Kolumnistlar

Bayden amerikaliklarni “Brejnev uslubi”da tinchlantirmoqda

© AFP / Chip Somodevilla / Getty Images North AmericaPrezident SSHA Djo Bayden proiznosit vstupitelnuyu rech na virtualnom "Sammite za demokratiyu" v Vashingtone, okrug Kolumbiya
Prezident SSHA Djo Bayden proiznosit vstupitelnuyu rech na virtualnom Sammite za demokratiyu v Vashingtone, okrug Kolumbiya - Sputnik Oʻzbekiston, 1920, 27.12.2021
Rossiyaga qarshi qoʻllanilishi mumkin boʻlgan sanktsiyalar tugab borar ekan, Gʻarb SSSRni "qulatish"da foydalangan uslublaridan najot izlamoqda, lekin bugun Rossiya doʻkonlari rastalari Gʻarbdan koʻra boy boʻlsa borki kambagʻal emas.
Shu kunlarda Gʻarbda bir tomondan Rossiyaga qarshi “doʻzaxiy sanktsiyalar” yoki Rossiyani SWIFT tizimidan oʻchirish haqida chaqirirlar eshitilsa, boshqa tomondan ushbu choralar samarasiz ekani haqida aytimoqda. Lekin sanktsiya tahdidlari muntazam eshitilib turibdi.
Mutaxassislar aytishiga koʻra, sanktsiyalar iqtisodning bir boʻlagiga yoki biror muayyan biznesga taʼsir qilsa-da, umuman Rossiya yoki uning fuqarolari hayotida hech qanday ahamiyatga ega emas.
Gʻarb faollarining soʻnggi vaqtda qilayotgan bayonotlaridan xulosa qilganda, ular arxivdan eski chang bosgan papkalarni olib, u yerda “Sovuq urush” yillarida SSSRni kuchsizlantirishga qaratilgan choralarga qarab “muvaffaqiyat formulasini” qidirayotganga oʻxshaydi.
Sobiq Ittifoq tarqalib ketganining 30 yilligi arafasida ana shunday uslubdagi maqolalar ayniqsa koʻp chiqdi. Ularda Gʻarb “ovoz”larida defitsit soʻziga urgʻu berish, misol tariqasida Gʻarbdagi supermarketlar polkalarini namoyish qilish kabi uslublar. Bular oʻsha vaqt ish bergandi-ku, balkim yana foydasi tegar?
Yaqinda AQSH Davlat Departamentining tajribali "kremlshunosi" Viktoriya Nuland senatorlarga “ukrainaliklar Sverdlovsk yoki Yekaterinburgga emas, koʻproq Parij va Berlinga oʻxshashni xohlaydi” degan edi. Amerikalik eng nufuzli mutaxassisi ushbu ikkala nom ham bitta shaharga tegishli ekanini unutib qoʻydimikan? Yekaterinburgning eski (sovet davridagi) nomini tilga olishi - uning eski arxiy hujjatlarni oʻrganayotganidan darak beradi.
Shundan soʻng Germaniya yangi mudofaa vaziri Kristina Lambrext ham sanktsiya sifatida rossiyalik amaldorolarga Parijdagi Yelisey bogʻiga xaridlar uchun borishni taʼqiqlab qoʻyishni taklif qildi.
Undan soʻng Reuters agentligi esa AQSH Rossiyaga smartfonlarni eksport qilishga taʼqiq qoʻymoqchi degan mish-mishlarni tarqatdi.
Bundan xulosa shuki, bizga yana arzimas tovarlar bilan bogʻliq defitsit oʻylab topishmoqda. Agar buning iloji boʻlmasa, Rossiya jamiyatida Gullab yashnayotgan Parij v Berlin tarafdorlari orasida qarama-qarshilik uyushtiriladi. Hozirdan maʼlumki “u tomonlarga faqat tanlangan kishilar yangi ayfon yoki aypad uchun borib kelishi mumkin boʻladi...
Eng qiziqarlisi, ushbu bayonot va tahdidlarning barchasi gʻarbiy savdo tarmoqlar, jumladan Amerika magazinlari ham ulkan muammolarga duch kelayotgan vaqtda eʼlon qilinmoqda. Ushbu inqiroz naqadar jiddiy ekanligini AQSH prezidenti Jo Baydenning Rojdestvo bayrami arafasidagi murojaatidan bilib olsa ham boʻladi.
