Kolumnistlar

Yevropa gaz bozori uchun jangda AQSH Rossiyaga yutqazdi

© Sputnik / Aleksey Vitvitskiy / Fotobankka oʻtishStroitelstvo gazoprovoda "Severnыy potok-2" v Germanii
Stroitelstvo gazoprovoda Severnыy potok-2 v Germanii - Sputnik Oʻzbekiston, 1920, 01.10.2021
Yevropa Ittifoqi “yordam vaʼda berish siyosati” – boshqa-yu, “bozor iqtisodi” – butunlay boshqa narsa ekanini juda yaxshi tushunib oldi.
Dunyo OAVlari xabariga koʻa, Yevropa, shu kunlarda kuzatilayotgan global energiya krizisi jarayonida, energetik xavfsizlik borasida faqat oʻz imkoniyatlariga ishonishi kerakligini tushungan.
Suyultirilgan gaz ortilgan va bir vaqtlar “Rossiya gazining muqobili” deyilgan yulduzli va yoʻl-yoʻl chiziqli Amerika tankerlari endi bu yerlarga kelmay qoʻydi. Boshqacha qilib aytganda bir vaqtlar amerikalik doʻstlarimiz tomonidan dunyo OAVlarda piar qilingan “Slanets revolyutsiyasi” - mutlaq muvaffaqiyatsizlikka uchradi.
Vaziyatga oydinlik kiritish va Yevropa qayerga kelib qolganini tushunish maqsadida, “Shimoliy-oqim-2” qurilishi boshlangan vaqtdayoq maʼlum boʻlgan raqamlarga nazar tashlaymiz.
Vыveska avtomobilnoy gazonapolnitelnoy kompressornoy stantsii (AGNKS) Gazprom - Sputnik Oʻzbekiston, 1920, 02.08.2021
Rossiya
"Gazprom" Yevropa omborlariga joʻnatilayotgan gaz hajmini qisqartirdi
Suyultirilgan gazning Yevropa bozoriga faol kirib kelishi 2018 -2019 yillargatoʻgʻri keldi. Oʻsha vaqt AQShda suyultirilgan gaz hajmi birdaniga 100 milliard metr kubga 840 milliard metr kubni tashkil qildi.
Aynan shu vaqtda ishbilarmon AQSH prezidenti Donald Tramp Yevropa Ittifioqi raisi Jan-Klod Yunker bilan shartnoma imzolashga muvaffaq boʻldi. Shundan soʻng Yevropaga suyultirilgan gaz importi 250 million kubdan 1,5 milliardgacha keskin oshdi. Aynan shu vaqtda koʻplab xorijiy va baʼzi Rossiya OAVlari “Shimoliy oqim-2”ning kuni bitgani haqida maqollalar yoppasiga chiqa boshladi, ekspertlar uning kuni bitganini bashorat qilia boshlashdi.
Darhaqiqiat, oʻsha vaqtlar koʻpchillikka vaziyat ana shunday tugashi muqarrardek tuyulgan edi. 2019 yil dekabrida AQSH cuyultirilgan gaz ishlab chiqarish boʻyia yangi rekord oʻrnatdi. Yevropa bozorida AQSH suyultirilgan gazi hajmi 16%ga yetdi. AQSH gaz tashuvchi kemalari Gruziya, Ukraina, Ispaniya, Finlyandiya qirgʻoqlariga tez tez kelib turadigan boʻldi. Gazning asosiy isteʼmolchilari esa – Britaniya, Ispaniya, Polsha va Portugaliya boʻldi.
Keyin dunyo arenasiga koronavirus chiqdi va barcha faoliyat turlari muzlab qoldi. 2020 yilning ikkinchi choragidayoq AQShdan olib kelinayotgan gaz hajmi uch baravar kamayib ketdi va haligacha avvalgi darajasiga qaytgani yoʻq. AQSH OAVlariga ishonadigan boʻlsak – endi hech qachon qaytmaydi ham, chunki bunga hatto Vashingtonning oʻzi ham ishonmaydi.
