Kolumnistlar

Rossiyaning “Terminator”lari Ukrainani demilitarizatsiya qilishni tezlashtirmoqda

© Sputnik / Aleksandr Vilf / Fotobankka oʻtishBoyevaya mashina podderjki tankov (BMPT) "Terminator"
Boyevaya mashina podderjki tankov (BMPT) Terminator  - Sputnik Oʻzbekiston, 1920, 19.05.2022
Obuna boʻlish
Yandex newsTelegram
“Terminatorlar” 2018 yilda foydalanishga topshirilgan, Suriyadagi sinovlardan muvaffaqiyatli oʻtgan va 2021 yilda Rossiya qoʻshinlariga faol foydalanishga kelgan.
Rossiyaning tanklarni qoʻllab-quvvatlovchi jangovar mashinalari (TQJM) - "Terminatorlar" qoʻshinlarning zarba berish salohiyatini va hujum danmikasini oshirmoqda, deydi Sputnik harbiy sharhlovchisi Aleksandr Xrolenko.
Rossiya Ukrainani denatsifikatsilash (millatchilik gʻoyalardan tozalash) va demilitarizatsiyalash (harbiy infratuzilmalarini yoʻq qilish) maxsus operatsiyasini tezlashtirish maqsadida “Terminator” tankini qoʻllab-quvvatlovchi jangovar mashinalaridan foydalanishni boshladi.
Ukraina Qurolli Kuchlarining Lisichansko-Severodonetsk aglomeratsiyasi mintaqasidagi boʻlinmalari ushbu “steroiddagi bronemashinalar” bilan tanishishga allaqachon ulgurgan. “Terminatorlar” dushman pozitsiyalarini, shu jumladan uzoq muddatli oʻq otish punktlari va blindajlarni tezda “boʻlaklab tashladi”, Gʻarbda ishlab chiqarilgan komplekslar bilan bir nechta tankga qarshi ekipajlarni yoʻq qildi.
NATOning keng koʻlamli portativ raketa tizimlaridan foydalangan holda Yevropa harbiy operatsiyalar teatridagi intensiv janglar Rossiya armiyasining mobil zirhli tank guruhlari tarkibida qurol-yarogʻ, TQJM lardan foydalanish taktikasi va algoritmlarini takomillashtirishga xizmat qiladi.
Ilgari TQJMlarni tanklar bilan birgalikda hujum va mudofaada, marsh yurishlarda va jangovar qoʻriqchilarda navbatchilikda oʻt oʻchirish quroli sifatida foydalanish ishlab chiqilgan edi.
“Terminatorlar” 2018 yilda foydalanishga topshirilgan, Suriyadagi sinovlardan muvaffaqiyatli oʻtgan va 2021 yilda Rossiya qoʻshinlariga faol foydalanishga kelgan.
Belarus Respublikasida oʻtkazilgan “Gʻarb-2021” qoʻshma mashgʻulotlarida TQJMlar Gʻarbiy harbiy okrugning 1-gvardiya tank armiyasining jangovar boʻlinmalarida – havoga qarshi mudofaa tizimlari va “Inoxodets” va “Forpost” tezkor dronlari bilan yagona razvedka va zarba berish sxemasida harakat qilgan. Bu mashinaning yagona taktik boshqaruv tizimiga integratsiyalashuvidan (“tarmoqqa asoslangan urush” kontseptsiyasini amalga oshirish) dalolat beradi.
Zamonaviy jangovar tajribani hisobga olgan holda, T-72 tanki asosida yaratilgan (birinchi modifikatsiya T-90), “Terminator” kuchli qurol va zamonaviy boshqaruv tizimiga ega boʻlgan manevrli, koʻp maqsadli, yongʻinga qarshi yuqori darajada himoyalangan mashinadir.
TQJMlardan foydalanishdan maqsad - T-72, T-80, T-90, T-14 tanklarini himoya qilish, yaʼni bronetexnikalarni, pastlab uchuvchi samolyotlarni, vertolyotlar va dronlarni, shuningdek, dushmanning oldingi safdagi tankka qarshi texnikalarni intensiv yoʻq qilishdir.
“Terminator” “Ataka” kompleksining boshqariladigan raketalari bilan Ukraina Qurolli Kuchlari bronetexnikalarini- 6 ming metrgacha, 30 millimetrli pushkadan olov otish bilan - uzoqlikdan 1,5 ming metr masofada urishga qodir.
2A42 avtomatik pushkasi 2,5 ming metrgacha boʻlgan masofadagi havo nishonlarini urib tushirishi, 4 ming metrgacha boʻlgan masofada tirik kuchlarni yoʻq qilishi mumkin. Qoʻshaloq 7,62 mm PKTM pulemyoti 3,8 ming metrgacha boʻlgan masofada (150 soniyada 2 mingtagacha) olov otadi.
Mashina minimal masofada jang qilish uchun yaxshi moslangan. Dala sharoitida bitta “Terminator” ikkita tankni himoya qiladi, shahar sharoitida esa ikkita TQJM bitta tankni qoʻllab-quvvatlaydi. Bu esa shahar sharoitida ishlashni afzal koʻradigan Ukraina Qurolli Kuchlari va Milliy Gvardiya boʻlinmalari uchun yomon yangilik.

