Kolumnistlar

Rossiya nega chegarani buzgan NATO qiruvchisini urib tushirmadi

© AFP 2022 / PETRAS MALUKASEurofighter Typhoons britanskix VVS.
Eurofighter Typhoons britanskix  VVS. - Sputnik Oʻzbekiston, 1920, 09.04.2022
Obuna boʻlish
Yandex newsTelegram
"Tirik qalqon" taktikasi NATO va Pentagonning sevimli uslubiga aylanmoqda. NATO qiruvchisi yoʻlovchi samolyoti ortiga yashirinib Rossiya chegarasini buzdi. Alyans uchuvchilarining bunday "jasorati" asossiz va xavfli, deb hisoblaydi harbiy ekspert.
Rossiya chegaralari yaqinida NATO harbiy-havo kuchlarining paydo boʻlishi Yevropa va dunyoda doimiy ravishda notinchlik oshishi tahdidini keltirib chiqaradi. Shu bilan birga, Qoʻshma Shtatlar, oʻzlarining gʻarazli maqsadlar - harbiy-iqtisodiy "gegemonlik"ka erishish uchun oʻz ittifoqchi va hamkorlaridan faqat “tirik qalqon” sifatida foydalanmoqda.
Serbiya Shimoliy Atlantika alyansidan 6 aprel kuni Air Serbianing Belgraddan Moskvaga uchayotgan yoʻlovchi samolyoti va Eurofighter bilan sodir boʻlgan noxush hodisa yuzasidan izoh berishni soʻradi.
Taxminlarga koʻra, NATOga tegishli boʻlgan qiruvchi samolyot fuqarolik samolyotidan foydalanib Rossiya havo hududiga kirgan. Bu esa Air Serbia yoʻlovchilari uchun bir qator jiddiy tahdidlarni, Latviya va Rossiya xavfsizligi, shuningdek Boltiqboʻyi mintaqasida Rossiya Federatsiyasi va NATO oʻrtasidagi qurolli toʻqnashuv sodir boʻlishiga sharoit yaratgan.
Serbiya prezidenti Aleksandr Vuchich Bryusselga noqulay savollar bilan murojaat qildi: “Bu kim va qaysi davlat qiruvchi samolyot bilan fuqaro aviatsiyasining parvozdagi yoʻlovchilariga tahdid solmoqda? Balki beixtiyor sodir boʻlgan hodisadir. Aytishsin, bizda bu samolyot qaerda paydo boʻlganining aniq koordinatalari bor".
Serbiya rahbarining xavotiri juda oʻrinli – Air Serbia aviakompaniyasining Belgraddan Moskva va Sankt-Peterburgga uchayotgan parvozlari "minalashtirilgani" haqida xabarlar deyarli har kuni paydo boʻlmoqda.
Ehtimol, NATOda kimgadir Rossiya osmonida urib tushirilgan Serbiya samolyoti - juda kerak boʻlib qolgandir? Ukraina boʻyicha tashabbuslarni yana olgʻa surish uchun.
Latviya-Rossiya chegarasini kesib oʻtgandan koʻp oʻtmay, Rossiya parvoz nazorati xizmati Air Serbia ekipajini xavf haqida ogohlantirdi va fuqaro samolyoti uchuvchilari 700 metr pastda uchayotgan alyans qiruvchi samolyotini vizual aniqladilar.
Ishonamanki, Rossiya havo hujumidan mudofaa tizimi askarlari ham bosqinchi samolyotni radarda aniq koʻrganlar, ammo elektromagnit va issiqlik spektrida ustunlik qilgan Serbiya layneri yaqinligi tufayli uni nishonga olishmagan. Odatda samolyotga qarshi oʻzi nishonga tegadigan raketalarning jangovar boshlari issiqlik va hajmi eng katta obʼyektni tanlaydi.
NATO missiyasi doirasida aprel oyida Ispaniya qiruvchi samolyotlari Boltiqboʻyi havo kengliklarida patrullik qilmoqda. Biroz oldin Estoniya ustidan AMRAAM raketasini otgan va u frantsuz harbiy samolyotini urib tushirgani bilan tanilgan edi.
Rejalashtirilgan provokatsiya, professional beparvolik yoki 6 aprelda "uchuvchi-toreadorlar"ning bahorgi keskinlashuvi ittifoqqa qimmatga tushishi mumkin.

