Kolumnistlar

“Maxsus xizmat va kiberhujum”: Yevropa AQShdan “ortga urilgan zarba” uchun qasos olmoqchi

© AFP / Tarik TinazayTuretskiy spetsnaz
Turetskiy spetsnaz  - Sputnik Oʻzbekiston, 1920, 26.11.2021
Bitta armiya, bitta shtab va bitta dushman – Yevropa Ittifoqida “Strategik kompas” rejasi sabab bahslashishmoqda.
TOSHKENT, 26 noya – Sputnik. Yevropa mamlakatlari oʻzlarining harbiy blokini yaratishadi va bu bilan NATO va AQShdan boʻlgan qaramlikni kamaytirishadi. Ammo koʻpchilik qarshi chiqmoqda – turli sabablarga koʻra.

“Gibrid urush”

“Yevropani buyuk va haqiqiy mustaqil qilish”, - deya bot-bot takrorlashmoqda Bryusselda. U yerda ishonchlari komilki, bunga 2030 yilgacha yangi mudofaa strategiyasi – “Strategik kompas” yordam beradi.
Uni tarzda juda tez ishlab chiqishdi. 2020 yil oxirida Germaniya turli tahdidlardan himoyasining “komplesk choralarini ishlab chiqishni” taklif qildi. Yarim yil oʻtib xomaki koʻrinishini milliy hukumatlarga koʻrsatishdi.
2022 martiga kelib esa kontseptsiyani tasdiqlashmoqchi. Ittifoqning asosiy amaldorlari hamkasblarini har qachongiga qaraganda shoshiltirishmoqda.
Tahdidlarning oʻtkazilgan tahlili ochiq-oydin koʻrsatadiki, Yevropa xavf ostida <…> Birinchidan, bizning iqtisodiy imkoniyatlarimiz koʻproq cheklangan. Oʻttiz yil oldin dunyo boyligining chorak qismi YEIga tegishli edi, yigirma yildan keyin faqat oʻn foizi boʻladi. Qolaversa, aholi jadal qisqarib bormoqda: asr oxiriga kelib Yevropada dunyo aholisining atigi besh foizi boʻladi”, - deb qoʻrqitmoqda YEIning tashqi ishlar va xavfsizlik siyosati boʻyicha komissari Jozep Borrel.
Afgʻonistondagi voqealar esa “amerikalik hamkorlar” hatto oʻzlarini himoya qila olmasliklarini koʻrsatdi. Shu bois yevropaliklar mustaqil yopirilib kelayotgan halokatning oldini olishlari shart.
Hujjatda “oxirgi zamon elchisini” belgilab olishdi – Rossiya, mualliflarning fikricha, gibrid urush, dezinformatsiya va kiberhujum taktikasidan foydalanmoqda”. Xitoyni ham til olib oʻtishdi – “iqtisodiy raqobatchi va tizimli dushman”.
Shuning uchun Yevroittifoqiga umumiy strategiya, umumiy mudofaa byudjeti va qoʻshinlar lozim – hatto fazoda. 2025 yilga kelib Bryussel soni besh ming jangchini tashkil etuvchi yagona tez munosab bildiradigan universial guruh tuzishni rejalashtirmoqda.
“YEI kuchlari kengaytirishning oldingi urinishlari cheklangan muvaffaqiyatga ega boʻlgan. Yangi strategiya qoʻshinlarimizni yanada tezkor va samarali qiladi”, - deya shubha qilmaydi Borrel. Va misol keltiradi: agar hujjat tayyor boʻlganida, Polsha-Belarus chegarasidagi migrantlar inqirozini juda tez hal etishgan boʻlishardi.
NATO - Sputnik Oʻzbekiston, 1920, 22.10.2021
Kolumnistlar
NATOda muammo yuzaga keldi: Belarus taslim boʻlmayapti
Biroq aynan qanday qilib, amaldor aniqlik kiritmagan. Kim qoʻmondonlik qiladi, kontengintni nima bilan qurollantirishadi, amaliyotlarni qanday muvofiqlashtirishadi kabi savollar ham ochiq qolmoqda. Savollar bisyor. Yevrokomissar ishonchsizlik bilan qarayotganlarga qisqa javob beradi: “Meni qarama-qarshilik qiziqtirmaydi”.

