Kolumnistlar

Rossiya “Solntsepek”lari Ukrainada qanday ishlamoqda?

© Sputnik / Aleksey Kudenko / Fotobankka oʻtishUcheniya "Zapad-2021" v Nijegorodskoy oblasti
Ucheniya Zapad-2021 v Nijegorodskoy oblasti - Sputnik Oʻzbekiston, 1920, 30.05.2022
Obuna boʻlish
Yandex newsTelegram
Ukraina Qurolli Kuchlari pozitsiyasidagi Gʻarb qurollari Rossiyada ishlab chiqarilgan “Solntsepek” ogʻir oʻtsochar tizimlari zarbasiga duch keldi.
Bunday tengsiz jangda NATOning muvaffaqiyat uchun hech qanday imkoniyatlari yoʻq, deb hisoblaydi harbiy sharhlovchi Aleksandr Xrolenko.
Katta hajmli portlovchi reaktiv yoʻq qilish darajasi boʻyicha taktik yadro qurollaridan keyin ikkinchi oʻrinda turadi. Dushmanning mustahkamlangan hududlari bir zarbada – juda katta bosim va haroratda jismoniy va ruhiy jihatdan yoʻq qilinadi. Dunyoda ogʻir oʻt oʻchiruvchi tizimning muqobillari, shuningdek, undan himoya qiluvchi texnikalari yoʻq.
Gʻarbda Donbassda “Solntsepek”dan yaqinda foydalanganligini dahshat bilan muhokama qilishmoqda. Va bu birinchi marotaba emas.
NATO strateglari Dnepr gʻarbidagi Ukraina hududida Rossiya bilan toʻgʻridan-toʻgʻri harbiy toʻqnashuvning taxminiy vaziyatida oʻz qoʻshinlarini nima kutayotganini moʻljallashmoqda.
Rossiya Federatsiyasining maxsus harbiy operatsiyasi muvaffaqiyatli davom etmoqda. Ukraina demilitarizatsiyasi va denatsifikatsiyasi - NATOning sharqqa qarab oʻylamasdan kengayishi sabab yuzaga kelgan dahshatli haqiqatdir. Va shunga qaramay, operatsiyaning maqsadi Ukraina Qurolli Kuchlarining shaxsiy tarkibini “oʻt va qilich” bilan jismoniy yoʻq qilish emas. Rossiya doimiy ravishda ukrainalik harbiy xizmatchilarni qurollarini tashlashga chaqirmoqda.
Harbiy harakatlar natijasi oldindan belgilab qoʻyilgan, Kiyev rejimining qurolli qarshiligi faqat kollektiv Gʻarb manfaatlariga xizmat qiladi. T-72 tankining platformasidagi TOS-1A “Solntsepek” bunga shunday ishontirmoqda.
10 km gacha boʻlgan masofadagi “Solntsepek” ning kuchi klassik artilleriyadan sezilarli darajada ustun: bitta oʻrnatma zalpi (24 snaryad) toʻrt kvadrat kilometr maydonni “qoplay oladi”. 220 mm reaktiv termobarik oʻq-dorilarning boshi (217 kg) nishonga yetib borganida aerozol buluti hosil qiladi. Keyin asosiy zaryad volumetrik portlashni boshlaydi. Epitsentrdagi harorat 3000 daraja Tselsiygacha. Bosimning katta pasayishi zirhli texnika, istehkomlar va boshpanalarda dushmanning ishchi kuchini yoʻq qilishni kafolatlaydi.
Suriyada “Solntsepek” yer osti boshpanalarida va togʻli hududlarda terrorizmni samarali yoʻq qilgan - 2015 yildan buyon hech kim shikoyat qilmagan.
Rossiya armiyasida (2020 yilda) yuk koʻtarish qobiliyati va yoʻldosh navigatsiyasi va elektron qurilmalar bilan jihozlangan Ural rusumli avtomashinaga asoslangan yangi TOS-2 Tosochka tizimi paydo boʻlganidan keyin ham noyob jangovar xususiyatlari sabab “Solntsepek” tengi topilmaydigan boʻlib qoladi.

