Kolumnistlar

“Pistirmadan zarba berish uchun”: AQSH Ukrainani qanday qurollantirmoqchi

© Sputnik / Vitaliy Ankov / Fotobankka oʻtishUcheniya po tusheniyu prirodnыx i lesnыx pojarov v Primorye
Ucheniya po tusheniyu prirodnыx i lesnыx pojarov v Primorye - Sputnik Oʻzbekiston, 1920, 06.04.2022
Obuna boʻlish
Yandex newsTelegram
AQSH Ukrainaga Switchblade nomli dronlarni yetkazib berishni niyat qilgan, lekin bu hech narsa hal qilmaydi. Rossiya Qurolli kuchlarida bunga qarshi samarakli vositalar bor.
Vashington Kiyevga Switchblade ("tigʻ otuvchi") dronlarining katta partiyasini yetkazib berishni rejalashtirmoqda. Kichik oʻlchamli uchuvchisiz qurilmalar osmondan turib qoʻriqlovchi qurol boʻlib taktik nuqtai nazardan samarali qurol hisoblanadi. Ammo Rossiya armiyasining bunga munosib javob bera oladigan vositalari ham bor.
Ryukzakdagi dron
AQSH prezidenti Jo Bayden mart oyi oʻrtalarida Ukrainaga qoʻshimcha 800 million dollarlik harbiy yordam ajratilishini eʼlon qilgan edi: 800 ta Stinger koʻchma zenit-raketalar kompleksi, 2000 ta Javelin tankka qarshi raketa kompleksi, 1000 ta tankga qarshi yengil qurol va 6000 ta AT-4 granatomyotlari Kiyevga yuboriladi. Bundan tashqari, Ukraina Qurolli kuchlariga oʻqotar qurollar, bronjilet va shlemlar, oʻq-dorilar ham yetkaziladi. Kuni kecha Pentagonning ittifoqchisiga 100 ta Switchblade uchuvchisiz uchish apparatlarini taqdim etishi ham maʼlum boʻldi.
Kamikadze-dronlar deb ataladigan bu osmondan qoʻriqlovchi qurolar Afgʻonistonning borish qiyin boʻlgan togʻli hududlarida Tolibonga qarshi kurashish uchun AQSH quruqlikdagi qoʻshinlari buyrugʻi bilan ishlab chiqilgan. 2011 yilda foydalanishga topshirilgan, bir necha ming dona ishlab chiqarilgan. Amerika piyodalari va maxsus kuchlari ulardan Oʻrta va Yaqin Sharqda muvaffaqiyatli foydalangan.
Uning ikki varianti bor - piyodalarga qarshi va tankga qarshi. Birinchi Switchblade 300 ning ogʻirligi 2,5 kilogrammdan sal koʻproq, oddiy askarning ryukzagiga sigʻadi. Harbiy asbob ixcham tashish va uchirish konteynerida joylashgan boʻlib, pnevmokatapult printsipiga muvofiq siqilgan havo bilan osmonga uchiriladi. Parvoz uzoqligi oʻn kilometrgacha, jangovar qismining kuchi avtomatik granatometning 40 millimetrlik snaryadiga teng. Kreyser tezligi soatiga 100 kilometr, kuzatish va yoʻl topish uchun kunduzi va tungi kameralari bor.
Tankga qarshi Switchblade 600 kattaroq va ogʻirroq - 23 kilogramm. U operatordan 40 kilometrgacha boʻlgan masofadagi nishonlarni uradi. Jang kallagi Javelin Tankka qarshi raketa tizimlariga oʻxshash. Amerikaliklarning fikricha, agar ushbu qurol yuqoridan har qanday zamonaviy bronetexnikaga qarshi samarali zarba berishi mumkin.
Ikkala modifikatsiyadagi dronlar sensorli planshetdan boshqariladi. Uchirishga tayyorgarlik - oʻn daqiqa. Bitta uchuvchisiz apparatning narxi taxminan olti ming dollarni tashkil qiladi. Dushman mudofaasining taktik chuqurligida ommaviy foydalanish uchun moʻljallangan, AQSH armiyasining koʻpgina motopiyoda boʻlinmalarining qurollanishiga kiritilgan. Biroq, “tigʻ otuvchi”ning harbiy asboblar oilasining boshqa osmondan himoya qiluvchi aʼzolari singari, zaif tomonlari ham bor.
