Kolumnistlar

Yevropa sanktsiyalar bilan oʻz oyogʻiga oʻzi bolta urishda davom etmoqda

© Sputnik / Vladimir SergeyevFlagi Rossii, YES i Frantsii na naberejnoy Nitstsы.
Flagi Rossii, YES i Frantsii na naberejnoy Nitstsы. - Sputnik Oʻzbekiston, 1920, 01.06.2022
Obuna boʻlish
Yandex newsTelegram
"Doʻzaxiy" sanktsiyalari ish bermayotgan, olmasa boshqalar olishga tayyor boʻlgan Rossiya nefti, muqobili yoʻqligi uchun cheklash imkoni boʻlmagan Rossiya gazi fonida, Yevropaning navbatdagi sanktsiyalari - choʻkayotgan odamning noilojlikdan xasga yopishishiga oʻxshaydi.
Yevroittifoqning Rossiyaga qarshi birlik va matonat pozitsiyasi haqida balandparvoz soʻzlari hamda Ukrainadagi geosiyosiy inqirozning baholanishi (“qoralaymiz, toʻgʻri kelmaydigan deb hisoblaymiz, Kiyevni qoʻllab-quvvatlash uchun bor kuchimizni safarbar etamiz” kabi) orasida Italiya vazirlar mahkamasi rahbari Mario Dragining qimtinibgina: “YEIning deyarli barcha yirik mamlakatlari Ukrainaga aʼzolik maqomini berishga qarshi” - deb aytgan soʻzlari eshitilmay qoldi.
Maʼlumki, yoqimsiz faktlarni axloq-odob qoidalariga rioya qilgan holda, past ovozda va xuddi bexosdan aytish kerak.
Va qitʼaning eng yaxshi bankirlaridan birining soʻzlariga koʻra, (Dragi Goldman Sachs kabi muassasada Yevropa yoʻnalishi boʻyicha masʼul boʻlgan. Keyin esa Italiya Markaziy banki, soʻngra butun Yevropa Markaziy bankiga rahbarlik qilgan), aslida Kiyevning teng huquqli suhbatdek roʻyobga chiqmagan umidlari kvintessensiyasi belgilangan.
Ukrainani albatta hojalarning dasturxonidan qolgan sarqitlar bilan boqib turishadi. Biroq, yaqin kelajakda unga dasturxon oldiga oʻtirishga, hatto yaqin yoʻlashga aslo ruxsat berishmaydi.
Rad javobini berishdek achchiq haqiqatni biroz shirinlashtirish va oʻzini Kiyevning yangi jazavalaridan himoya qilish maqsadida Bryusselda asabiy ukrain hukumatiga pul bermaslikka qaror qilishdi.
Ularning aytishlaricha, “tajovuzkorga bas kelish uchun” har oyiga taxminan besh milliard yevro kerak boʻlarmish. Bryussel umumevropa valyutasida toʻqqiz milliard berishga soʻz berdi. Bu Kiyevning oʻz ichki byudjet majburiyatlarini bajarish uchun ikki oy imkoni bor degani. Toʻgʻri, yevropaliklar (axir u yerda kimga qarasangiz yo bankir, yo moliyachi yoki yurist) bu pullar “xohlaganingcha ishlataver” xilidan emas, balki kredit manbalari ekanligini yumshoq qilib eslatib qoʻyishdi. Boshqacha aytganda, Kiyevga shunchaki qarz berishdi. Toʻgʻri, uzoq muddatga. Va, yana toʻgʻri, katta boʻlmagan foizlarda. Ammo qanday boʻlmasin, birovning pullarini vaqtincha berib turishibdi. Ukraina esa bu pullarni abadiy qaytarishga majbur boʻladi.
Xoʻsh, shunaqasi ham boʻlar ekan, endi tishning kovagida asraganni ham sarflash kerak.
Bryussel oʻz oyogʻiga bolta urmaslik uchun shuningdek, Rossiyani ham neftdan kelayotgan “ulkan daromadlardan mahrum qilishga” qaror qildi. Tankerlarda yetkaziladigan neftga embargo qoʻllanmoqda. Yevropaga yaqin yarim yilda dengiz boʻyicha keladigan qora oltindan voz kechishga toʻgʻri keladi.