Zulmdan ozod boʻlish

Bu gʻoyani faqat Bryussel jadal ilgari surayotgani yoʻq. Berlin va Parij yangi tizimdan manfaatdor. U yerda ochiqchasiga tashqi kuchlardan “mustaqillikka intilish” haqida gapirishmoqda.
Avvalo NATO nazarda tutilmoqda. Aynan alyans kuchlari, Yevroittifoqi shartnomasiga koʻra, qitʼaning mudofaa asosi boʻlib xizmat qiladi. AQSH boshchiligida, albatta.
Amerikaliklar Yevropada Ikkinchi jahon urushidan keyin oʻrnashib olishgan. Guruh soni doimo oʻsib keldi va 1980 yillarda 300 ming kishiga yetdi. Hozir – 60 ming atrofida.
Asosiy kontingent – 34 ming – Germaniyada. U yerda AQSH chegarasidan tashqarida boʻlgan eng yirik “Ramshtayn” Amerika bazasi bor. Soʻnggi yillarda nemis siyosatchilari okean ortidagi mehmonlar haqida yaxshi fikr bildirishmayapti: ularning koʻp qismi Berlin pullari bilan boqilyapti.
Bundan tashqari, qurolni aynan Pentagondan xarid qilishga toʻgʻri keladi va bu ham koʻpchilikka maʼqul emas. Chunonchi, hozir bundestagda F-35 yoki “mahalliy” “Eurofighter” tanlash borasida bosh qotirishmoqda.
Voyennoslujaщix amerikanskoy natsionalnoy gvardii, arxivnoye foto - Sputnik Oʻzbekiston, 1920, 06.10.2021
Kolumnistlar
Xafa boʻldi. NATO bloki qudratli harbiy kuchga ega boʻlgan aʼzosidan ayrilishi mumkin
Boz ustiga nemislar oltinchi avlod qiruvchilarini birinchi boʻlib yaratishmoqchi. Frantsuzlar bilan birgalikda: Emmanuel Makron hamisha YEIning harbiy tobeligi haqida mulohaza bildirib keladi. Parij Vashington siymosida ham Afrika va Yaqin Sharqda, ham qurol bozoridagi raqibni koʻradi. Shu bilan birga Parij besh yil davomida harbiy eksportini 72 foizga oshirdi.
Yanada koʻproq boʻlishi mumkin edi, agar Avstraliya frantsuz suvosti kemalaridan qoʻqqisdan voz kechmaganida. Kanberra AUKUS loyihasi doirasida Shtatlar va Buyuk Britaniya bilan harbiy ittifoqni afval bildi. Buning ortidan 56 milliard dollarlik shartnomaning bekor qilinishini Yelisey saroyi “ortga urilgan zarba” deb atadi.
Pentagonning eng yirik harbiy dengiz bazalari boʻlgan Italiyada ham eʼtiroz bildirishi mumkin boʻlgan narsalari bor. Rim siyosatchilari ehtiyotkorlik bilan fikr bildirishmoqda, biroq oddiy italiyaliklar yankilarga qarshi yillar davomida isyon koʻtarishmoqda.
2017 yilda Vichentsadagi qator mast janjallardan keyin amerikaliklarda hatto qismni tark etish taqiqlandi.
Flag Frantsii - Sputnik Oʻzbekiston, 1920, 18.09.2021
Dunyoda
Frantsiya ilk bor AQSH va Avstraliyadan oʻz elchilarini chaqirib olmoqda

“Sizni koʻrganimizdan shodmiz”

