Kolumnistlar

NATOga tanbeh: Zmeiniy oroli sirlari

Ostrov Zmeinыy - Sputnik Oʻzbekiston, 1920, 12.05.2022
Obuna boʻlish
Yandex newsTelegram
Rossiya katta kuchlarni janubiy yoʻnalishda jamlayapti va oʻrta muddatda Zmeiniy Nikolayev va Odessa uchun boʻlajak janglarda muhim rol oʻynaydi.
Ukraina qoʻshinlari amerikalik va britaniyalik maslahatchilari boshchiligida Zmeiniy (Ilon) orolini bosib olishga harakat qilishdi. Biroq, rossiyalik harbiylarning professional mahorati ularning rejalarini puchga chiqardi.
Zmeiniy orolining operatsion va strategik ahamiyatiga ortiqcha baho berish qiyin. Orol Dunayning quyilish joyidan 35 km, Odessa viloyatidagi eng yaqin aholi punktidan 48 km va Qrimdan 180 km uzoqlikda joylashgan. Ushbu kichik maydonga ega quruqlik (taxminan 600x600 metr) Qora dengizning shimoli-gʻarbiy qismi, shuningdek, Ruminiyadan Ukrainaga - suv va havo orqali yuk (qurol) oqimini ishonchli boshqarish imkonini beradi.
9-may arafasida Vashington, Bryussel va Londondagi strateglarga orolni rus qoʻshinlaridan “ozod qilish” maqsadga muvofiqdek tuyulgan. Ukraina kuchlarining qoʻli bilan, albatta.
RIA Novostining Rossiya huquq-tartibot idoralaridagi manbadan iqtibos keltirib aytishicha, Ukraina Qurolli kuchlari Bosh shtabi oʻz joniga qasd qilishdek xatarli media loyihasiga qarshi chiqkan. Biroq prezident Vladimir Zelenskiyning oʻzi shaxsan Zmeinыyga desant operatsiyasini oʻtkazishni buyurgan.
Rus qoʻshinlari bir qancha vaqt goʻyoki Gʻarb strateglarining rejalarini amalga oshirayotgandek orolda, dengizda va radioefirda “pinjiga kirishgan” – Zmeiniyni panasiz qoldirgandek koʻrsatishgan. Va bu Ukraina Qurolli Kuchlari va NATOning desant operatsiyasidagi muvaffaqiyatsizlikning boshlanishi boʻldi.
7-10 may kunlari Zmeiniy yaqinidagi osmon va dengizda orolni egallashga boʻlgan behuda urinishlar chogʻida Rossiya Qurolli Kuchlari uchta frontal bombardimonchi Su-24, Su-27 qiruvchi samolyoti, Mi-24 hujum vertolyoti va uchta koʻp nishonli Mi-8, 58181 “Kentavr” loyihasining uchta zirhli kateri bortida desant kuchlari bilan yoʻq qilindi. Ukraina Qurolli Kuchlari elita boʻlinmalarining 100 dan ortiq harbiy xizmatchilari halok boʻldi.
Odessa yaqinida 8-may kuni Ukrainaning 1241 “Molniya” loyihasining toʻrtta kemaga qarshi raketalarni olib oʻta oladigan korveti yuqori aniqlikdagi zarbalar bilan choʻktirildi.

Rossiya havo hujumiga qarshi mudofaa tizimi vositalari Zmeiniy hududida 30 ta Ukraina uchuvchisiz apparati, jumladan Turkiyada ishlab chiqarilgan 9 ta “Bayraktar-TB2” hujumchi dronini urib tushirdi.

Kiyev rejimi, shuningdek, Odessa viloyatidagi Artsiz aholi punkti yaqinida oltita Mi-8 va Mi-24 vertolyotlarini yoʻqotdi.
Shu bilan birga Qrimdan “Oniks” raketasi hujumi (Izmoil yaqinida) Chervonoglinskoye aerodromini vayron qildi. Bu aerodomdan “Bayraktar-TB2” Zmeiniy yoʻnalishi boʻyicha uchirilishni boshlagan.
Omon qolgan barcha aviatsiyani Ukraina shimolga koʻchirdi.