Ikki markaziy yevrobyurokrat – fon der Lyayen va Mishel bu haqida habar berganda London birjasida bir barrelning narxi oshib ketdi. Neft brokerlarini xursand qiluvchi bunday statistika bilan birgalikda yana shunday bir xabar chiqdiki, bundan mintaqaning oddiy aholisining koʻzlariga yoz keldi: Ukrainani himoya qilish uchun jon-jahdi bilan kurashayotgan oʻsha Yevropada inflyatsiya koʻrsatkichlari sakkiz foizlik barʼyerdan oshib ketdi. Va bu ham eng oʻrtacha koʻrsatkich. Ukraina ozodligining eng yorqin tarafdori boʻlmish Litvada ham pulning 17 foizga qadrsizlanishini bashorat qilishmoqda.
Oʻzini Yer sharining markazi deb hisoblaydigan kollektiv Yevropa ming mashaqqatlar bilan sanktsiyalarning oltinchi paketini tayyorlab boʻlganda birdaniga hayratdan dong qotdi - Rossiya nefti tezda oʻzining yangi xaridorini topdi. Hindiston Rossiya neftini import qilishni oʻtgan yilgi koʻrsatkichga qaraganda toʻqqiz barobarga koʻtarishini rasmiy darajada bayon qildi.
Hayratlari shu qadar katta ediki, Dehlining tanobini tortib qoʻyish uchun hatto Hindistonga ham qarshi sanktsiyalar qoʻllash haqida shivir-shivirlar eshitila boshladi. Va shu yerda Borrel chidab turolmadi – va “Biz bu qadar qudratli emasmiz” deb yubordi. Keyin esa bu tinib-tinchimaganlar sugʻurtachilarga tankerlarni sugʻurta qildirmaslik borasida bosim oʻtkazishni istab qolishdi.
Buni eshitib esa Gretsiya va Malta yetakchilarining hayratdan ogʻzi ochilib qoldi. Toʻgʻrida, Onassis va Niarxos zamonasidan beri tankerlar, neft mahsulotlari va neft yetkazish - davlat daromadlarining eng muhim qismi axir.
Viktor Orbanni esa bu vaziyatda eng abjir shovvoz deb atash mumkin. Yevropalik markaziy liberallar uni sotib olishga oʻziga ogʻdirishga qanchalik harakat qilishmasin, venger premyer-ministri ogʻzidagi oldirib ham qoʻymadi, oʻz saylovchilarini ham xafa qilmadi.
“Biz Yevrokomissiyaning Vengriyada rus neftidan foydalanish taqiqlarini muvaffaqiyatli bartaraf etib, hukumatimizning venger oilalariga bergan vaʼdasida tura oldik”. Orbanning bayonotida shunday deyilgan edi.
Albatta, Rossiyaga qarshi cheklov choralarining har bir paketi navbatchi toʻplamsiz boʻlmaydi. Birinchidan, “prezidentga yaqin boʻlgan shaxslar” (erkin tarjimasi “oligarx” boʻladi) qarshi sanktsiyalar. Bryussel bunday muhim zotlardan saksonta sanaganmish.
Ikkinchidan, banklarning “swiftsizlanishi”. Xarakterli jihati shundaki, yevropaliklar oʻz xalqaro operatsiyalariga unchalik ham bogʻliq boʻlmagan muassasalarni “swiftsizlantirmoqchi”. Bunday muassasalar oʻz faoliyatini asosan Rossiya va unga doʻst boʻlgan mamlakatlarga qaratgan.
Uchinchidan, Yevropa demokratiyasi otaxonlarining (onaxonlarining ham) oʻylashicha, (Rossiyani butunlay yeb-yutish istagi bilan) mamlakatimizga bitta oyna (yoki teshikcha) qoldirib, faqat iqtisodiyotda sanktsiya qoʻllash mumkin emas- axir oʻz pozitsiyalarini ham bildirib turishlari kerakku. Shu bois kollektiv Gʻarbda hamma hur, ozod va barchasi gullab-yashnagan Rossiya davlat telekanallarining faoliyatiga taqiq qoʻyish muhokama qilindi.