Qiyomat mashinasi

Rossiya Federatsiyasi Mudofaa vazirligi mart oyida Rossiya qoʻshinlarining hujumi paytida leytenant Aleksandr Lebedev qoʻmondonligidagi “Solntsepek” ekipaji Ukraina Qurolli Kuchlarining pozitsiyalari muvaffaqiyatli bostirgani va harbiy texnikasi yoʻq qilgani haqida habar qildi.
Ogʻir oʻtsochar tizim ukrainalik natsistlarni Mariupolning Azovstal zavodining ustaxona majmuasida taslim boʻlishga ham majbur qilgan.
Aprel oyida TOS-1A Xarkov viloyatidagi Ukrainaning “Grad” RSZOsiga samarali zarba bergan. Yaqinda Limanni ozod qilish vaqtida “Solntsepek” fashistlar tomonidan istehkomlarga aylantirilgan bir nechta binolarni yuqori aniqliklikdagi zarbalar bilan vayron qildi.
Kompleksning Ukraina va Qurolli Kuchlarining blindajlari va chuqurlashtirilgan arsenallariga qarshiligining ham samaradorligi taʼqidlab kelinmoqda. Oʻylaymizki, yaqin kunlarda Ukraina qoʻshinlarining Slavyan-Kramatorsk mustahkamlangan hududidagi guruhlari “Solntsepek”ning qudrati bilan yaqindan tanishishga muvaffaq boʻlishadi.
“Solntsepek” avtonom tizimi bitta jangovar va ikkita transport yuklash mashinasidan (shuningdek, T-72 platformasida), oʻq-dorilar - 72 raketadan iborat. Nishonga olish lazerli masofa oʻlchagich va ballistik hisoblagich yordamida amalga oshiriladi. Toʻxtashdan keyin oʻt otish uchun tayyorgarlik vaqti 90-soniya. Toʻliq zalp davomiyligi (24 snaryad) atigi 6-12 soniyani tashkil qiladi (yakka va juft bilan parvoz ham qilishi mumkin).
Zirhli “Solntsepek” ochiq va yopiq pozitsiyada ham ishlashi mumkin, oʻz-oʻzidan qazish uchun buldozer uskunalari bilan jihozlangan. Tutunli granatalar va termal tutun uskunalari uzunligi 400 metrgacha boʻlgan zich pardani yaratishga imkon beradi.
Ommaviy qirgʻin qurollaridan himoya qilish tizimi kabina germetizatsiyasi orqali ekipajni (uch kishi) ishonchli himoya qila oladi. Boʻlmadagi havo chang va radioaktiv moddalardan tozalanadi. Yaʼni “Solntsepek” yadroviy zarba epitsentrini ham oralab oʻtishi va ekipaj tarkibining sogʻligʻiga ziyon yetkazmasdan harbiy vazifani bajara olishi mumkin (tank zirhi radioaktiv nurlanishni 100 barobarga kamaytiradi).
Jangovar mashinaning massasi - 44 tonna. Maksimal tezlik - 65 km /soat, shosse boʻyicha yurish - 550 km.
TOS-1A Rosoboroneksport tomonidan xorijiy mijozlarga doimiy yetkazib beriladigan beshta qurol qatoriga kiradi. Postsovet hududida “Solntsepek”ni Armaniston, Ozarbayjon va Qozogʻiston foydalanish uchun sotib olingan. Uzoq xorij mamlakatlarida- Jazoir, Saudiya Arabistoni va Iroqda ham ushbu kompleks bor.
Eslatish joiz, Iroq armiyasi Tikrit, Falluja va Mosul shaharlari yaqinida Rossiya Federatsiyasida taqiqlangan ISHID terrorchilik tashkiloti jangarilarini yoʻq qilish uchun TOS-1Adan samarali foydalangan. Ogʻir oʻtsochar tizimlarini qoʻllash boʻyicha xorijiy amaliyot muvaffaqiyatli deb tan olingan.
Amerikaning 19FortyFive ekspert portali TOS-1A “Solntsepek” tizimlarini razvedkachi dronlar bilan integratsiyalashgan holda jangovar foydalanish samaradorligi va aniqligi oshishini qayd etdi. The National Interest avvalroq Rossiya tizimining sunʼiy intellektiga: “Putinning zukko raketa uchiruvchisi nishonlarni mustaqil ura oladi” deya shama qilgan edi
“Solntsepek”dan bir necha marotaba Germaniya, AQSH, Janubiy Afrika va Janubiy Koreyada “nusxa koʻchirish”ga urinishgan. Natijada, katta hajmli portlovchi kallakli aviatsiya raketalarini afzal koʻrishgan.
Qizigʻi shundaki, Ukrainaning termobarik kallakli “Jara” tipidagi oʻt oʻchirish tizimini yaratishga urinishlari ham hech qanday natija bermadi.
Yangiliklar lentasi
0