Hammasi rejadagidek ketyapti

Zmeiniy oroli yaqinida 7-10 may kunlari boʻlib oʻtgan jang voqealari, taktika boʻyicha akademik darsliklariga va Rossiya maxsus kuchlari qoʻshinlari tarixiga, albatta, kiritiladi.
Ukraina Qurolli Kuchlari desant operatsiyasining muvaffaqiyatsizligi va Rossiya Qurolli Kuchlarining Qora dengiz shimoli-gʻarbiy qismida tezkor-strategik pozitsiyalarini (ustunligini) saqlab qolish - bu NATOdagi “sheriklar” uchun jiddiy tanbeh.
Taʼkidlash kerak- bu tanbeh birinchi va oxirgisi emas. Avvalroq Ukrainaning Zmeiyniy garnizoni qarshiliksiz rus qoʻshinlariga taslim boʻlgandi. Prezident Vladimir Zelenskiy esa oʻz “qahramonlari”ni vafotidan keyin taqdirlagan edi.
Ukraina Qurolli Kuchlarining dahshatli darajadagi yoʻqotishlariga qaramay, orolning qoʻlga olinishini Kiyev va Gʻarb Ukrainaga Ruminiyadan (Gʻarbning havo hujumiga qarshi mudofaa va Kemaga qarshi tizim) qurol va yoqilgʻi-moylash materiallarining dengiz tranzitini ochishga qodir muhim “gʻalaba” deb hisoblaydi. Demak, bu yerda harbiy harakatlar davom etadi.
Boshqa tomondan esa, Rossiya katta kuchlarni janubiy yoʻnalishda jamlayapti va oʻrta muddatda Zmeiniy Nikolayev va Odessa uchun boʻlajak janglarda muhim rol oʻynaydi.
Asosiy eʼtiborni Odessaga qaratgan holda, rus qoʻshinlari oʻzlarining jangovar faolligini sezilarli darajada oshirgan, har kuni front chizigʻida va Ukraina qoʻshinlarining tezkor orqa qismining chuqur qismiga yuzlab zarbalar berdi.
Rossiya Federatsiyasining maxsus harbiy operatsiyasi boshlanganidan buyon 164 ta Ukraina samolyoti, 125 ta vertolyot, 807 ta uchuvchisiz uchish apparati, 302 ta zenit-raketa kompleksi, 2998 ta tank va boshqa zirhli jangovar mashinalar, 360 ta koʻp sonli raketalar, 1455 ta maydon artilleriyasi va minomyotlari, shuningdek, 2808 ta Ukraina Qurolli Kuchlarining maxsus harbiy mashinalari yoʻq qilindi.
Bu 24-fevral holatiga koʻra Ukraina armiyasining deyarli barcha harbiy texnikasi vayron boʻlganini anglatadi.
Ukraina Qurolli Kuchlari va Milliy Gvardiyasining halok boʻlgan harbiy xizmatchilari soni oʻn minglabga yetadi.
Kiyev rejimini faqat AQSH va NATOning qurol bilan taʼminlashi va Ukrainaning safarbarlik zaxiralarini tezda yoʻq qilinayotgani ushlab turibdi.
Buning fonida AQSH Kongressi Kiyev rejimiga qoʻshimcha harbiy yordam sifatida 40 milliard dollar ajratdi. Amerikaning Ukrainadagi yangi elchisi Bridjit Brink esa Rossiyaning maxsus operatsiyasini “strategik muvaffaqiyatsizlikka” aylantirish uchun hammasini qilishga vaʼda berdi.
Bu vaqtda esa AQSH Milliy razvedkasi direktori Evril Xeyns RF va Ukraina oʻrtasidagi muzokaralardan istiqbol koʻrmayotganini aytdi. Va razvedka haqiqatga yaqin- Kiyevning qoʻgʻirchoq rejimi muzokaralarga layoqatli emas. Muzokaralar oʻtmishga aylanyapti, xuddi 30 yil oldingi Rossiyaga qarshi Ukraina kabi.
Rossiyaning Ukrainani demilitirizatsiyalash va denatsifikatsiyalash boʻyicha maxsus harbiy operatsiyasi resurslar (yuqori aniqlikdagi raketalar), vaqt va geografik maydon borasida cheklovlarsiz, rejadagidek davom etyapti.
Yangiliklar lentasi
0