Kolumnistlar

Ukrainaga AQSH qurollari yetkazib berildi: buyogʻi nima boʻladi?

© Sputnik / Mixail PalinchakAmerikanskiy bronirovannыy avtomobil HMMWV
Amerikanskiy bronirovannыy avtomobil HMMWV - Sputnik Oʻzbekiston, 1920, 12.10.2021
AQShning Kiyevga qurol yetkazib berishi Rossiya va Sharqiy Yevropaning boshqa qoʻshni davlatlarining milliy xavfsizligiga tahdid soladi.
TOSHKENT, 12 okt – Sputnik. Tarixdan malumki, AQSH tomonidan boshqa davlatlar armiyalarini qurollantirish va ularni harbiy sohada oʻqitish malakasi oʻzining ijobiy natijasini koʻrsatmagan.
Aksincha, Pentagon yordami bilan hamda uning standartlari asosida tuzilgan armiyalar keskin magʻlubiyatga uchrashi qandaydir tendentsiyaga aylanib bormoqda. Buni 2008 yilda Gruziya, 2015 yilda Iroq, 2021 yilda Afgʻoniston armiyalari misolida koʻrish mumkin. Endigi navbat amerikaliklar tomonidan borgan sari faollashtirilayotgan va oʻqitilayotgan Ukrainaga kelmoqda.
10 oktyabr kuni AQSH tomonidan Ukraina Qurolli kuchlariga qoʻshimcha yordam sifatida ilk partiya harbiy aslaha olib kelindi. Umumiy qiymati 60 mln dollarga teng oliy sifatli qurol-yarogʻ, oʻq-dorilar va radiolokatsiya kuzatuv moslamalari Kiyev yaqinidagi Borispol aeroportiga yetkazildi.
Prezident Ukrainы Vladimir Zelenskiy - Sputnik Oʻzbekiston, 1920, 15.09.2021
Dunyoda
Zelenskiy Ukrainani "Temir gumbaz" bilan qoplamoqchi
Lekin bu pullar evaziga AQSH oʻziga nisbatan faqat norozilik va milliy xavfsizlikka oid muammolarining yanada avj olishini "sotib olishi" mumkin. 200 ming kishilik armiyani zamon talabiga koʻra qayta qurollantirish esa bundan 10 barobar koʻproq harajatga aylanadi. NATO tarkibidagi Sharqiy Yevropa davlatlarida yangi harbiy texnika yani samoletlar va tanklarning yoʻqligi esa hech bir izohsiz ham koʻp narsalar uchun dalil boʻla oladi.
2021 yilning oʻzida Ukraina Qurolli kuchlari uchun AQSH byudjetidan 250 million dollarlik qurol-aslaha yetkazish moʻljallangan. Bu koʻrsatgich AQShning Kiyevga ilk yordami emas. Oʻtgan 7 yil davomida umumiy yordam qiymati 2 milliard dollarni tashkil etdi. Bu esa ayni damda faoliyat olib borayotgan 255 ming harbiyning har biriga yiliga taxminan 1000 dollardan toʻgʻri keladi degani.
Yaqin kelajakda Vashington Kiyevni mudofaa maqsadidagi qurollar bilan taʼminlashni rejalashtirmoqda. AQSH va Ukraina 1 sentyabrda harbiy sohada hamkorlik olib borishga va Rossiyaga qarshi kurash olib borishga “qayta kelishib olishdi”. Oʻsha kunning oʻzida Vashingtonda boʻlib oʻtgan uchrashuvda Pentagon rahbari Lloyd Ostin Ukraina prezidenti Vladimir Zelenskiyga tankka qarshi Javelin raketalarni undan tashqari boshqa qurollarni ham yetkazib berishga vaʼda qilgan.
Keyinroq “The American Conservative” nashri Vashington Ukrainani NATO amalda aʼzosi deb bilishini taʼkidladi.
Bu “xavfli xayol”ning ukraina xalqiga, qolaversa butun Yevropa uchun hech qanday yaxshilik olib kelmaydi.
Sentyabr oyida boʻlib oʻtgan uchrashuvlar yakuni boʻyicha Ukraina delegatsiyasi AQSH kompaniyalari bilan umumiy qiymati 2,5 milliard dollarga teng uchta bitimga imzo chekishdi.
Ukrainskaya armiya - Sputnik Oʻzbekiston, 1920, 18.08.2021
Kolumnistlar
Ukraina armiyasi – 2021: qurollanish va jangovarlik qobiliyati
Rossiya hukumati bir necha marotaba AQSH va NATO kuchlaridan Donbassda fuqarolik urushi holatida boʻlib turgan, anchadan beri Yevropani oʻzining gʻayritabiiy tashqi siyosati bilan xavotirga solayotgan Ukrainani uchuvchi va boshqa turdagi qurol-aslaha bilan taʼminlashni toʻxtatishini talab qilgan.

