Kolumnistlar

“Dunyo hali bunday xatarni koʻrmagandi”: Donald Tramp nimadan qoʻrqadi?

© AFP 2022 / Saul LoebDonald Tramp vo vremya vыstupleniya v Xantingtone, SSHA
Donald Tramp vo vremya vыstupleniya v Xantingtone, SSHA - Sputnik Oʻzbekiston, 1920, 25.04.2022
Obuna boʻlish
Yandex newsTelegram
Kuni kecha Heritage Foundationda nutq soʻzlarkan, AQShning sobiq prezidenti vatandoshlariga mamlakat tarixidagi eng xavfli davrda yashayotganini aytdi.
Aslida Donald Tramp nimadan qoʻrqadi? Ajablanarlisi, birinchi navbatda oʻz vatandoshlaridan - Vashington rejimini ochiqchasiga Ukraina hududidagi mojaroga aralashishga daʼvat qilayotganlardan, deya yozadi RIA Novosti kolumnisti.
Maxsus operatsiyaning yangi bosqichi Rossiyaning Ukraina muammosini hal etishda qatʼiyatini namoyon qildi. Ukrainaning Gʻarbdan qurol bilan taʼminlanishi ham yordam bermayapti. Gʻarbning jasur mutaxassislari ham qutqara olmayapti, ular ommaviy halok boʻlyapti, qochyapti yoki asirlikka olinyapti keyin esa, kameraga ularni tushunishmaganini aytib achinarli yigʻlashyapti. Qisqasini aytganda, Rossiya gʻalaba qozonmoqda. Nima ham qilish kerak?
Amerika siyosatining kamgina sodiq ovozlari amerikaliklar uchun bu ishdan voz kechish va oʻz muammolari bilan shugʻullanish vaqti kelganligini aytmoqda. Muammolar aslida, juda koʻp va ularning Ukrainaga hech qanday aloqasi yoʻq. Amerika xalqi Buyuk Depressiyadan beri tarixda kuzatilmagan darajada qashshoqlashmoqda.
Biroq, mahalliy OAV deyarli butunlay neokonservator-qirgʻiylar tomonidan ishgʻol qilingan. Va allaqachon global apokalipsis haqidagi shahvoniy orzularga shoʻngʻib ketgan. “Armageddon sehrgarlari” - urush qilishni yoqlaydigan ashaddiy jangchilarni shunday chaqirishadi
Neokonservatorlarning fikrlariga koʻra, Ukrainadagi maxsus operatsiyaning natijasi Amerika gegemoniyasi uchun ekzistentsial ahamiyatga ega. Xuddi “yo Rossiya, yo AQSH” kabi . Qoʻshma Shtatlar uchun yagona maqbul natija faqat Rossiya qoʻshinlarining Ukrainadan toʻliq chekinishi, Qrim va Donbassning qaytarilishi boʻlishi mumkin. Busiz hech qanday muzokaralar boʻlmaydi.
Agarda, ularning fikricha, Rossiya maxsus operatsiyasini muvaffaqiyatli tugatsa, bu Vashingtonning batamom yutqazganini anglatadi. Afgʻonistondagi qochqindan keyin Amerika davlati harbiy qudrati haqida dunyoning xomxayollari boʻlishi mumkin edi. AQSH Ukrainani toʻkib tashlagandan soʻng, bu xom xayollar ham tugaydi.
Beixtiyor savol paydo boʻladi. Xoʻp shunday boʻlsa, nimasi yomon? Harbiy toʻqnashuvlarni alangalatish, ularga aralashish, keyin esa sharmandalarcha qochib ketish – Amerikaliklar uchun birinchi marta emas. Buni hech qanday hayratlanarli yeri yoʻq.
Mahalliy siyosatchilar har doim bahslashishadi va CNN va Washington Post propogandachilari eng shov-shuvli har qanday magʻlubiyatni ham gʻalaba sifatida koʻrsatishni uddalashadi.
Ammo bugun Amerika siyosatchilarining tajovuzkor qanoti oʻz mamlakatlari gegemoniyasi zoʻrgʻa yashayotganini koʻrib turibdi. Va shu sababli ular oʻzlari va atrofdagilarni Ukraina boʻyicha soʻnggi hal qiluvchi zarbani berib hammasini ortga qaytarishga ishontirmoqda. Aslida, tarixiy trendlar bunday ishlamaydi. Va shunga qaramay, neokonservatorlar boshi gangib qolgan amerikaliklarni apokalipsisga tayyorlamoqda.
