Kolumnistlar

Rossiyadan butun dunyoni bepul boqishni talab qilishmoqda

© Sputnik / Vitaliy BelousovPshenitsa na polyax, arxivnoye foto
Pshenitsa na polyax, arxivnoye foto - Sputnik Oʻzbekiston, 1920, 23.05.2022
Obuna boʻlish
Yandex newsTelegram
Bir qancha vaqt oldin kollektiv Gʻarb bizni oziq-ovqat inqirozida ayblashinini yozgan edik. Faqat uning muddatida ozgina adashibmiz.
Sheriklar yozga qadar sabr qila olmadi. Hozirning oʻzida britaniyalik, germaniyalik va amerikalik masʼul shaxslar butun dunyoni boʻlajak ochlik bilan qoʻrqitmoqda va bunda barcha javobgarlikni Rossiyaga tashlab qoʻyishmoqda deb yozadi RIA Novosti kolumnisti. “Putin ochlik bilan tahdid oʻtkazib shantaj qilmoqda”-, deb xulosa qiladi Amerikaning Newsmax nashri.
Rossiyani aynan nimada ayblashmoqda? Birinchidan, maxsus harbiy operatsiya. Bu Ukrainada don ekish kampaniyasini xavf ostiga qoʻyadi. Ikkinchidan, Azov va Qora dengiz portlarini toʻsib qoʻyilishi, buning natijasida kemalar Ukraina donini olib chiqa olmasligi.
Biroq portlarni aslida ukrainaliklarning oʻzi toʻsib qoʻygan. Ukraina Qurolli Kuchlari erisha oladigan suv zonasining barcha qismlarini minalashdi, hatto Odessaning shahar plyaji ham saqlanib qolmadi. Boʻrondan keyin bu minalar parchalanib, ochiq dengizga suzib ketdi. Hozir Qora dengiz oqimlari ularni suzdirib ketmoqda balki. Bombalar qayerga borib qolishi nomaʼlum. Bunday sharoitda qandaydir tijorat reyslarini tashkil etishga urinish oʻlimga oʻxshaydi. Ukraina minasi deb kema portlashidan Xudo saqlasin! Yana Rossiya hamma narsaga aybdor boʻladiku.
Maxsus operatsiyaga kelsak, barcha maqsadlarga erishilgandan soʻng, albatta, uning yakunlanishini xohlaymiz, shubhasiz. Ammo hozir - gʻarblik sheriklar Ukrainaga kechayu kunduz qurol-yarogʻ tarqatib, u yerga harbiy maslahatchilarni yuborib, Ukraina armiyasini oʻqitib, shafqatsizlarcha frontga haydab chiqarayotganda buni qanday amalga oshirish mumkin? AQSH hozirgina Kiyevga urush uchun yana qirq milliard dollar ajratdi. Va buning evaziga Vladimir Zelenskiy bir million ukrainalikni safarbar qilishga vaʼda berdi. Qaysidir maʼnoda bu krepostnoylik vaqtlarini eslatadi. Ukrainaliklar sotiladi, ulgurji, arzon, savdolashish mumkin.
AQShning Ukrainaga munosabatini Vashingtonning oʻtgan hafta davomida Ukraina omborlarida qolib ketgan yigirma million tonna gʻallani olib chiqish “yoʻllarini qidirayotgani”dan yaqqol koʻrinib turibdi. Ukrainaliklarning oʻzlarichi, ular nima yeydi? Ehtimol, Rossiyadan keladigan gumanitar yordam boʻlsa kerak. Biz ularga yordam beramiz, albatta.
Bu kontekstda gʻarblik hamkorlar Moskvadan nima talab qilyapti? Ularni oʻgʻit va barcha turdagi oziq-ovqat mahsulotlari bilan uzluksiz taʼminlashni. Eslatib oʻtamiz, hozirgi kunda Rossiya bugʻdoy va kungaboqar yogʻi yetkazib berish boʻyicha dunyoda yetakchi, shakarning asosiy yetkazib beruvchisi, shuningdek, arpa, bugʻdoy, makkajoʻxori va dukkakli ekinlarni eksport qiladi.
Aynan mana shu mahsulotlarni eksport qilish uchun mamlakatimiz oziq-ovqat xavfsizligini taʼminlash maqsadida joriy yilning 31 avgustiga qadar cheklovlar belgilangandi. Bu cheklovlar Gʻarbga umuman yoqmayapti. Xuddi doʻstona boʻlmagan mamlakatlar roʻyxati kabi. Roʻyxatga AQSH, Britaniya ham oʻz satellitlari bilan, shuningdek butun Yevropa Ittifoqi kiradi.