Zaif himoya

Oʻtgan yakshanba kuni AQSH Ukrainaga yuqori aniqlikdagi qurollarni va bunga qoʻshimcha oʻq-dorilar, radiolokatsiya kuzatuv moslamalarini va tibbiyot qurilmalarini ham yetkazib berdi. Rasmlardan maʼlumki, “Choʻl va dashtlarda” harakatlanishga moslashgan HMMWV zirhlangan amerika xammerlari Kiyevga Afgʻonistondan tranzit yoʻli bilan nasib etganini payqash mumkin. Qolaversa, ilgari ishlatilgan bu mashinalar (sariq rangga kamuflyaj qilinganlari faqat choʻl va dashtlarda harakatlarga moʻljallangan) .
Tepasida pulemyoti bor mazkur amerika xammeri HMMWV afgʻon isyonchilarini qoʻrqitishga imkon beradi. Yevropada esa bu harbiy ulovning zirhi oʻq va minalardan himoya qila olmaydi.
Harbiy mutaxassislarning fikriga koʻra, bu rusumdagi harbiy xammerlarni koʻproq jangavor emas, balki qiyin joylardan oʻtishga qoʻl keladigan transport turlariga kiradi. Ukraina Qurolli kuchlari bu turdagi ilgari mashinalarni ilgari ham olishgan. Ularning taʼkidlashlaricha, bu mashinalarning motori injiq boʻlib, har 4000-5000 ming kilometr yoʻlni bosib oʻtganidan soʻng filtrini almashtirish yoki muntazam tozalash talab etiladi. Lekin dvigatelini sozlashda ham texnik yetishmovchilik sabab ahvol ogʻirlashadi. Ukraina prezidenti matbuot xizmati 2015 yilda umumiy narxi 73 million AQSH dollariga teng boʻlgan birinchi 10 dona HMMWV avtomobillarini AQSH tomonidan beminnat taqdim etilganini xabar qilgan edi.
Bunga qoʻshimcha mashinalarni Ukrainaning tankka qarshi raketa tizimlari bilan ishlatish rejalashtirilgan edi. Bu oʻnta HMMWV harbiy mashinalarining izlari Ukraina dashtlarida yoʻqolib ham ketdi. Ularning koʻrsatgan jasorati hozircha nomaʼlum.
Ukrainskiy voyennыy - Sputnik Oʻzbekiston, 1920, 10.06.2021
Analitika
“Qoʻrqinchli stsenariy bor”: Gʻarb nega Ukrainaga qoʻshin tortib kelmoqda
Avvalroq, Ukraina harbiy-sanoat kompleksi korxonalari, “Raptor”, “Kozak”, “Maxno”, “Kuguar”, “Spartan”, “Shrek”, “Fiona” nomlar ostidagi zirhlangan harbiy avtobomillarini ishlab chiqarishni yoʻlga qoʻyishini eʼlon qilishgan edi. Lekin oxiri nima bilan yakun topishi aniq boʻlmagan uzoq muddatli investitsiyalardan koʻra, tekinga berilgan xammer harbiy avtomashinalar afzallik qildi.
Avtomobillar, artilleriya radarlari va birinchi yordam toʻplamlarini Vashington Kiyevga tekinga yetkazib berishi mumkin albatta, lekin buni begʻaraz deb boʻlmaydi. Chunki amerika texnikasi va qurol-yarogʻini olgan davlat oʻzini qoʻyidagi majburiyatlarga bogʻlaydi: dushmanlik siyosatini soʻzsiz bajarish va Vashington koʻrsatgan davlatlarga qarshi muntazam ravishda provokatsiyalar uyushtirish.
AQShning qurol-aslaha yetkazib berishi, mintaqadagi harbiy-siyosiy vaziyatni keskinlashishiga olib kelmoqda, ukrainaliklarni urushga undab, ular orasidagi katta yoʻqotishlarga olib kelmoqda. Garchi Donbassdagi mojaro shu tarzda hal qilinmasa-da, Ukrainaning Rossiya bilan harbiy kuchdagi raqobati maʼnosiz koʻrinishga ega. Vashingtonning qurol-yarogʻ yetkazib berishining asl maqsadi juda shaffofdir: Sharqiy Yevropa tub aholisi bir-birini qirib tashlashi va hududlarni “faqat” amerikaliklar uchun boʻshatib berishlari kerak.

