Kolumnistlar

Zelenskiy AQShni takabburligi uchun milliardlab dollarga jazoladi

© REUTERS / Gleb GaranichPrezident Ukrainы Vladimir Zelenskiy
Prezident Ukrainы Vladimir Zelenskiy - Sputnik Oʻzbekiston, 1920, 04.10.2021
Kiyevda Ukrainaning eng yirik kompaniyasi boʻlmish "Naftogaz Ukrainы" ustidan nazorat uchun kurash bilan bogʻliq boʻlgan mojaro davom etmoqda
Valeriy Mixaylov
Sentyabr oyining oxirgi haftasida kompaniyaning oldingi rahbari - Andrey Kobolevning oxirgi ishchilari boshqaruv kengashidan ishdan boʻshatildi. Bundan bir necha kun oldin, 7 sentyabrda kompaniyaning kuzatuv kengashi tarkibidan uch nafar mustaqil deb atalmish aʼzolar: Kler Spottisvud, Bruno Leskua va Lyudo Van der Xeyden oʻz oʻrinlarini tark etishgandi. Ular bilan bir qatorda, davlat kompaniyasi boshqaruv kengashidagi ikki chet ellik: Otto Vaterlander va Peter Stefanus van Dril ham isteʼfoga ariza berishdi.
Prezident Zelenskiy idorasining odami boʻlgan hozirgi boshqaruv raisi Yuriy Vitrenko anchadan buyon oldingi jamoadagi odamlardan qutulish payida yurgan, biroq Gʻarb nazoratidagi kuzatuv kengashi yuzidagi "homiylar" buni amalga oshirishga yoʻl qoʻymay kelayotgandi.
Stroitelstvo gazoprovoda Severnыy potok-2 v Germanii - Sputnik Oʻzbekiston, 1920, 01.10.2021
Kolumnistlar
Yevropa gaz bozori uchun jangda AQSH Rossiyaga yutqazdi
"Naftogaz" ustidan nazoratni qoʻlga olish masalasida AQSH Davlat departamenti ham, shaxsan Viktoriya Nulandning oʻzi ham Kiyevda boʻlib oʻtgan "Yalta Yevropa strategiyasi" forumi paytida oʻz tashvishini bildirishgan edi. Ularga koʻra, "Naftogaz" boshqaruvida inqiroz va notoʻgʻri qabul qilingan qarorlar xavfi mavjudmish.
Ammo, keling, dastlab gʻarblik vakillar rahbarligidagi "Naftogaz"ning "ratsional boshqaruvi" tushunchasiga oydinlik kiritamiz. Axir Zelenskiyning odamlari "gʻarblik sheriklar" bilan nega bunchalar jiddiy kekashib qolishganini tushunib olish kerak.
"Naftogaz"ni tark etayotgan ijrochi direktor Otto Vaterlander oʻz ish faoliyatining soʻnggi kunida juda koʻp qiziqarli gaplarni gapirdi.
Xususan, u Yuriy Vitrenkoning boshqaruv raisi etib tayinlanishiga iddao qilgan holda "gʻirrom oʻyinning bir qismi boʻlishni xohlamasligini" aytib oʻtdi.
Ammo bundan ham qiziqrogʻi, uning Ukrainada bir kubmetr gazning ishlab chiqarish narxi bor-yoʻgʻi bir grivnani tashkil etishi haqidagi iqrorlari boʻldi. Avvalroq, Vitrenko gazning tan narxi 2,6 grivnani tashkil etishini eʼlon qilgan va bu shubhalarni keltirib chiqargandi, sababi "Naftogaz", asosan, sobiq ittifoq davrida qazilgan quduqlardan foydalanadi. Shu sababli, Vaterlender bergan maʼlumotlarga ishonch koʻproq.
Molodoy chelovek na fone ukrainskogo flaga - Sputnik Oʻzbekiston, 1920, 25.08.2021
Kolumnistlar
Ukraina: inqiroz yubileyi
Shundan soʻng u "Naftogaz" aholiga har kubometr gazni yetti grivnadan sotayotgani hamda juda achinarli 6 grivnadan, yaʼni ustiga 600% qoʻyish orqali daromad topayotgani va uning bu ishi xayriyadan boshqa narsamasligi haqida gapirdi. Vaholanki kompaniya bu gazni jahon bozorida 20-30 grivnadan sotishi mumkin edi. Biroq janob Vaterlander shu yerda yolgʻon gapirdi, chunki kompaniya gazning bir qismini bozorda sotadi va bunda ustama narx ikki-uch ming foizni tashkil qiladi.
Bularning barchasi Ukraina isteʼmolining qariyib uchdan ikki qismini tashkil etuvchi ichki isteʼmol gazi bilan bogʻliq. Ochigʻini aytadigan boʻlsak, "Naftogaz" ning shoʻʼba korxonalari deyarli 15 milliard kubometr gaz ishlab chiqaradi. Bunda kompaniya uchun tannarx 15 milliard grivnani tashkil qilishi va daromadlar kubometr uchun oʻrtacha 11 grivna – jami 165 milliard grivnaga toʻgʻri kelishini hisoblash qiyin emas. Foyda – kamtarona (bor yoʻgʻi) 150 milliard grivenni yoki 5,5 milliard dollarni tashkil etadi.