Prezident savdo porti dekoratsiyasi fonida biznes hamjamiyat va tovar yetkazib berish zanjirlarida uzilishlarga yoʻq qoʻymaslik maxsus boʻlimiga murojaat qildi. Ushbu boʻlim Jo Bayden tomonidan ushbu yiling iyun oyid tashkil qilingan edi.
Bayden, yuzida kulgu ifodasi bilan xalqqa “Koʻpchillik tomonidan bashorat qilingan inqiroz sodir boʻlmadi. Joʻnatmalar toʻxtab qolgani yoʻq. Sovgʻalar yetkazib berilmoqda. Doʻkonlar polkalari ham boʻshab qolgani yoʻq.
AQSH prezidenti Rojdestvo arafasida oʻzining eng katta yutugʻi sifatida magazin polkalari 90% toʻlib turgani haqida hisobot berishini 70-yillarda sovet davri Sverdlovskda yoki 2-3 yil oldin Yekaterinburgda hech kim tasavvur qila olmasdi.
Gʻarb OAVlari soʻnggi vaqtlarda oʻz aholisini tez-tez sovet davridagi uy bekalarga oʻxshatayotgani ham bejiz emasga oʻxshaydi. Baydenni esa soʻnggi vaqtlarda koʻproq Leonid Brejnevga oʻxshatishmoqda: Newsmax telekanali boshlavchisi Greg Kelli Jo Bayden tabrigi va sovet yoʻlboshchisining 70-yillardagi yangi yil tabrigi orasida koʻplab oʻxshashliklar topdi.
Gʻarb davlatlarida pandemiya va chegaralar yopilishi oqibatida magazinlar polkalari boʻshab qola boshladi. Oldin amerikaliklar 1980 yillarda sovet xalqi magazinlardan tualet qogʻozini qanday “supurib” ketayotganini hayrat bilan tomosha qilgan boʻlsa, bizlar bir yil oldin Amerika va Yevropada shunga oʻxshash lavhalarni hayrab bilan kuzatdik. Boshida aholini tinchlantirib turishdi. Bularning barchasi vaqtincha holat, Xitoyda karantin tugasa hammasi yaxshi boʻladi, deb tinchlantirishgan boʻlsa, bu yil – vaziyat yanada murakab tus oldi. Britaniyada aholining 50%dan ortigʻi, AQShda 50% aholi – tovar va mahsulotlar yetishmovchiligini his qilishdi. Bu Baydenning magazin polkalari toʻlib-toshib yotibdi degan hisobotiga biroz toʻgʻri kelmaydi.
Endi boʻlsa ekspertlar bir ovozdan oziq-ovqat va kundalik ehtiyoj molllari inqirozi kelgusi yilda tugaydi deyishmoqda. Boshqa tahlilchilar fikriga koʻra, Gʻarbda pandemiyagacha boʻlgan isteʼmol taʼminoti darajasi 2024 yildan soʻng qaytadi deyishmoqda.
Biz gʻarblik liberallardan “bozor oʻzini oʻzi boshqaradi” degan gaplarni koʻp marta eshitganmiz, lekin nega unda Bayden yetkazib berish zanjirlarida uzilishlarga yoʻq qoʻymaslik uchun maxsus boʻlim tuzdi? Demak davlat boshqaruvisiz, rejasiz Vashington ham krizisdan chiqib keta olmasligi aniq. Britaniyada ham agrosanoat guruhlari oʻz hukumatidan tezkorlik bilan oziq-ovqat xavfsizligini taʼminlashni talab qilishmoqda. Ularning fikriga koʻra, bunday xavfsizlikka erishish oziq-ovqat mahsulotlarining kamida 60% davlat ichida ishlab chiqarilsagina – mumkin.
Ushbu munosabat bilan, bir narsaga “xursand” boʻlishi kerak. Gʻarbning Rossiyaga qarshi kiritilgan sanktsiyalari va Rossiyaning ularga qarshi kontrsanktsiyalari – pandemiyadan oldin, ayni vaqtida kiritilganiga. Bir necha yil sanktsiyalar ostida boʻlgan Rossiya oʻz agrosanoatini keskin rivojlantirishga ulgurdi. Agar ushbu cheklovlarni kiritish oʻtgan yildagi pandemiya sharoitida, chegaralar yopilganda sodir boʻlganida - ancha mushkul boʻlardi. Axir sanktsilardan oldin (2013 yilda) Rossiya oziq-ovqat bozori aksariyat mahsulotlari xorijiy yetkazib beruvchilarga bogʻliq edi-da...