Avvaliga, ruslar "Makdonalds" va "Starbaks" ketgach, koʻchaga chiqib, rejimni agʻdar-toʻntar qilib tashlashadi va Davlat departamenti tomonidan koʻrsatilgan birorta odamni qirollikka tayinlashga hayqirib chiqadi deb oʻylashdi. Oʻta hayratlantiradigan soddalik, haqiqatan ham. Yoʻq, burger va qahva vundervaffega ish bermadi.
Buchadagi sahnalashtirilgan qabih kadrlar jahon hamjamiyati tomonidan sovuqqina kutib olindi. Amerikaliklarga Suriya davridan buyon ularning soxta xabarlaridan charchashganini juda yaxshi tushuntirib qoʻyishdi.
Demak, nima qilish kerak? Qarama-qarshilik shiddatini oshirish kerak. Hozir buni ishga tushirishning ikkita stsenariysi bor. Birinchisiga koʻra, Vashington baribir Ukrainaga harbiylarini joʻnatadi- va buni yuqori martabali siyosatchilar tobora koʻproq talab qilyapti.
Ikkinchi stsenariyga koʻra, Amerika maxsus xizmatlari oʻzlarining ukrainalik boʻlinmalari yordamida Ukraina hududida qandaydir dahshatli provokatsiya uyushtiradi, keyin esa oʻz ommaviy axborot vositalarini hamma aybni Rossiyaga toʻnkashga majburlaydi. Tadbirlarning batafsil rejasi Foreign Affairs nashrida maʼlum qilingan. U “oʻylab boʻlmaydigan narsaga tayyorgarlik” deb nomlangan.
Provokatsiyalarga kimyoviy, biologik yoki yadroviy qurol ham aralashtirilgan boʻlishi mumkin. Shu bilan birga Ukraina hududidagi barcha biologik qurollar Amerikaniki. Prezident Baydenning yaqin atrofidagi odamlar laboratoriyalar va eng xavfli patogenlar bilan tajribalar qilishga sarmoya kiritgan. Asosiy homiylar orasida uning oʻgʻli Xanter ham bor.
Kimyoviy qurol bilan ham xuddi shunday voqea. Rossiyada u yoʻq. Ular “Kimyoviy qurollarni taqiqlash va yoʻq qilish toʻgʻrisidagi konventsiya”ga muvofiq butunlay yoʻq qilingan. Ammo Qoʻshma Shtatlarda - Konventsiya ishtirokchilaridan tonnalab halokatli kimyoviy moddalar hanuzgacha saqlanadishgan yagona davlat. Uning yoʻq qilinishi doimo tushunarsiz kechikishlar bilan davom etgan va muvaffaqiyatli koronavirus pandemiyasi bu jarayonni butunlay toʻxtatib qoʻydi.
Yadro sizib chiqishi ehtimoli faqat Kiyev rejimi nazorati ostidagi atom stantsiyalarida bor. Yaʼni, amerikaliklar qanday provokatsiya uyushtirmasin, bu ularning oʻz jinoyati ekanligi butun dunyoga ayon boʻladi.
Qaysidir bosqichda keskinlashuv Rossiyani qaror qabul qilish markazlariga zarba berishga majbur qilishi haqida gapirmasa ham boʻladi. Bu toʻgʻridan-toʻgʻri bizning strategiyamizga kiritilgan, uni voqealarning butun mantigʻi belgilaydi. Ammo yoʻq, amerikalik peshanasi besh qarich tahlilchilarning fikricha, bu mutlaqo arzimas tahdid.
“Rossiya dahshatli yadroviy arsenalga ega boʻlishi mumkin, ammo <…> Moskvaning undan foydalanish xavfi har doim juda ahamiyatsiz boʻlib kelgan”, - deb vatandoshlariga tasalli beradi taniqli ekspert va Viktoriya Nulandning turmush oʻrtogʻi Robert Kagan.
Aynan Kagan kabi odamlar Donald Trampni qoʻrqitadi. U oʻz mamlakatini qayerga itarib yuborayotganini juda yaxshi sezib turibdi va amerikaliklarni Rossiya bilan qarama-qarshilik qanchalik halokatli boʻlishidan ogohlantirishga harakat qilmoqda.
Biroq, bunda barcha murakkabliklar yuzaga chiqadi. Amerikada har qanday davlat mamlakatni yadro quroli bilan yoʻq qilishga harakat qilishi mumkinligi haqida gapirish mutlaq mumkin emas. Bu qoʻrquv, albatta, oddiy amerikaliklarni qiynaydi, lekin biroq u rasmiy axborot maydonidan butunlay chiqarib yuborilgan.