Vashington mart oyining oʻzidayoq Rossiyadan qishloq xoʻjaligi mahsulotlari va oʻgʻitlarni “jahannamiy sanktsiyalari”dan olib tashladi. Ammo ular hali ham yoʻq. Kamomad shu darajadaki, AQSH Davlat kotibi Entoni Blinken: “Rossiya tajovuzini tanqid qilayotgan mamlakatlarga oʻgʻit va qishloq xoʻjaligi mahsulotlari eksportini toʻxtatish bilan tahdid qilishni bas qilishi kerak”, - deb jazava qilayotir.
Biroq, ijozat bering. Bu mamlakatlar shunchaki tanqid qilayotgani yoʻq. Bu mamlakatlar- AQSH va uning malaylari- bizdan uch yuz milliard dollar oʻgʻirlagan, oʻz investor va tadbirkorlariga shantaj qilib Rossiyadagi kompaniyalarini yopishga majbur qilishdi, qoʻrqinchli va ayanchli rusofob jazavasini tarqatishdi, Moskva bilan har qanday hamkorlik uchun dunyoning barcha mamlakatlariga sanktsiyalar bilan tahdid qilishmoqda.
Endi esa ular yeyishni xohlashadi. Boz ustiga, juda koʻproq yeyishni xohlashmoqda. Gʻarblik sheriklarning muammoni tan olgisi kelmayapti. Ular faqat Osiyo va Afrika mamlakatlarida boʻlajak ochlikni gapirishmoqda. Ammo ular holatining dahshati shundaki, oziq-ovqat uchun kuzda narx koʻtarilishidan AQSH va Yevropadagi millionlab bechora odamlar och oʻtirishga mahkum. Va bunda gʻarblik rahbariyat oʻzini qanday oqlaydi? Hammasini ruslarga toʻnkab qoʻyishda davom etadimi?
Va bugungi kunda London va Vashingtonda mashhur boʻlgan Afrikadagi ocharchilik muammosi Afrika mamlakatlari agrosanoatining Amerika korporatsiyalarini egallab, mustamlaka qila boshlagandan soʻng kuchaydi. Aynan ular mahalliy fermerlarga har yili oʻta qimmat narxlarda sotib olinishi kerak boʻlgan gʻalla va oʻgʻitlarni yuklab qoʻyishdi. Qora qitʼaning agrosanoatini vayron qilib, endi ular afrikaliklarga gʻamxoʻrlik koʻrsatgandek, Rossiyadan taʼminot talab qilishmoqda.
Biroq, AQSH va Kanada ham birgalikda dunyo bugʻdoyining toʻrtdan bir qismini ishlab chiqaradi. Sunʼiy yaratilgan tanqislik bilan narxlarni koʻtarish va keyin eng qashshoq mamlakatlardan foyda olish yaxshi emas. Nega ular bugʻdoyni oziq-ovqat inqirozidan eng koʻp jabr koʻradigan davlatlarga tekinga tarqatmaydilar?
Kuzga hali vaqt bor. Rossiya mahsulotlari esa jahon bozorida juda yetishmayapti. Amerikalik hamkorlar fikricha, bu Moskva “oziq-ovqatni qurolga aylantirgan” deganidir. Undan oldin neft va gazni qurolga aylantirganimiz ham yodimda. Keyin koʻmir va oʻtinni ham. Bizda qurollar bunchalar koʻp boʻlmasa, a!
Rossiya har doim oʻz majburiyatlarini shartnomalar boʻyicha masʼuliyat bilan bajargan va Gʻarb kontragentlarini mahsulot bilan taʼminlagan. Ammo keyin ular bizga qarshi misli koʻrilmagan sanktsiyalarni qoʻllashdi va mamlakatimiz va Gʻarb oʻrtasidagi moliyaviy aloqani uzishdi. Agar biz ularni oziq-ovqat va oʻgʻit bilan taʼminlasak, buning uchun pul olmaslik xavfi bor. Agar biror bir mamlakat biz bilan halol savdo-sotiq qilmoqchi boʻlsa, Vashington istalgan vaqtda unga qarshi ikkinchi darajali sanktsiyalarni qoʻllashi mumkin.
Qisqacha aytganda, har doimgidek: ular bizni talon-taroj qilishni xohlashadi, biz esa rahmat aytishimiz, toʻlashimiz va tavba qilishimiz kerak. Biroq endi avvalgidek boʻlmaydi. Oziq-ovqat tomonidan, bugungi kunda Rossiya xavfsizligi taʼminlangan. Uni sanktsiyalar olib tashlanganidan keyin va hatto tezda qadrsizlanib borayotgan valyutaga toʻlash vaʼdalariga almashtirish ahmoqlik boʻlardi.
Prezident Putin tomonidan imzolangan doʻst boʻlmagan davlatlar roʻyxati kelajakdagi eksport siyosatimizning sogʻlom tanlanganligini koʻrsatadi. Afrika, Osiyo va Janubiy Amerikadagi koʻplab qashshoq mamlakatlarni ichiga olgan doʻstona mamlakatlar bizning oddiy mahsulotimizni joʻnatish mumkin boʻladi. Doʻstona munosabatda boʻlmagan mamlakatlarning esa navbatda turishiga toʻgʻri keladi. Ehtimol, uzoq vaqtga.