Bu voqealar boʻyicha Boltiqboʻyi yetakchi. May oyida Estoniyaning Tapa shaharchasida amerikalik harbiylar mahalliy qizlarga qoʻpol ravishda shilqimlik qilishdi. Janjal yuzaga keldi, u Tallin aralashuvidan keyin hal etildi.
Shunday boʻlsada, boltiqboʻyiliklar miting uyushtirishmaydi. Hukumat esa mislsiz “Amerika kuchlari boʻlib turganidan shod”. Ular uchun bazalar ham qurishyapti: galdagisi “Gerkus ”Litvada avgust oyida ochildi. Ustiga ustak Vilnyus tashabbusi bilan, garchi Pentagon uning zarurligiga shubha qilgan boʻlsada.
Polshada esa – butun zirhli tank brigadasi bor. Tez orada Pentagon toʻlaqonlik bazani qurib, u yerga 85 ta tank, 190 ta piyoda jangovar mashinasi, 35 ta oʻziyurar artilleriya qurilmasi va 4 ta tank koʻprigini yotqizuvchi. Rossiya chegarasigacha atigi 256 kilometr.

“Yangi mojaro”

Polsha va Boltiqboʻyi “Rossiya tahdidi” sabab “Kompasga” qarshi. Boshqa skeptiklarning iqtisodiy sabablari bor. Avvalo Yevroittifoqining cheklangan imkoniyatlarga ega “kichik aʼzolari” tanqid qilishmoqda. Masalan, Chexiyaning Yevroparlamentidagi vakili Aleksandr Vondra loyihani “oʻta ambitsiyali” deb atamoqda.
“Bir tomondan, - deydi siyosatchi, - Rossiya va Xitoy u yerda xavfli gʻanim sifatida belgilangan. Boshqa tomondan esa, Yevropa Ittifoqi ularni hamkorlar deb hisoblaydi”.
Shunga oʻxshash “yorliqlarni yopishtirish” iqtisodiy vaziyatni yomonlashtiradi deb taʼkidlashmoqda. Ayniqsa, kovid paytida.
Biroq Bryussel harbiy xarajatlarni koʻpaytirishni talab qilmoqda, garchi YEI shundoq ham yetti yil ichida mudofaaga 1,93 milliard dollar sarflagan boʻlsada. Qator davlatlar bu uchun choʻntak kavlashni istashmayapti. Yevropada NATOdan tashqari bir necha tuzilma faoliyat yuritadi, xususan, “European Corpus”. U nazariy jihatdan toʻrtta diviziyani ishga solishga qodir. Jangchilari – yetti ming kishi – 20 yil avval Bosniya va Kosovoda harakat qilishgan.
Loyihadan manfaatdon mamlakatlar, avvalo Frantsiya, sindirmoqda. Mavzu dolzarb: NATO axir boshqa shart-sharoitlarda va boshqa maqsadlar uchun tuzilgandi, qarshi kurashish tuzilmasi endi oʻzgacha: frontning aniq chizigʻi yoʻq”, - deya tushuntiradi Geosiyosiy muammolar akademiyasi vitse-prezidenti Konstantin Sokolov.
Ammo, ekspertning taʼkidlashicha, yangi alyans “oʻz bazalarini tark etishlari dargumon boʻlgan” amerikalik kuchlar bilan qanday chiqishib ketishi maʼlum emas. Yevropa Ittifoqi ichida keskinlik oʻchoqlari ehtimoli bor.
Ofitsialnыy predstavitel Ministerstva inostrannыx del RF Mariya Zaxarova  - Sputnik Oʻzbekiston, 1920, 22.09.2021
Rossiya
Zaxarova: AUKUS hamkorligi tuzilishi NATO uchun shok boʻldi
Yangiliklar lentasi
0
Avval yangilariAvval eskilari
loader
LIVE
Zagolovok otkrыvayemogo materiala