydondagi lvovlik komsomol aʼzosini jazolash epizodini eslatdim. Hammasi oʻchirildi, ammo shafqatsizlik sahnalari uchun emas, balki notoʻgʻri maʼlumotlar uchun. Moderatsiya mantigʻi mutlaqo tushunarsiz. Koʻzga koʻrinib qolgan zahoti qochib qutulib boʻlmaydi, ertami-kechmi akkaunt yopiladi, ikki marta qoʻlga tushdimi, keyin faqat bitta yoʻl - ban", - deydi Kirpichyonok.
U ikkinchi akkauntni ochdi. "Men oʻz nomimni qadimiy yahudiy tilida koʻrsatdim, ammo bu haqiqiy odamning akkaunti ekanligi aniq edi. Bir kuni ertalab kirsam: "Facebookdan notoʻgʻri foydalanishni oldini olish uchun biz kirishni vaqtincha cheklab qoʻydik” degan yozuvga duch keldim. "Men maʼmuriyat bilan bogʻlanishga harakat qildim, lekin samarasiz" Kirpichyonok nima uchun uning postlari va sharhlari oʻchirilganligini, nima uchun taqiq qoʻyilganini tushunmadi.
Facebook feysbuk logo - Sputnik Oʻzbekiston, 1920, 03.05.2021
Iqtisod
Facebook, Google, Apple Oʻzbekistonda qancha soliq toʻlaydi
Ukrainalik jurnalist Pavel Volkov ham Facebook'dagi akkauntini yoʻqotib qoʻydi - u ukrainalik moderatorlarning ultraoʻng bilan aloqalari haqida maqola nashr etgani va bu haqda oʻz nutqining videosini bundestagda joylashtirgandan soʻng.
"Uyushma qoidalarini buzganliklarini tushuntirib, oʻchirib tashladilar - qaysilarini haligacha nomaʼlum. Men, albatta, shikoyat joʻnatdim. Ammo ular ayyorlik qilishmoqda: ular kovid tufayli odam kam, shuning uchun soʻrovni koʻrib chiqish uchun "bir muncha vaqt” talab qiladi, deb javob berishdi, qaysi tushunarsiz", - deydi u.
Jurnalist Andriy Manchuk mart oxirida xuddi shu haqda - tsenzuraning ukrainalik millatchilarga xayrixohligi haqida yozgandi. Uning posti yolgʻon deb, oʻchirildi. May oyida akkaunt oʻchirildi. Shu kunlarda uning ikkinchi akkaunti ham “ban”ga uchradi.

Nafaqat koʻngillilar, balki FBR ham

Facebook'ning rus tilida soʻzlashadigan segmentida Ukraina doim muhokama qilinadi. Kiyev yoki Varshavadan (korporatsiya bosh qarorgohi Sharqiy Yevropada joylashgan) moderatorlar doimo Rossiya axborot makoniga kirib kelishadi. Shunday qilib, mart oyida Roskomnadzor Facebook'dan RBK, TASS va “Vzglyad” maqolalaridan bloklanishni olib tashlashni talab qildi. Materiallar FSB matbuot xizmatining ukrainalik yoshlar radikal guruhi tarafdorlarining hibsga olinishi toʻgʻrisidagi maʼlumotlariga asoslandi.
Logotip Facebook - Sputnik Oʻzbekiston, 1920, 20.05.2020
Iqtisod
Facebook Oʻzbekistonda soliq toʻlovchilar roʻyxatiga kiritildi
Amerikaliklar bu kontentni uchirmadik, deb javob berishdi. Faqat material fakchekerlar tomonidan yolgʻon sifatida belgilab qoʻyiladi – u kamroq koʻrsatiladi.
Ukrainalik faktchekerlari bundan oldin ham Rossiyaga katta eʼtibor berishgan. Masalan, Ukrainada ommaviy siyosat boʻyicha Facebook menejeri etib tayinlangan Yekaterina Kruk StopFake resursida ishlagan, bundan oldin u Oliy Rada deputatining millatchi “Svoboda” partiyasidan Igor Shvaykaning yordamchisi boʻlgan. StopFake oʻzini quyidagicha taqdim etgan: "Faktlarni kuzatamiz, tekshiramiz, Rossiya propagandasini fosh qilamiz".
Ishonchsiz kontentni nafaqat koʻngillilar, balki huquqtartibot xodimlari ham aniqlaydilar. 2020 yil sentyabr oyida Facebookning xavfsizlik siyosati boshligʻi Nataniel Gleysher "chet el yoki davlat idorasi nomidan muvofiqlashtirilgan nooʻrin xatti-harakatlarga” asoslangan uchta alohida tarmoqni" qanday oʻchirib tashlaganliklarini aytib berdi. "Bu tarmoqlar Rossiyadan kelib chiqqan", - dedi u. Turli mamlakatlar - Turkiyadan Ukrainagacha eshittirish olib borgan, deb ishontiradi Gleysher.