Gʻarb hamkorlarining siyosati oziq-ovqat bozorida xuddi urushdagidek bezgak tutishiga olib keldi. Don aql bovar qilmas surʼatda qimmatlashmoqda. Qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini ishlab chiqaruvchi mamlakatlar tezlikda dunyodan chetlashtirildi. Yaqinda Hindiston bugʻdoy eksportini taqiqladi. Yoʻq, u “jahannamiy” sanktsiyalar ostida emas. Shunchaki, uning hukumati bozorlardagi notinchlikni koʻrib, kambagʻal aholiga gʻamxoʻrlik qilyapti. Bundan tashqari, u yerda qurgʻoqchilik ham kuzatildi.
Dunyo iqtisodiyotida voqealar baribir gʻalati rivojlanyapti. Tarixda hech qachon oziq-ovqat bunchalik arzon boʻlmagan, jahon qishloq xoʻjaligi sanoati sayyoramizdagi bunchalik koʻp sonli odamlarni toʻydira olmagan edi. Va endi, bir qator rejalashtirilgan inqirozlar tufayli, oziq-ovqat shiddat bilan qimmatlashmoqda, defitsitlar esa oʻz navbatida hosil boʻladi.
Rossiya ham inqiroz fonida ajoyib koʻrinadi. Oʻttiz yil davomida biz jahon iqtisodiyotining zaif boʻgʻini hisoblanardik. SSSR davridan beri bizga bu yerda hammasi eʼtibordan chetda ekanligi aytilgan. Yoki “benzokolonka mamlakati”, keyin “raketali Yuqori Volta”, keyin “iqtisod parcha-parcha boʻldi”, keyin yana vayron boʻldi va yana vayron boʻldi, yana, koʻp, koʻp marta... Bizning uglevodorodlarimiz progressiv emas, qandaydir modaga mos kelmaydigan xom ashyo, bugʻdoy savdosi umuman oʻn toʻqqizinchi asrniki.
Axborot texnologiyalari, atrof-muhitga oid moliyaviy spekulyatsiyalar, xizmat koʻrsatish sohasi – aynan shular bilan insoniyat farogʻon yashagan ekanda. Biz hammamiz esa bu postindustrial parovozning orqasidan yugurdik, hamma unga kechikardi. Uning yoʻlovchilari bizning harakatlarimizga qarab faqat haqorat bilan kulib qoʻyishardi.
Va toʻsatdan maʼlum boʻldiki, bu postindustriyaning barchasi bizning yoqilgʻimiz bilan ishlayotgan, non va shakarimizni yeyayotgan edi. Rossiya tomonga nafrat bilan tupurishni unutmasdan yana. Axir, olti oy oldin, barcha jahon reytinglari uzoq umr koʻrishga buyurilishidan avval, davlatimiz rasman “rivojlanayotgan davlat” roʻyxatiga kiritilgani kulgili. Yaʼni, bizga toʻliq qaram boʻlgan, dahshatli tashqi qarzlarga oʻralashib qolgan, oʻz hududida hech narsa ishlab chiqarmaydigan mamlakatlar - bu oltin milliard, qadrli yettilik edi, u yerda u intilishi kerak edi. Biz esa tsivilizatsiya chekkasida sudralib bordik.
Bugun esa Rossiya jahon reytingida eng quyi pogʻonaga tushib ketdi. Shu bilan birga, u zamonaviy “mukammal boʻron” dan - iqtisodiy, harbiy, siyosiy muammolardan - hammadan yaxshi tarzda boshdan oʻtkazmoqda. Va butun dunyo bizdan zudlik bilan biror narsaga muhtoj. Kimga bugʻdoy, kimga kungaboqar yogʻi, kimga urugʻ, kimga yogʻ, kimga gaz.
Xoʻsh, oʻta eksklyuziv tovarlar eksportiga oʻtib, xomashyomizni hashamatga aylantirish kerak. Brend uchun mos keladigan ortiqcha toʻlov bilan rus brendlarini yaratish. Yuqori darajada toza rus benzinli kanistr. Oʻta ekologik rus muzqaymogʻi v stakanchike. Kichkina paketi oʻn dollarlik ekstragavan urugʻlari. Eksklyuziv kungaboqar yogʻi solingan xrustal idishlar - donasi yigirma yevrodan.
Hazillardan tashqari, Rossiya uzoq vaqtdan buyon jahon iqtisodiyotida sof xomashyo oʻrnini bosib oʻtdi. Bizni voqealar rivoji oʻzidan oʻzi chiqarib yuboradi. Agar Gʻarb hamkorlari uchun bugun sodir boʻlayotgan voqealar inqiroz boʻlsa, biz uchun bu imkoniyatdir.
Yangiliklar lentasi
0