Jamiyat

Xalqaro bolalarni himoya qilish kuni bayrami qanday paydo boʻlgan

© IA "Jaxon"/ Anvar IlyasovMarafon na Olimpiyskom prazdnike v Tashkente
Marafon na Olimpiyskom prazdnike v Tashkente - Sputnik Oʻzbekiston, 1920, 01.06.2022
Obuna boʻlish
Yandex newsTelegram
Birinchi iyun - Xalqaro bolalarni himoya qilish kuni. Bu bayram butun dunyoda 1950 yildan beri nishonlanadi. Bizning materialimizda ushbu kunning tarixi va anʼanalari haqida oʻqing.
TOSHKENT, 1 iyun - Sputnik. Yozning birinchi kuniga toʻgʻri keladigan Bolalar kuni eng qadimiy xalqaro bayramlardan biri boʻlib, butun dunyoda 1950 yildan beri nishonlanadi.
Uni oʻtkazish toʻgʻrisida qaror 1949 yil noyabr oyida boʻlib oʻtgan maxsus sessiyada Xalqaro Demokratik Ayollar Federatsiyasi tomonidan qabul qilindi. BMT ushbu tashabbusni qoʻllab-quvvatladi va bolalar huquqlari, hayoti va salomatligini himoya qilishni oʻz faoliyatining ustuvor yoʻnalishlaridan biri deb eʼlon qildi.
Xalqaro bolalarni himoya qilish kuni, eng avvalo, kattalarga bolalarning yashash, fikr va eʼtiqod erkinligi, taʼlim olish, hordiq chiqarish va hordiq chiqarish huquqlarini hurmat qilish, jismoniy va ruhiy zoʻravonlikdan himoya qilish zarurligini eslatib turadi. insonparvar va adolatli jamiyatni shakllantirish uchun zarur shart-sharoitlar sifatida bolalar mehnatidan foydalanish.
1959 yilda Birlashgan Millatlar Tashkiloti tomonidan Bola huquqlari deklaratsiyasi qabul qilindi, unda ota-onalar, davlat organlari, mahalliy hokimiyat va hukumatlar, nodavlat notijorat tashkilotlari bolalarning ularda belgilangan huquq va erkinliklarini tan olishga va ularni hurmat qilishga intilishga chaqiruvchi moddalar mavjud. Deklaratsiya faqat tavsiya xarakteriga ega boʻlib, majburiy kuchga ega emas edi.
Bola huquqlari xalqaro huquq darajasida koʻrib chiqilgan birinchi va asosiy xalqaro huquqiy hujjat 1989 yil 20 noyabrda BMT tomonidan qabul qilingan Bola huquqlari toʻgʻrisidagi konventsiyadir. Konventsiya 61 davlat tomonidan imzolangan, 1990 yil 13 iyulda Konventsiya SSSR tomonidan ratifikatsiya qilingan.
Bolalar har bir mamlakat aholisining taxminan 20-25% ni tashkil qiladi. Turli mamlakatlarda ular turli xil xavf-xatarlarga duchor boʻlib, ularni himoya qilish kerak: rivojlangan mamlakatlarda bular televizor va kompyuterga qaramlikning salbiy oqibatlaridan. Jiddiy tadqiqotlar shuni koʻrsatdiki, bolalar hayotda oʻzlarining shafqatsiz harakatlaridan nusxa koʻchirishga moyildirlar. (masalan filmlar yoki kompyuter oʻyinlaridan)
Yana bir muammo, Gʻarbiy Yevropada bolalarning erta jinsiy rivojlanishidan xavotirda, Yaponiyada ular asosiy xavfni anʼanaviy taʼlim usullarini yoʻq qilishda va Gʻarb odatlari va xatti-harakatlarining tobora ortib borayotgan kirib borishidan koʻrishmoqda. Afrika va Osiyoda bolalarga ochlik, OITS, savodsizlik va harbiy mojarolar tahdid solmoqda.
Rossiyada bolalar huquqlari 1998 yil 24 iyuldagi "Rossiya Federatsiyasida bola huquqlarining asosiy kafolatlari toʻgʻrisida" Federal qonuni bilan himoyalangan. U Rossiya Federatsiyasi Konstitutsiyasida nazarda tutilgan bolaning huquqlari va qonuniy manfaatlarining asosiy kafolatlarini belgilaydi.
Oʻzbekistonda bolalar huquqlari, avvalombor Konstitutsiya bilan belgilangan. Shuningdek 2007 yilda qabul qilingan "Bola huquqlari kafolatlari toʻgʻrisidagi" qonun, 2019 yil 22 apreldagi “Bola huquqlari kafolatlarini yanada kuchaytirishga oid qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi qarori bilan himoyalangan. Shuningdek Oʻzbekistonda 2019 yildan boshlab "bolalar ombudsmeni" instituti joriy etilgan.
Undan tashqari Oʻzbekistonda bolalarni har tomonlama, ham jismoniy ham intellektual yetuk insonlar boʻlib oʻsishini taʼminlash maqsadi - respublikaning ustuvor vazifalari qatoriga kiritilgan.
Xalqaro bolalarni himoya qilish kuni har doim turli tadbirlar bilan nishonlanadi, uning maqsadi butun dunyodagi bolalarning ahvoliga eʼtiborni qaratishdir.
Ochiq manbalar asosida tayyorlangan.
Yangiliklar lentasi
0