Shu sababli, AQShda zombi, oʻzga sayyoraliklar, vampirlarning bostirib kirishi haqida koʻp oʻqishadi, koʻp tomosha qilishadi. Amerika adabiyotining asosiy tirik klassiki Stiven Kingning klassik boʻlishi ham tasodif emas. Bularning barchasi fuqarolarga yadroviy apokalipsisdan abadiy qoʻrquvdan xalos boʻlish va nazorat qilish imkonini beradi.
Ammo dushman raketalaridan qanday himoya qilishni jamoat maydonida muhokama qilish- yoʻq. Shuning uchun Tramp juda ehtiyotkorlik bilan oʻz fikrlarini ifodalashga majbur. “Hozir “yadro” soʻzini shirinlik soʻzi kabi ishlatishmoqda”, - deydi u. “Bunday qilish mumkin emas”. Bu xohlagancha tahdid qilish mumkin boʻlgan soʻz emas. Hech qachon bu haqida gapirishmagan. Juda katta muammo, juda xalokatli”.
Tramp Amerika jamoatchiligiga Rossiya u prezident boʻlgan yillari maxsus operatsiyalar oʻtkazmaganinini ehtiyotkorlik bilan eslatib oʻtdi: “Eslang, Bush davrida Rossiya Gruziyani egallab oldi (Tramp Abxaziya va Janubiy Osetiyaning ozod etilishini nazarda tutgan edi), Obama davrida Qrimni egallashdi. Mening davrimda esa hech narsa, umuman hech narsa”, - deydi u.
Nima ham der edik. Adolatli fikr. Nega shunday boʻldi? Chunki Tramp Ukraina bilan munosabatlarini toʻxtatib qoʻygan edi. Qurol yetkazib berish haqida qizgʻin gapirilmas edi. Donbass atrofida qoʻshinlar yigʻilmagan edi. Provokatsiyalar boʻlmagan davrlarda Moskva Minsk kelishuvlari ish berishiga umid qilar edi. Maxsus operatsiyaga ehtiyoj yoʻq edi.
Baydencha rejim bir yildayoq bu nozik muvozanatni yoʻq qildi. Natijada dunyo global urushga yaqin qoldi. Robert Kaganga oʻxshagan subʼyektlar esa uni tubsizlikka itarib yuborishga harakat qilyapti.
Mashhur konservativ publitsist Pat Byukenen ham Trampning fikrlarini keltirmoqda. Uning yangi maqolasi “Bizning asosiy maqsadimiz Rossiya bilan urushishdan qochish boʻlishi kerak” deb nomlanadi. U amerikaliklarni oʻz-oʻzini himoya qilishga chaqirib, Amerika rahbarlari SSSR bilan ziddiyatlarni qanday chetlab oʻtishganini eslatib oʻtdi. “Ayk” Eyzenxauer sovetga qarshi namoyishlar paytida vengerlarni himoya qilmadi, Jon Kennedi Berlin devori qurilishiga indamadi, Lindon Jonson Praga bahori janglari paytida chexlarga yordam berish uchun qoʻshin yubormadi.
Afsuski, sogʻlom aql ovozi urush propagandasining nolasidan oʻtib ketishi juda qiyin. "Sarmat" qitʼalararo raketasining uchirilishi kabi muhim voqealargina amerikaliklarning oʻz-oʻzini himoya qilish instinktini uygʻotishi mumkin.
Rossiya kimnidir qoʻrqitayotgani uchun emas. Maʼlumki, Amerikaning mavjud raketaga qarshi mudofaa tizimlari hatto oldingi avlod qitʼalararo ballistik raketalarni ham ushlab tura olmaydi. Ilmiy-texnikaviy rus tafakkurining durdona asari “Sarmat” ular uchun amalda daxlsizdir.
Bunday stsenariylarda har qanday eskalatsiya Amerika aholisiga toʻgʻridan-toʻgʻri va bevosita tahdid soladi. Bunday vaziyatlarda qoʻzgʻatish kerak emas. “Armageddon sehrgarlari” oʻzlarining shafqatsiz orzulariga berilishni toʻxtatishi, maʼlumot maydonidan uzoqlashishi va oddiy odamlar uchun joy ochish vaqti keldi. Hech boʻlmaganda Tramp kabi.
Yangiliklar lentasi
0