Shu oʻrinda, sanktsiyalar dastlab Rossiyada ayrim tanqidchilar tomonidan qanday qabul qilinganini esga olsak oʻrinli boʻlardi. Oʻshanda ijtimoiy tarmoqlar va radiokanallar efirida qoʻqqisdan yoʻqolib qolgan parmezan eslab dod solganlar ham koʻp boʻlgan edi.
Oradan 7 yil oʻtib - Financial Times nashrining Moskvadagi vakolatxonasi rahbari Maks Seddon Rossiya sanktsiyalardan yutib chiqqanini qayd etmoqdja.

“Putin 2014 yilda aksariyat gʻarb oziq-ovqatlarini taʼqiqlab qoʻyganidan keyin Rossiyada oziq-ovqat sohasi gullab-yashnamoqda. “Fermadan isteʼmolchi dasturxoniga” harakati tobora ommaviylashmoqda”, - deb yozadi britaniyalik jurnalist.

Shuningdek Seddon Moskvada uning yeyish ichishda hech qanday kamchilik his qilmayotgan hamsuhbatlarini Rossiya maxsus xizmatlarining xufiya va zararli harakatlari emas, Gʻarbda tobora kuchayib borayotgan “Black Lives Matter” harakatida kuzatilayotgan “haddidan oshish”lar koʻproq qiziqayotganini aytib oʻtgandi.
Nashrning ushbu sonda keltirilgan maqola aholini bardam boʻlishga chaqiradi. Ayrim oziq-ovqatlar yetishmasligini oddiy xalqqa “Iso Masihning tugʻilgan kunida Bayt-Lahmda bundan ham qiyin boʻlgan” degan soʻzlar bilan izohlab berishadi. Shu sonning oʻzida bolalarga sovgʻa yetkazib bora olmagan Santa-Klausning yarim hazil yarim chin xati ham eʼlon qilingan. Aftidan ular Baydenning "toʻlib-toshib yotgan doʻkonlar" haqidagi gapini eshitmagan koʻrinadi.
Ushbu vaziyatda gʻarb siyosatchilarining “ruslarga Yelisey bogʻida xarid qilishni taʼqiqlash”, Parijni “Sverdlovsk” bilan solishtirish haqidagi gaplari yanada kulguli eshitiladi.
Albatta, Gʻarb, qattiq istasa biz uchun muayyan muammolara paydo qilishi mumkin. Ayrim tovarlaring, masalan smartfonlarning, sunʼiy defitsiti tashkil qilish yoʻli bilan. Ha aytmoqchi biz unutib qoʻyibmiz, axir Apple kompaniyasining mahsulotlari Rossiya bozorida bir necha yil davomida sertifikatlanmasdan sotilgan edi. Yaʼni Apple mahsuloti yarim noqonuniy (serыy) sotilganini esga olsak boʻladi. Ehtimol ushbu termin amerikalik senatorlar va yevropalik vazirlar uchun unchalik tanish emas, lekin eski vaqtlarda SSSRni tarqatishda foydalanilgan, magazin polkalarini solishtirish uslubi hozir – ishlamaydi. Chunki solishtiruv har doim ham Parij foydasiga hal boʻlmaydi. Nyu York va Londan esa - undan badtar.
Ana shunday vaziyat uzoq davom etishi mumkin. Amerikaliklarning 3/2 qismi allaqachon qoʻrquvga tushgan. Ularning fikricha kundalik ehtiyoj mollari yetishmovchiligi bundan buyon doimiy tus olishi mumkin. Faqat Jo Bayden, Leonid Brejnevdan, oʻrnak olgandek Yangi yil arafasida “AQShda vaziyat keskin yaxshilangani” haqidagi xabarlar bilan aholini xursand qilib turadi. Har holda u yerda Bayt-Lahm yulduzi chiqqan davrlardagi Sverdlovskdan yaxshiroq boʻlsa kerak...
Yangiliklar lentasi
0
Avval yangilariAvval eskilari
loader
LIVE
Zagolovok otkrыvayemogo materiala