"Platformadan tashqari faoliyat" haqida maʼlumot Federal qidiruv byurosidan olingan. "Ushbu faoliyatni amalga oshirgan odamlar oʻz shaxsiyatlarini va bir-birlari bilan oʻzaro aloqalarini yashirishga harakat qilishdi, ammo bizning tekshiruvimiz Rossiya Internet tadqiqot agentligining shaxslari bilan aloqalarini aniqladi", - dedi xavfsizlik siyosati rahbari.
Glava Chechni Ramzan Kadыrov - Sputnik Oʻzbekiston, 1920, 13.05.2020
Dunyoda
Facebook yana Ramzan Qodirovning instagram akkauntini blokladi
Mitinglar vaqtida Facebook Aleksey Navalniy masalasida faol “ban” qildi. "Biz muvofiqlashtirilgan siyosatimizni buzganlik uchun Instagramdagi 530 ta akkauntni oʻchirib tashladik", - deyiladi press-relizda. “Ban”ga uchraganlarning aybi shundaki, ular auditoriyani ataylab muhim mavzularni muhokama qilishdan chalgʻitadigan xeshteglar qoʻyishdi.
Ular rus tilidagi maʼlum bir TikTok taniqli shaxsiga bagʻishlangan rus tilidagi memlar, "Navalniyni qoʻllab-quvvatlash harakatlarini tanqid qilish", bu mitinglarda ishtirok etgan koʻplab voyaga etmaganlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar, shuningdek, ayollar kiyimlari va sumkalari reklamalari bilan "tegishli maʼlumotlarni oʻchirishdi".
Znamya Pobedы nad Reyxstagom: podrobnosti glavnogo shturma Berlinskoy operatsii - Sputnik Oʻzbekiston, 1920, 11.05.2020
Analitika
Facebook tasodifiy boʻlmagan xatosi
Aslida, Facebook moderatsiya qoidalari ochiqcha eʼlon qilingan, ammo bu aniqlikni bermaydi. Tsenzurachilar haqida noaniq yozilgan: "Biz hozirda faqat ayrim mamlakatlarda mustaqil faktlarni tekshiruvchi ekspertlar bilan ishlaymiz". Rossiya ularga kiradimi - yoʻqmi nomaʼlum. Ammo ekspertlar keng vakolatlarga ega: ular "qaysi yangiliklarni tekshirishni mustaqil ravishda hal qilishadi".
Fakt tekshiruvchisi (faktcheker) Xalqaro faktlarni tekshirish tarmogʻidan sertifikat olgan boʻlishi kerak. Ushbu tashkilot 2015 yildan beri ishlab kelmoqda va Pointer jurnalistika institutining bir qismi hisoblanadi. Unga moddiy yordam koʻrsatadiganlar orasida - Facebook, Google, Jorj Sorosning "Ochiq jamiyati". Shuningdek, Amerikaning National Endowment for Democracy (NED)dan* grantlar kelib tushmoqda. Demak, Facebook tsenzuraga aloqador "mustaqil ekspertlarni" ham moliyalashtiradi. Aytgancha, ushbu xalqaro faktchekerlar tarmogʻi Sankt-Peterburgda - aniqrogʻi, Sent-Pitersbergda (Florida) joylashgan.
Sotsialnaya set Feysbuk - Sputnik Oʻzbekiston, 1920, 26.03.2019
Dunyoda
Musulmonlar masjiddagi otishma videosi uchun Facebook va YouTube ustidan shikoyat qilishdi
"Rossiya segodnya" XAA kontentni kim moderatsiya qilishi, StopFake tashkilotining qanchalik xolisligi, moderatorlarning ukrainalik ultraoʻng bilan aloqalari haqida xabar bergan jurnalistlarning akkauntlari nima asosda oʻchirilganligini tushunish uchun Facebookga soʻrov yubordi. Shuningdek, tahririyat korporatsiyaning nima uchun Rossiyada oʻz vakolatxonasini ochmaganligini soʻradi. Javob kutilmoqdamiz.
* Bosh prokuraturaning 28.07.2015 yildagi qarori bilan faoliyati Rossiya hududida nomaqbul deb topilgan tashkilot.
Yangiliklar lentasi
0
Avval yangilariAvval eskilari
loader
LIVE
Zagolovok otkrыvayemogo materiala