Kalibri boshqacha boʻlgan granatalar

Kiyevga yetkazib beriladigan qurol-yarogʻlar roʻyxatida ikkita asosiylari bor, bular, – Barret M82 12,7 mm katta kalibrli snayper miltigʻi. Ikkinchisi, Javelin tankka qarshi raketa tizimi.
Taxminan 15 kg. ogʻirlikka ega boʻlgan bu 1,5 metrli Barret M82 miltigʻi 1800 metrgacha boʻlgan masofadan nishonga olishni uddalaydi.
Buni albatta “Terminatorlar”ning super quroli deb boʻlmaydi. Chunki taqqoslash uchun: Rossiyaning “Kord-M” snayper miltigʻining oladigan boʻlsak, uning ogʻirligi taxminan 10 kg. tashkil etib, maksimal nishonga olish masofasi 2000 metrgacha yetib boradi.
Birinchi bor, Barret M82 Ukraina Qurolli kuchlari safida 2015 yilda paydo boʻlgan.
Ukraina ichki ishlar vaziri Arsen Avakov bu snayper miltigʻini mamlakat milliy gvardiya xizmatida ham qoʻllanilayotganini bildirgan.
Voyennыe ucheniya v Litve - Sputnik Oʻzbekiston, 1920, 09.06.2021
Kolumnistlar
“Ularga kim bosh ekanligini koʻrsatib qoʻyamiz”: NATO qoʻshinlarini Ukrainaga olib kelmoqda
Olti yil ichida bu amerika miltigʻi Ukrainadagi notinchliklarda nimani oʻzgartira olgani? Ritorik savol.
Javelin tankka qarshi komplekslari Ukraina Qurolli kuchlarida 2017 yildan beri mavjud boʻlib. U asosan yerdagi himoyalangan obʼyektlarni (mustahkamlangan bunkerlar, buruqlar)ni yoʻq qilish uchun moʻljallangan boʻlib, nisbatan past tezlikda va balandligi 2500 metrdan yuqori boʻlmagan masofadagi hafo nishonlari (dronlar, vertolyotlar)ni yoʻq qilishda qoʻl keladi.
Moʻljalni toʻrt barobar kattalashtirish optikasi bilan jihozlangan boʻlib bu kombinatsiyalangan qurol, kechasi va yomon koʻrish sharoitida ham jang qilish imkonini beradi. AQSH bunday qurolni hech kimga tekinga bermaydi, "Kalibri boshqacha boʻlgan granatalar".
Taxminlarga koʻra, Ukraina Qurolli kuchlari oʻzining arsenalida 1000 ga yaqin FGM-148 Javelin kompeksiga ega. Bir “javelin” narxi – 125 ming dollarga teng boʻlib, unga qoʻshilgan raketalari esa 40 ming dollar deb baholangan.
Xulosa shuki, “Javelin”ning Ukrainadagi vaziyat barqarorlashuvidagi salmogʻi – 0 ga teng deyilsa aslo mubolagʻa boʻlmaydi.
Ukraina mudofaa vazirligining taʼkidlashicha, "AQSH hukumati tomonidan Ukraina Qurolli Kuchlariga qoʻshimcha yordam koʻrsatilishi, davlatlar oʻrtasidagi buzilmas strategik hamkorlikning yana bir dalilidir".
Aslini olganda, Amerika qurollarini Kiyevga yetkazib berilishi Rossiya va Sharqiy Yevropaning boshqa qoʻshni davlatlarining milliy xavfsizligiga tahdid soladi. Ukraina harbiy salohiyatini oshib borishi bilan bir qatorda, ilgari belgilangan “qizil chiziqlar” chegarasini kesib oʻtilishi ehtimolini ortishiga va bunga Moskvaning tezkor javob qaytarish olib kelmoqda.
Amerikanskiy voyennыy proizvodit vыstrel iz protivotankovogo raketnogo kompleksa (PTRK) Javelin - Sputnik Oʻzbekiston, 1920, 28.04.2021
Kolumnistlar
“Bu “Javelin”lardan jiddiyroq”: AQSH Ukrainaga yangi qurol beradi
Yangiliklar lentasi
0
Avval yangilariAvval eskilari
loader
LIVE
Zagolovok otkrыvayemogo materiala