Siyosat

Oʻzbekiston tarixidagi eng katta islohot: Mirziyoyev yer haqidagi Qonunni imzoladi

© Press-slujba prezidenta UzbekistanaPrezident Uzbekistana Shavkat Mirziyoyev
Prezident Uzbekistana Shavkat Mirziyoyev - Sputnik Oʻzbekiston, 1920, 20.08.2021
Bugun Oʻzbekiston prezidenti Shavkat Mirziyoyev mamlakatda tadbirkorlik sohasini isloh qilishning yangi kun tartibini ilgari surmoqda.
TOSHKENT, 20 avg - Sputnik. Oʻzbekiston prezidenti Shavkat Mirziyoyev yer masalasida oʻziga 4 mingdan ziyod murojaatlar kelib tushganini aytdi.
"Joriy yilda ushbu yoʻnalishda katta islohotlarni boshladik. Bu borada Oliy Majlis palatalari tomonidan maʼqullangan Qonunni men kuni kecha imzoladim. Bu hujjat mamlakatimizning yangi tarixida eng katta islohotlardan biri boʻldi, deb hech bir mubolagʻasiz ayta olamiz. Mana shu islohotlar mazmunini tarmoq va hudud rahbarlari ham, tadbirkorlar ham, aholimiz ham yaxshi tushunib olishlari zarur", - dedi prezident.
Birinchidan, yerlarni iqtisodiy oborotga kiritish, ularni oldi-sotdi va garov obʼyektiga aylantirish uchun mustahkam huquqiy zamin yaratildi.
Ikkinchidan, biz barcha yerlarni 2 ta toifaga, yaʼni qishloq xoʻjaligi yerlari va noqishloq yerlariga ajratdik.
Qishloq xoʻjaligi yerlari – bu bizning bebaho milliy boyligimiz, oziq-ovqat xavfsizligi, bu oddiy qishloq aholisining kundalik hayoti, degani. Shuning uchun, ushbu yerlar ochiq tanlov asosida faqat ijaraga beriladi. Tanlov – har bir yer uchastkasi boʻyicha “bu yerni olishga kim eng koʻp haqli?” degan savolga adolatli javob topish uchun oʻtkaziladi. Bu tanlovda barcha – dehqon ham, fermer ham, agrofirma va klasterlar ham, teng shartlarda ishtirok etadilar.
Uchinchidan, noqishloq yer maydonlari esa faqat auktsion orqali sotiladi. Biz soʻnggi bir yarim yil davomida yerlarni auktsion orqali ochiq-oshkora sotish boʻyicha yetarli tajriba orttirdik. Lekin aksariyat hollarda auktsionga qoʻyilgan yer maydonlarining tadbirkorga maʼqul joylardan emas, balki olis, chekka hududdagi infratuzilmasi boʻlmagan joylardan berilgan. Yaxshi maydonlar esa har xil yoʻllar bilan hokimlar qarori asosida toʻgʻridan-toʻgʻri berib kelingani ham hech kimga sir emas. Bundan buyon yer maydonlari faqat va faqat ochiq-oshkora auktsion orqali xususiy mulk sifatida sotiladi yoki ijaraga beriladi. Koʻpchilikda “yer xususiy boʻldi nimayu, xususiy boʻlmadi nima”, degan fikr boʻlishi tabiiy, albatta. Chunki, bizda yerga xususiy mulkchilik bekor boʻlganidan buyon 3-4 ta avlod almashdi. Bir narsani aniq bilib olish zarur: xususiylashgani bilan yer maydonlari kamayib yoki koʻpayib qolmaydi, lekin uning bozor qiymati paydo boʻladi. Yeri bor odam haqiqiy mulkdorga, kapital egasiga aylanadi.
Toʻrtinchidan, koʻpchilik tadbirkorlarni oʻz korxonasi joylashgan yer maydonining taqdiri ertaga nima boʻladi, degan savollar qiynayotgani ham joylarda bor gap. Ushbu korxonalarning hozirda egalik qilish, foydalanish yoki ijara huquqi asosida egallab turgan yer maydonlari ularga mulk qilib rasmiylashtirib beriladi. Yaʼni, bu yerni boshqa odam sotib ololmaydi, uni xususiylashtirishga faqat yer egasining oʻzi haqli boʻladi. Bunda, yerning turiga qarab, uning joylashgan hududidan kelib chiqib, yerlar imtiyozli shartlar asosida ushbu korxonalarga xususiylashtirib beriladi. Bundan keyin tadbirkorlar yerdan yuqori likvidli aktiv va garov obʼyekti sifatida foydalanish imkoniyatiga ega boʻladilar. Men oʻylamanki, bu yangiliklar tadbirkorlarimiz uzoq yillar kutgan tarixiy adolatni roʻyobga chiqaradi.
Beshinchidan, bundan buyon davlat mulki obʼyektlarini, ular joylashgan yer bilan birga yagona mulkiy majmua sifatida auktsion orqali sotamiz. Binoni sotib olgan tadbirkorlar unga biriktirilgan yerga ham xususiy mulk huquqi asosida egalik qiladilar. Tasdiqlangan dasturga qoʻshimcha ravishda yil yakuniga qadar yana 500 ta davlat aktivlari ochiq savdoga chiqariladi. Fursatdan foydalanib, hurmatli tadbirkorlarimizni ushbu savdolarda, faol ishtirok etishga chaqiraman. Oltinchidan, bundan keyin yangi yer maydonlarini auktsionga chiqarishdan oldin, hudud rivojlanishining aniq rejasini tuzib olishimiz zarur. Koʻplab rivojlangan davlatlar tajribasini oʻrganganimizda, birorta mamlakatda yer maydonlarini rejasiz berib yuborish mumkin emasligiga guvoh boʻldik. Oldin aniq hudud tanlab olinib, uning “master-plani” ishlab chiqiladi. Qayerda uy, qayerda maktab, qayerda ishlab chiqarish boʻlishi aniq belgilanib, infrastruktura olib kelish rejasi tuziladi. Shundan keyingina yer uchastkalari aniq loyiha bilan savdoga chiqariladi. Shuning uchun, viloyat hokimlari kadastr va arxitektura idoralari bilan birga ushbu tajriba asosida ishlarni tashkil etishlari, aniq hududni belgilab, rejasini tasdiqlab, keyin yerlarni auktsionga qoʻyishlari lozim.
Shuningdek, har bir viloyatda maxsus jamgʻarmalar tashkil etiladi va yer maydonlarini sotishdan tushgan mablagʻ toʻliq tuman va shaharlar ixtiyorida qoldirilib, tadbirkorlar uchun infratuzilma yaratish va rivojlantirishga yoʻnaltiriladi. Qoʻchqorov, viloyat hokimlari iqtisodiy kompleks bilan birga joriy yil 1 noyabrga qadar har bir hududda kamida mingtadan yer maydonini sotuvga chiqarsin. Shuningdek, magistral yoʻllar boʻyida, loyiha asosida, har bir hududdan kamida 200 tadan yer maydoni auktsionga qoʻyiladi.
Yangiliklar lentasi
0
Avval yangilariAvval eskilari
loader
LIVE
Zagolovok otkrыvayemogo materiala