Iqtisod

Oʻzbekiston vino sanoati: muammo, yechim va istiqbollar – Leonid Xolod bilan suhbat

© SputnikLeonid Xolod
Leonid Xolod - Sputnik Oʻzbekiston, 1920, 22.07.2021
Oʻzbekiston vinosining eksport salohiyati juda yuqori, deydi iqtisod fanlari doktori, Rossiya Qishloq xoʻjalik vazirining sobiq oʻrinbosari Leonid Xolod.
TOSHKENT, 22 iyul — Sputnik. Bugungi kunda Oʻzbekistonda uzumning 37ta turi yetishtiriladi, respublikada 40dan ortiq vino zavodlari faoliyat yuritmoqda.
Jahon bozorida uzumga boʻlgan talab yil sayin oshib bormoqda. Oʻzbekistonda uzumning hoʻl meva va quritilgan koʻrinishda (mayiz) eksport qilish imkoniyatlari juda keng. Oʻzbekiston hududida uzumchilik sanoatini rivojlantirish uchun Buxoro viloyatining Qorovulbozor tumani, Samarqand, Toshkent va Fargʻona viloyatlari iqlimi juda qulay hisoblanadi.
2021 yilda Oʻzbekiston uzum eksportini 200 mln dollarga, tabiiy vinolar eksportini esa - $50 mln dollargacha yetkazishni niyat qilgan.
Bokalы s vinom vo vremya provedeniya degustatsii - Sputnik Oʻzbekiston, 1920, 01.03.2018
Vinochilik sohasidagi islohotlar: yangi qonun va sharob festivali
Oʻzbekistonda vinochilik sanoatining ham istiqbollari porloq boʻlishi mumkin, buning uchun respublikada asosiy xom-ashyo – yaʼni uzum yetarli. Lekin aynan vinochilikni samarali rivojlantirish uchnu bir qator muammolar majud boʻlib qolmoqda, deydiy Xolod.
Birinchidan, bu Oʻzbekiston uzumining oʻta shirinligi, quyoshli kunlar koʻpligi sababli Oʻzbekistonda yetishtirilgan uzumlarda shakar miqdori juda yuqori boʻladi. Bunday uzumdan esa spirtsiz vino (suxoye vino) ishlab chiqarish mushkul. Shuning uchun Oʻzbekistonda asosan muskat, kagor va portveyn kabi shirin va desert vinolar koʻproq ishlab chiqariladi. Bunday vinolarga esa jahon bozorida talab kamroq, deydi ekspert.
Soʻnggi vaqtlarda quruq vino ishlab chiqarish uchun Oʻzbekistonda boshqalarnikiga oʻxshamagan texnologiya qoʻllanilmoqda. Bunda uzumlar hali pishmasdan terib olish yoki uzumzorlarni togʻ oldi hududlarida tashkil qilish, mevalarni qoʻyoshdan himoya qiladi va shakar miqdori oshib ketishiga yoʻl qoʻymaydi.
Otabek Mustafayev - direktor Agentstva po razvitiyu vinogradstva i vinodeliya pri Ministerstve selskogo xozyaystva Uzbekistana - Sputnik Oʻzbekiston, 1920, 12.02.2020
Iqtisod
Oʻzbekistondan Rossiyaga vino va konyak eksportiga nimalar toʻsqin boʻlmoqda?
Ushbu yoʻnalishda Oʻzbekiston hatto Rossiyaning Kurchatov nomidagi oʻsimliklar genetikasi ilmiy instituti bilan ham hamkorlik qilmoqda. Yaqinda ushbu institut direktori Mixail Kovalchuk Toshkentda boʻlib ikki tomonlama hamkorlik istiqbollarini muhokama qilgan edi.
Ikkinchi katta muammo, bu Oʻzbekiston vinosi haqida jahon bozorida maʼlumot juda kamligi va oʻzbek brendlarini hech kim bilmasligi. Shuning uchun ham sifatli vinolarni targʻib qilish kerak, mutaxassislarni va xaridorlarni jalb qilish kerak, jumladan oʻzbek taomlari restoranlari orqali ham. Davlat bu sohada vinochilarga yordam berishi kerak, deb hisoblaydi ekspert.
Yana bir muammo bu – Oʻzbekiston ichida isteʼmol qilinayotgan spirtli ichimliklar orasida vino ulushi atigi 2%ni tashkil qiladi. Ushbu fakt ham soha rivojlanishiga xizmat qilmaydi, albatta.
“Uzumchilik – bu Oʻzbekiston raqobatbardosh boʻlgan sohalardan biridir, deydi Leonid Xolod. Ushbu so Hukumat tomonidan qoʻlab quvvatlanayotgani – bu juda yaxshi. Kelajakda bu sohani rivojlantirishga xizmat qiladi”.
Yana bir soha, bu distillyatlar ishlab chiqarish va ularni eksport qilish. Qozogʻistonda bugʻdoy koʻp yetishtiriladi, shu sababli ushbu mahsulot boʻyicha hozircha u yetakchilik qilmoqda. Lekin uzum distillyatlari ishlab chiqish boʻyicha Oʻzbekiston ham yetakchi boʻlishi mumkin, deb hisoblaydi ekspert.
“Oʻzbekiston oʻz hududiga xos boʻlgan uzum sortlari bilan ishlaydi, shu sababli ham mahalliy vinochilar mahsuloti xorijiy vino mahsulotlaridan farq qiladi. Vino ishlab chiqarishda mahalliy uzum sharbati, uzum turpi (jom), uzum donachalari va uzum boshlaridan foydalaniladi”, - dedi ekspert.
Festival Zolotaya grozd vinograda v Krыmu - Sputnik Oʻzbekiston, 1920, 03.04.2019
Iqtisod
Uzum yetishtiruvchilar va vino tayyorlovchilarni qoʻllab-quvvatlash jamgʻarmasi tashkil etildi
Maʼlumot uchun, Markaziy Osiyo hududida uzum yetishtira boshlanganiga 6 ming yil, vinochilik bilan shugʻullanish boshlanganiga ham taxminan shuncha vaqt boʻlgan. Faqatgina VII asrda musulmon dini kirib kelishi bilan vinochilik sanoati inqirozga uchragan, lekin vino ishlab chiqarish butunlay yoʻq boʻlib ketmagan.
Rossiya Imperiyasi 19-asrda Markaziy Osiyoga kirib kelganidan soʻng Toshkentda Ivan Pevushin va Samarqandda Dmitriy Filatov ismli savdogarlar tomonidan vino zavodlari qurilgan. Ushbu zavodlar vino mahsuloti Rossiyada katta shuhrat qozongan va Parij koʻrgazmalarida sovrinlarga ega boʻlgan.
Sovet Ittifoqi davrida ham Oʻzbekistonda vinochilik sanoati rivojlanshiga alohida eʼtibor qaratilgan. Respublikada 13,6 mln dekaltir vino ishlab chiqarilgan va ushbu koʻrsatgich boʻyicha Oʻzbekiston Moldova, Armaniston va Gruziya bilan raqobat qilgan. Oʻzbekiston vinolari Ittifoq va xorijiy koʻrgazmalarda sovrinlar olgan.
Yangiliklar lentasi
0
Avval yangilariAvval eskilari
loader
LIVE
Zagolovok otkrыvayemogo materiala