Ha, ularning bir qismi byudjetga soliq shaklida tushadi. Ammo qoladigan qariyb 3 milliard dollar umuman olganda yomon emas. Albatta, bu pulni qandaydir tarzda davlat kompaniyasidan olib qoʻyish kerak. Buning uchun faqat aql bovar qilmaydigan bonuslarga ega boʻlgan ulkan maoshlar emas, balki investitsiya loyihalari va dasturlari deb nomlanuvchi narsalar ham bor edi.
Misol uchun, “20/20” investitsiya dasturini esga olish mumkin. Unga koʻra, 2020-yilga kelib "Naftogaz" 20 milliard kubometr gaz ishlab chiqarishi kerak edi. Bu dasturga ikki milliard dollar sarflandi. Gaz qazib olish hajmi oshish oʻrniga 1,5-2 milliard kubometrga kamaydi. Dasturni imi-jimida toʻxtatishdi. Shu bilan birga, bu gazni sotayotgan yevropalik savdogarlar uni "Gazprom"dan uzoq muddatli shartnomalar asosida 150 dollardan (oʻtgan yilning qishida "Gazprom"ning elektron savdo maydonchasida) 250-270 dollargacha boʻlgan narxlarda sotib olishgan edi. "Naftogaz" rahbariyati faqatgina mavjud boʻlmagan yetkazib berishlardan daromad olgan, deb oʻylash soddalikdir, bunday koʻlamli xaridlarda poraxoʻrlik boʻlishi muqarrar.
Dobыcha nefti v SSHA - Sputnik Oʻzbekiston, 1920, 14.09.2021
Kolumnistlar
Talab toʻfonday oshmoqda: AQSH Rossiya neftini katta hajmda sotib olmoqda
Xorijlik benuqson, halol menejerlar va ularning mahalliy sheriklaridan tashkil topgan "Naftogaz" rahbariyatining uzoq muddatli shartnomalar tuzishdan qatʼiy bosh tortishi (nafaqat "Gazprom" bilan, balki Yevropaning yirik savdogarlari bilan ham), "Naftogaz"ning shveytsariyalik "shoʻʼbasini"ni tashkil etish – bularning bari bir zanjirning boʻgʻinlari.
Asl maqsad esa - super daromad olish va uni Gʻarbga joylashtirishdir. Bu esa import gazni xarid qilish jarayonida avtomatik tarzda roʻy bergan. Shu bilan birga, agar "Naftogaz" rahbariyati yuqorida tasvirlangan sxema boʻyicha har bir kubometr uchun 100-120 dollar olgan deb hisoblasak (poraxoʻrlik va qoʻshimchasiga mavjud boʻlmagan yetkazib berish narxi bilan), ular oʻn milliard kub metr importidan 1-1,2 milliard dollardan foyda olgan boʻladi. Yaʼni gap ikki sohada ukrainalik "qul boʻlmaganlarni" yiliga toʻrt yoki undan ortiq milliard dollarga "tushirish" haqida bormoqda!
Qashshoq mamlakat uchun faqatgina gaz sohasidan bunday mustamlakachilik soligʻini toʻlash - yomon emas, albatta.
Kompressornыe stantsii Kazachya i Russkaya v Krasnodarskom kraye - Sputnik Oʻzbekiston, 1920, 24.09.2021
Kolumnistlar
Yevropa Rossiyani "sovuq eksportida" ayblamoqda
Shu bilan birga, "Naftogaz" menejmenti korruptsiyaga va surbetlik botqogʻiga botib ketganki, oʻtgan yil oxirida rekord darajada 19 milliard grivna zarar koʻrgani yetmagandek, oʻzi uchun ulkan ragʻbat pullarini yozishni ham unutmagan.
Ammo Ukrainada "gʻarblik sheriklar"ning hushyor nazorati ostida amalga oshirilgan sxema maqsadi super foyda olish va bu daromadlarni mamlakatdan chiqarib ketishgina emas. Buning tagzamirida "Naftogaz"dan ukrainaliklar choʻntagidan pul sugʻurib oladigan moliyaviy changyutgichni yaratish yotadi, - bundan ham muhimi esa - u mahalliy qayta ishlab chiqarish sanoatini jonsizlantiradi va yoʻq qiladi. Shu bilan birga, qazib olishning oʻzi tanazzulga uchraydi va qisqaradi.
Shuni qoʻshimcha qilish kerak-ki, bu sxemaning "choʻqintirgan otasi" - oʻtgan yilning kuzigacha “Naftogaz” Kuzatuv Kengashining oddiy aʼzosi boʻlib ishlagan Amos Goxshteyn edi. Endi u koʻtarildi va hozirda AQShning energiya xavfsizligi boʻyicha katta maslahatchisi kursisini egallagan, u Germaniya bilan "Shimoliy oqim 2" bitimiga masʼul etib tayinlangan va hatto Rossiyani Ukraina orqali gaz qazib olish hajmini oshirishga chaqirmoqda.
Zelenskiyning atrofidagilar hatto tushida ham ushbu sxemani qanday yoʻq qilish haqida reja tuzadilar, deb oʻylash yaramaydi. Bu yigitlarni ishtahasi karnay va ular buni shunchaki boshqarishni xohlashadi. Gap "gʻarblik sheriklar" ularning ishtahasini qondirishga qay darajada tayyorligida.
Yangiliklar lentasi
0
Avval yangilariAvval eskilari
loader
LIVE
Zagolovok otkrыvayemogo materiala