Vankorskoye neftegazovoye mestorojdeniye v Krasnoyarskom kraye - Sputnik Oʻzbekiston, 1920, 09.07.2021
Kolumnistlar
Yangi neft vasvasasi yoki qora oltin narxi oshishidan Rossiya qancha foyda oladi
COVID-19 tutqichi sal yengillaganidan soʻng jahon iqtisodiyoti sekin-asta tiklana boshladi va hammaga birdaniga energiya manbaalari zarur boʻlib qoldi. Shu joyida Yevropa Ittifoqi “yordam berish ga vaʼda berish siyosati” – boshqa-yu, “bozor iqtisodi” – butunlay boshqa narsa ekanini juda yaxshi tushunib oldi.
2020 yilda AQSH gaz suyultirish zavodlarida ishlab chiqilgan rekord miqyosidagi 914 milliard metr kub gaz, yo AQShning oʻzida qoldi yoki Osiyo-Tinch okeani hududiga yoʻl oldi, chunki bu yerda anʼanaviy ravishda gaz narxi ancha baland sotiladi. AQSH hukumatining oʻzi gaz savdosi bilan shugʻullanmasa-da, bu ish bilan qator xususiy kompaniyalar shugʻullanadi, hukumat esa kafolatlangan yuqori daromad oladi.
Yevropa Ittifoqi siyosatchilari bamaylixotir oʻtirib jugʻrofi kitobini titkildashganida Osiyo-Tinch okeani hududida 58tam mamlakat borligini va u yerda 5 milliard aholi yashashini anglagan boʻlardi. Asosiysi – bu yerda istalgan miqdordagi energiya manbaalarini hazm qilishga qodir boʻlgan Xitoy borligini koʻrishar edi. International Energy Agency maʼlumotiga koʻpa Pekin 2021 yilda suyultirilgan gaz sotib olish hajmini ikki baravar oshirdi. Shu sababli dunyo boʻylab barcha suyultirilgan gaz ishlab chiqaruvchi zavodlar mahsulot hajmini oʻrtacha 40%ga oshirishdi.
Butun Yevropa Ittifoqi bir yilda 394 milliard metr kub gaz yoqadi. Xitoyning bir oʻzi boʻlsa - 330 milliard metr kub. Yevropa bozori bir necha yil davomida deyarli bir xil nataja koʻrsatgan boʻlsa Xitoyning gazga boʻlgan talabi ildam tez oshib bormoqda. Undan tashqari bu birjalarda Hindiston, Yaponiya Singapur ham borligini unutmas kerak.
K startu gotov: zaversheno stroitelstvo gazoprovoda Severnыy potok – 2 - Sputnik Oʻzbekiston, 1920, 13.09.2021
Video
Qarshiliklarga qaramasdan: “Shimoliy oqim-2” qurilishi toʻliq yakunlandi
Aynan shu sababli Yevropada ming metr kub gaz narxi 320 dollar atrofida boʻlgan boʻlsa, OTHda u 700ga chiqib ketgan eli.
Amerika nashlari xabariga koʻra, bu yil qish oldigan YEIning yer osti gaz omborlari ham toʻldirilmagan. Elektr narxi esa tobora osmonga chiqib ketmoqda. Qishda aholi uchun elektr narxi yanada qimmatroq boʻladi.
Xullas, Vashington oʻz ichki muammolarini hal qilish uchun oʻzining “Osiyo”dagi ulushini ushlab turib, “Gazprom”ga Yevropa bozorlarini egallab olish uchun imkon yaratib bermoqda. Mana shularning barchasi quvur orqali kelgan gazning nafaqar ishonchli ekanini amalda koʻrsatmoqda. Faqatgina quvurli gaz Yevropani qutqarib qoladi.
Amerika Qoʻshma shtatlari toʻrt yil davomida Yevropaga bosim oʻtkazish mumkin boʻlgan gaz dastaklarini Rossiyadan oʻz qoʻliga tortoib olishga harakat qildi. Lekin marraga yaqin qolganda dastakni yana qaytarib Rossiyaga “sovgʻa qildi”.
Yangiliklar lentasi
0
Avval yangilariAvval eskilari
loader
LIVE
Zagolovok otkrыvayemogo materiala