Jamiyat

Oʻzbekiston maktablarida turkiy xalqlar tarixi boʻyicha darslar oʻtiladi

© Altayskiy gosudarstvennыy universitetSpetsialistы Nauchno-obrazovatelnogo tsentra altaistiki i tyurkologii "Bolshoy Altay" Altayskogo gosudarstvennogo universiteta (AltGU)
Spetsialistы Nauchno-obrazovatelnogo tsentra altaistiki i tyurkologii Bolshoy Altay Altayskogo gosudarstvennogo universiteta (AltGU) - Sputnik Oʻzbekiston, 1920, 10.12.2021
Oltoy davlat universiteti (AltGU)ning “Katta Oltoy” oltoyshunoslik va turkshunoslik ilmiy-taʼlim markazi mutaxassislari va boshqa mamlakatlardan kelgan mutaxassislar tomonidan Oʻzbekiston oʻqituvchilari uchun uslubiy qoʻllanmalar ishlab chiqildi.
Ular yordamida yangi oʻquv yilida maktablarda turkiy xalqlar tarixidan fakultativ darslar tashkil etiladi. Oʻquvchilar Oʻzbekiston, Qozogʻiston, Qirgʻiziston va turkiy dunyoning boshqa mamlakatlari tarixi, madaniyati, iqtisodiyoti va boshqa rivojlanish vektorlarini batafsil oʻrganish uchun oʻnta kursdan birini tanlaydilar. Bu haqda kurslar mualliflari xabar berdi.
Ekspertlarning soʻzlariga koʻra, Markaziy Osiyoning Oʻzbekiston, Qozogʻiston, Qirgʻiziston davlatlari turk-moʻgʻul dunyosining koʻp asrlik tarixiy, madaniy ildizlari va anʼanalari bilan bogʻlangan, ularni asrab-avaylash va kelajak avlodga yetkazish zarur.
“Katta Oltoy” oltoyshunoslik va turkshunoslik tadqiqotlar markazi olimlari, shuningdek, boshqa mamlakatlardan kelgan mutaxassislar Oʻzbekiston maktablari oʻqituvchilari uchun uslubiy koʻrsatmalar ishlab chiqdi. Uning yordamida oʻqituvchilar oʻlkashunoslik boʻyicha darslar tashkil etishlari mumkin boʻladi. Oʻquvchilar oʻnta mavzudan istalgan birini tanlashi mumkin: oʻlkashunoslik, sanʼat, doston, geografiya, ijtimoiy tarmoqlarda muloqot madaniyati va boshqalar.
"Ishning umumiy madaniy mazmunini alohida taʼkidlab oʻtish lozim. Unda turli sohalardan jabhalar va bilimlar asoslari kiritilgan: sanʼat, jahon tarixi, ekologiya geografiyasi, ijtimoiy media kommunikatsiyalari va boshqa sohalardagi bilimlarning muhim jihatlari va asoslari mavjud", - deydi pedagogika fanlari doktori, Oʻzbek-Fin instituti dotsenti Shohida Taylyanova.
Mutaxassisning fikricha, barcha materiallar muhim tarkibiy qismlarni oʻz ichiga oladi: tushunchalar, qonunlar, nazariyalar, marosimlar tavsifi, matn va badiiy asarlar. Millatlararo muloqot madaniyati boʻyicha mashgʻulotlarda maktab oʻquvchilari ijtimoiy tarmoqlarda oʻzini tutish qoidalari bilan tanishadilar, feyk xabarlarni haqiqiy yangiliklardan farqlashni oʻrganadilar va media xavfsizligi asoslarini oʻrganadilar. “Markaziy Osiyo xalqlari sanʼati” dasturida KattaOltoyning “Ipak choʻtka – Torko-chachak”, “Kamir botir – Xamirdan yasalgan Botir”, “Gulchechek” va boshqa afsona va ertaklari taqdim etiladi.
“Madaniy-tarixiy va ekologik-geografik yoʻnalishlar boʻyicha bilim, koʻnikma va malakalarni kengaytirishni nazarda tutuvchi gumanitar va ijtimoiy-iqtisodiy yoʻnalish kurslari alohida qiziqish uygʻotadi”, – deydi Xalq taʼlimi vazirligi Xorazm viloyati hududiy boshqarmasi boshligʻi birinchi oʻrinbosari Qahramon Zaripov.
Fakultativlarda oʻquvchilar tadqiqot olib borish va loyihalar yaratish, jamoaboʻlib ishlash, oʻz nuqtai nazarini aniq va mantiqiy bayon etish, faktlarni oʻy-xayollardan ajratishni oʻrganadilar.
Oʻquvchining nazariy va ijodiy faoliyatini amalga oshirish uchun virtual haqiqat, geymifikatsiya va sunʼiy intellekt qoʻllaniladi. Bundan tashqari, har bir dasturda oʻqituvchilar maktab oʻquvchilariga qoʻshimcha adabiyot va internet manbalar roʻyxatini beradi.
Ishlab chiqilgan dasturlar 11-sinflarga moʻljallangan. Kursni oʻrgatuvchi oʻqituvchilar nafaqat tayyor dars rejasini, balki mutaxassislardan muhim tavsiyalarni ham oldilar: oʻquvchilarning qobiliyatini, ijodiy va intellektual salohiyatini rivojlantirish uchun maqbul shart-sharoitlarni qanday yaratish, shuningdek, qaysi maydonda tashkil etish boʻyicha va oʻquvchilar oʻzlarini qulay his qilishlari va yangi bilimlarni olish. Bundan tashqari, hujjatda uy vazifalari, mustaqil ish va nazorat materiallari uchun tayyor topshiriqlar mavjud.
“Taklif etilgan topshiriqlar va mashqlar tizimi tizimli-faoliyat yondashuviga asoslanadi, bunda talaba bilimni tugallangan shaklda emas, balki yangi bilimlarni kashf etishga” qaratilgan mustaqil faoliyat jarayonida qabul qiladi. Bu Oʻzbekistondagi taʼlim jarayoni uchun ayniqsa muhim, uning asosiy paradigmasi mustaqil fikrlash, tashkilotchilik qobiliyati va amaliy tajribani oʻzlashtirishdan iborat”, — dedi Zaripov.
Oʻqituvchilarga yangi fanlar bilan shugʻullanishni osonlashtirish maqsadida AltDUda ular uchun uch kunlik onlayn kurslar tashkil etildi.
Yangiliklar lentasi
0
Avval yangilariAvval eskilari
loader
LIVE
Zagolovok otkrыvayemogo materiala