Havo himoyasi
“Asosiy kamchilik - batareyalarning kichkina sigʻimi, dron uzoq vaqt havoda qololmaydi, - deydi harbiy ekspert Aleksey Leonkov. “Oʻsha Switchblade 300 atigi oʻndan- oʻn besh daqiqagacha ishlaydi. Bu nishonni razvedka qiluvchi, Havo hujumidan mudofaa tizimlarimiz uchun sezilarli darajada yirikroq dron yoritib turishi kerakligini anglatadi. Nishonga olmasdan uchirilgan asbob “shunchaki yerga tushadi”.
Yangi tahdid bilan kurashish uchun Rossiya armiyasida yetarlicha vositalar bor. Avvalo, bular “Tor-M2” zenit-raketa komplekslari va “Pantsir-S1” zenit-raketa-zambarak tizimlari. Ular hatto kichik nishonlarni ham aniqlaydi, kuzatib boradi va yoʻq qiladi. Suriyada havo mudofaasi ularning yordami bilan Xmeymim aviabazasiga ekstremistik hujumlarni bir necha bor qaytarmoqda.
“Bizning zenit-raketa komplekslarimiz mudofaaning ikkinchi eshelonidir, - deydi ekspert. - Birinchisi - radioelektron urush qoʻshinlari. Ularning jihozlari dron va operator oʻrtasidagi aloqa kanalini yoʻq qilishga va dronni yaroqsiz temirga aylantirishga qodir. Armanlar Stepanakert ustidagi Rossiyada ishlab chiqarilgan “Pole” radioelektron urush komplekslarini ishga tushirilganda, Ozarbayjonning uchuvchisiz uchoqlari oʻz faolligini keskin pasaytirdi. Bu yangi moslamalar Ukrainada ham qoʻllanilishiga shubham yoʻq”.
Taʼminot kanallari
Amerikaning kamikadze-dronlari Rossiya armiyasiga biroz yoʻqotishlar keltirishi mumkin. Ammo ular, albatta, 2020 yilning kuzida Togʻli Qorabogʻdagi mojaro paytida ushbu turdagi harbiy texnika boʻlgan “super qurol”ga aylanmaydi. Oʻsha paytda Ozarbayjonning IAI Harop osmondan himoya qiluvchi oʻq-dorilari Armanistonning havo hujumidan mudofaa pozitsiyalari, harbiy texnikalar toʻplangan hududlari va dala istehkomlarini vayron qilgan.
Stepanakert va Yerevanda Rossiya qoʻshinlari kabi havo hujumidan mudofaa tizimlari yoʻq edi. Bundan tashqari, ekspertlar ukrainaliklar xorijdan kelgan sovgʻalardan toʻgʻri foydalana olishlariga shubha qilishadi.
“Bu hech narsani oʻzgartirmaydi, - deydi harbiy ekspert Vladimir Yevseyev. “Amerikaliklar xohlagan narsani rejalashtirishi mumkin. Gap bu komplekslarni kim boshqarishida. Ukraina harbiy xizmatchilari tezda tayyorgarlikdan oʻtishlari dargumon. Katta ehtimol bilan ushbu dronlarni Amerikaning xususiy harbiy kompaniyasi vakillari boshqarishi mumkin. “Birinchidan, bu odamlar oʻzlarini haqiqiy xavf ostiga qoʻyishadi, chunki ularni yoʻq qilishlari mumkin. Ikkinchidan, urushga xorijiy davlatning, xususan AQShning aralashuvi bor. Uchinchidan esa, bunday taʼminotlar Kiyev rejimining jinoiy harakatlariga yordam beradi”.
Avvalroq Rossiya Mudofaa vazirligi Ukrainaga Gʻarbdan kirib kelayotgan qurol-yarogʻlar kolonnalari qonuniy nishon sifatida koʻrilishi haqida rasman ogohlantirgan edi. Ayni paytda NATO davlatlaridan yagona marshrut Polsha bilan quruqlikdagi chegara orqali oʻtadi. Ehtimol, u yerda hammasi allaqachon rus aviatsiyasi va yuqori aniqlikdagi artilleriya qurollari ostidadir.
Yangiliklar lentasi
0