"Tirik qalqon" taktikasi

Qiruvchi samolyotni yoʻlovchi samolyoti orqasiga yashirish, jangovar boʻlinmalarni tinch aholi turar joylari ichiga joylashtirish, yaʼni "Tirik qalqon" taktikasi - Pentagon, NATO va boshqa "hamkorlar" tomonidan uzoq vaqtdan beri ikkilanmay foydalanib kelinayotgan uslubdir.
Xuddi shunday "tirik qalqon" Ukraina qoʻshinlari tomonidan juda keng qoʻllanilmoqda. Bunga koʻplab misollar keltirish mumkin. Suriya havo mudofaasining zenit qurollarini yoʻq qilish zonasida ikkita yoʻlovchi samolyoti 2021 yil oktyabr oyida Isroilning toʻrtta F-16 samolyoti hujumining oldini oldi. Keyin Isroil harbiy-havo kuchlari Xoms viloyatidagi Suriya havo hududiga kirib, Palmira mintaqasidagi fosfat zavodiga raketa hujumi uyushtirdi. Biroq, asl maqsad suriyaliklar, arablar va livanliklar oʻrtasidagi munosabatlarning kafolatlangan keskinlashuvi bilan Dubay-Bayrut reysining fuqarolik samolyotini xavf ostiga qoʻyish edi, degan versiya mavjud.
Avvalroq isroillik uchuvchilar Rossiyaning harbiy-yuk Il-20 samolyoti orqasiga yashirinib Latakiya shahri yaqinida nishonlariga boshqariladigan havo bombalari bilan zarba bergan va bu havo hujumidan mudofaa tizimlaridan oʻqqa tutilgan edi. Oʻshanda Suriya havo mudofaa tizimi S-200 laridan uchirilgan raketadan yashirinish uchun Il-20ga chqinlashgan edi. Harbiy yuk tashuvchi samolyotning radiotoʻlqinlarni aks ettiruvchi yuzasi F-16 samolyotinikidan ancha katta boʻlgani sababli raketa unga tegdi va 15 nafar rossiyalik harbiy halok boʻldi.
Qanday boʻlmasin, NATO qiruvchisi fuqarolik va harbiy aviatsiya uchun zonalarga boʻlingan havo hududidan foydalanishni buzgan holda (yuqorida va pastda) yoʻlovchi yoʻnalishlarida parvoz qilish huquqiga ega emas. Harbiy va yoʻlovchi samolyotlarining xavfli havo toʻqnashuvi jiddiy hodisa deb hisoblanadi. Jangchi vakili boʻlgan mamlakatga daʼvo qilinadi. NATO Eurofighterning aprel oyidagi "transchegaraviy eksperimenti" ning ehtimoliy maqsadi Rossiyaning qatlamli havo mudofaa tizimini yorib oʻtish texnologiyasini ishlab chiqish, mamlakat chuqurligidagi strategik obʼyektlarni yoʻq qilish uchun "koridor" yaratishdir. Aynan shuning uchun ham NATOning turli davlatlaridan kelgan jangchilar Boltiqboʻyi davlatlarida 150 metr balandlikda yashirincha "patrullik" qilishgan.
Shu maqsadda yaqinda ixcham Boltiqboʻyi davlatlarida Rossiya Federatsiyasi va Belarus Respublikasi chegaralaridan 170 km uzoqlikda joylashgan Liyelvarde uchinchi yirik aviabazasi ochildi.
Alyans havo kuchlarining Rossiya havo hududiga yashirin kirib borish urinishlariga nima qarshi turish mumkin? Har bir fuqarolik tomonining chegarasida Rossiya Aerokosmik kuchlarining navbatchi kuchlari bilan uchrashish faraziy jihatdan mumkin, ammo bu kuniga oʻnlab, balki yuzlab parvozlardir.
Balki alyans jangchilari bu yerda yutuq uchun "boʻshliq" koʻrmoqda. Bundan tashqari, radarlar uchun deyarli sezilmaydigan Eurofighter qiruvchi samolyotining dizayni 50 foiz uglerod tolasi va shisha toladan iborat boʻlib, sirtining 70 foizi radarni yutuvchi materiallar bilan qoplangan.
Eurofighter odatda quyidagilar bilan qurollanadi: 4 ta oʻrta masofaga moʻljallangan AIM-120 AMRAAM boshqariladigan raketalari (160 km gacha), jangovar radiusi 1000 km dan ortiq, jangovar yuk 6,5 tonnani tashkil qiladi.
NATO havo kuchlari Rossiyaning ichidagi nishonlarga zarba berishga qodirmi?, - degan savolga Britaniya Strategik Tadqiqotlar Instituti (IISS) tahlilchilari shunday javob berishdi: “NATO resurslari. Rossiya mudofaasini buzib oʻtish uchun etarli emas, hatto barcha kuchlar bitta hududda toʻplangan boʻlsa ham.
Tushunish uchun, Iroqdagi "Choʻl toʻfoni" operatsiyasida NATOning 4000 dan ortiq samolyotlari ishtirok etgan, 1999 yilda Yugoslaviyani 1000 ga yaqin hujumchi samolyotlar bombaboʻron qilgan, hatto Liviyaning qoloq havo mudofaa tizimini 300ta samolyot bir necha oy davomida yoʻq qilishiga toʻgʻri kelgan....
Rossiya Qurolli kuchlari maxsus harbiy operatsiya davomida Ukraina havo kuchlarini misli koʻrilmagan tezlikda - ikki kun ichida deyarli yoʻq qildi. Bu yuzlab samolyotlar.
Alyans qiruvchi samolyotlarining Rossiya chegaralari yaqinidagi yashirin "jasorati", texnologik jihatdan asossiz va ochiq eskalatsiya xavfi kuchli boʻlgan hodisadir, "hamkorlar" hali bunga tayyor emas.
Harbiy sharhlovchi Aleksandr Xrolenkoning telegram kanaliga obuna boʻling.
Yangiliklar lentasi
0