Turli boʻlimlarda ekologiya va iqtisodiyotni yanada “yashillashtirish” mavzusiga ham toʻxtalib oʻtishdi. Buni faqat shaxsiy samolyotlarda, shuningdek, haydovchisi boʻlgan va bir nechta xavfsizlik mashinalari hamrohligida koʻp tsilindrli avtomobillarda sayohat qiluvchi odamlarning muhokama qilgani esa umuman quvonarlidir. Ha, munozaraning oʻzi ham kuchli konditsioner tizimi hisobiga ideal haroratli, jumladan dizaynerlik qandillari bilan yaxshi yoritilgan xonada boʻlib oʻtgan.
Boshqacha boʻlishi mumkin edimi?
Yevropaliklarni hojalari minishga majbur qilayotgan velosipedlar va samokatchalar faqatgina saylovchilar, soliq toʻlovchilar uchun moʻljallangan. “Lyuks” avtomobillar esa oʻzini odob-ahloq yoki siyosiy “lider” deb hisoblaganlar uchun.
Xavfsizlik masalasi ham (“unutmang, rus ayigʻi sizga uzun tirnoqli panjalarini sanchib turibdi”) bunday muhim siyosiy vaziyatda tilga olinmasligi ham mumkin emasdi.
Hatto ikki marotaba urush qoʻzgʻagan va ikkisida ham “kaput” boʻlgan, frontda million odamlarini yoʻqotgan va keyinchalik oʻz harakatlari uchun tavba-tazarru qilgan nemislar ham, aftidan yana eski masalani qoʻzgʻatishga qaror qilgan. Shu bois bundesverning byudjeti keskin oshirildi: nemis “oʻpka kolbasasi”, toʻgʻrirogʻi federal hukumat kantsleri mablagʻlar yuz millard yevroni tashkil etishini eʼlon qildi. Boshlanishiga.
Frantsiya ham Germaniyadan ortda qolmoqchi emas. Makron ham harbiy byudjetlarini qayta koʻrib chiqadi- bu ham koʻpaytirish toʻgʻrisida.
Bu vaʼdalar shunisi bilan ajoyibki, prezident armiya haqida gapirganda, oʻsha armiya afgʻon qoʻllarida sharmanda boʻlmaslik uchun oʻz boʻlinmalarini Malidan olib chiqishda davom etdi. Armiyaning jangovar tayyorgarligi haqida gapiradigan boʻlsak: Frantsiya Saxelda magʻlubiyatga uchradi. Agar harbiy toʻqnashuv yuz berganda mudofaa zarurati tugʻilganda, ekspertlar taʼkidlaganidek, mamlakat bir necha kun davomida qoʻshinlarni tezkor boshqarish uchun zaxira va imkoniyatlariga ega boʻlar edi.
Rossiyaga qarshi sanktsiyalarning yangi paketini hashamatli transport vositalaridan foydalanishni, ish vaqtida aʼlo darajada ventilyatsiya qilingan va havosi tozalangan xonada oʻtkazishni, odamlar hayotida nimalar boʻlayotganini bilmaslikni afzal qoʻradiganlar tomonidan kiritiladi. Ular odamlar qonini klyukva sharbati deb koʻradi, arzon-garov jazavalarni esa haqiqiy azob deb qabul qiladi.
Gap Yevropa katta mulozimlarining xalqdan naqadar uzoqda ekanligida emas, balki ularning nima yaxshi va nima yomon ekanligi, haqlarni aniqlash va aybdorlarni sazoyi qilish huquqini oʻziga berganida. Shuningdek, biznesda yaxshi raqobatchi boʻlayotganlarni cheklash va ularga qoʻshilmaganlarning ogʻzini yopish ham.
Yolgʻon siyosatchilar va hokimiyatni qonunga xilof ravishda tortib olganlarning esa exiri doim “voy” boʻlgan. Va Rossiyaga qarshi sanktsiyalarning oltinchi, yigirma oltinchi, va yana oʻttiz oltinchi paketlarni qoʻllaganda ham birlik va matonat haqida qancha gapirishmasin yomon oqibatlaridan baribir qutulib qolishmaydi.
Yangiliklar lentasi
0