Kelajakdan kelgan mehmon

17-may kuni Ukrainaning ikkita mexanizatsiyalashgan bataloni Zaporojye viloyatidagi Rossiya Qurolli kuchlarining boʻlinmalariga qarshi hujumga oʻtishga uringan. Ukraina Qurolli Kuchlari bronetexnikalarining oldinga harakati razvedka uskunalari (BPLA) tomonidan qayd etilgan. Jangovar qismlarni joylashtirish hududida dronlar, artilleriya, tanklar va piyoda jangovar mashinalar dushmanga qarshi hujum qilgan. Natijada Ukrainaning 26 ta tanki, 12 ta piyoda jangovar mashinasi va 100 ga yaqin harbiy xizmatchi yoʻq qilingan. Ehtimol, bunda “Terminator”lardan ham foydanishgan.
Tanklar birinchi navbatda dushman tanklari va istehkomlariga qarshi jangovar harakatlar uchun moʻljallangan. “Terminator” – kelajakdan kelgan universal askar, bundan koʻprogʻiga qodir.
Nishonlarni aniqlash va tanib olishning samarali vositalari, oʻt oʻchirishni avtomatik boshqarish tizimi, oʻqli va boshqariladigan raketa qurollarining sintezi jang maydonida katta ustunliklar beradi. Noyob mashina bir vaqtning oʻzida bir nechta nishonlardan (optik va termal tasvirlash kanallari bilan birlashtirilgan, termal tasvir kanali va lazerli masofa oʻlchagich bilan panoramali, shuningdek, kunduzi va tungi nishonlardan) foydalangan barcha turdagi qurollar bilan uchta guruh nishonlarigacha urishga qodir.
Ekipaj komandiri koʻp tarmoqli funktsiyalarga ega - u oʻqchi rasmni alohida displeyda koʻrsatishi, minorani istalgan yoʻnalishda aylantirishi va qurolni boshqarishi mumkin.
“Terminator” yuqori aniqlikdagi qurollardan va yarim faol lazerli dushmanni aniqlash tizimlaridan himoya qiluvchi ayerozol ekranlashtirish tizimiga ega. Avtomatik kuzatish tizimi lazer nurlanishini optik va akustik aniqlash, ayerozol ekranini dushmanning tankga qarshi oʻq-dorilariga avtomatik tarzda yoʻnaltirish va komandirning panoramali koʻrish moslamasini lazer nurlanishi manbasiga aylantirib qoʻya oladi. Qoʻshimcha imkoniyatlar mashinaning yagona taktik boshqaruv tizimiga integratsiyalashuvi bilan taʼminlanadi.
Tashqi koʻrinishdan, TQJM minora yoʻqligi bilan yaratilgan platforma tufayli tankdan farq qiladi. “Terminator-2” (T-72 tanki asosida) zirhli kapsulada masofadan boshqarish va oʻq-dorilarga ega boʻlmagan qurol modulini olib yuradi.
Ekipaj tarkibi - 3-5 kishi (modifikatsiyaga qarab). Qoʻmondon va oʻqchi alohida zirhli boʻlimga joylashtiriladi. Shuningdek, GLONASS navigatsiya tizimi, koʻp qatlamli kombinatsiyalangan zirh va yangi avlod “Relikt” ning dinamik himoyasi (zirh ekvivalenti 1,1 ming mm gacha) “Terminator”ning oʻziga xos xususiyatlaridan. Qoʻshimcha himoya korpusdagi ekranlar va anti-kumulyativ panjaralar bilan taʼminlanadi. 1 ming ot kuchiga ega V-92S2 dizel dvigateli - kuchli qurollarga mos keladi.
“Uralvagonzavod” Armata platformasi asosida jangovar modul va 57 mm “Baykal” pushkasi bilan loyihani rivojlantirishda davom etmoqda. Sunʼiy intellektga ega “Terminator”ning “uchuvchisiz” modifikatsiyasi ishlab chiqilmoqda.
Bunday texnologiyalar hozirda AQSH va NATOda yoʻq.
Germaniyaning Stern nashri “Terminator”ning eksportdagi bestsellerga aylanishini taxmin qildi. Seriyali ishlab chiqarish boshlanganidan buyon xorijga TQJM lar faqat bir marotaba xorijga yetkazib berilgan. Qozogʻiston 10 ta mashina olgan. Rossiyaning “Terminatori” raqobatning mutlaqo yoʻqligi bilan ulkan eksport salohiyatiga ega. Uning muqobili dunyoda yoʻq.
Yangiliklar lentasi
0