Kolumnistlar

Gʻarb qurollari Kiyevni nimasi bilan hayron qoldirdi?

© Sputnik / Konstantin Mihalchevskiy / Fotobankka oʻtishOrujiye inostrannogo proizvodstva, naydennoye v podvalax kombinata "Azovstal" v Mariupole
Orujiye inostrannogo proizvodstva, naydennoye v podvalax kombinata Azovstal v Mariupole - Sputnik Oʻzbekiston, 1920, 16.06.2022
Obuna boʻlish
Yandex newsTelegram
AQSH va NATO davlatlari Ukrainaga "lend liz", yaʼni qarzga harbiy yordam yetkazib bermoqda, lekin u yordamning hammasi ham jang maydoniga yetib kelmayapti, yetib kelganlari ham har doim foyda bermayapti.
Gʻarb Ukrainani qurol bilan taʼminlashda yanada faollashmoqda. Amerikaliklar bu uchun “yordam paketi” doirasida yana 700 million dollar xarajat qildi. Umuman olganda, DXR va LXR armiyalari okeanorti va Gʻarbiy Yevropa “sovgʻa”larini yaxshi oʻrganib chiqdi. Xorijiy texnikalar oʻzlarini qanday namoyon etishmoqda? Nega Kiyev qurollar bilan unchalar qoniqmapti?- RIA Novosti materialida oʻqing

Muammoli “Javelin”lar

Bundan ikki oy avval UQK Gʻarb mamlakatlarida ishlab chiqarilgan tankka qarshi tizimlardan asosan Kiyev va Xarkov yoʻnalishlarida, shuningdek, Mariupolda muntazam foydalangan. Ukrain harbiylarining taʼkidlashicha, qurollar pistirmalarda yaxshi ish koʻrsatgan.
Shuningdek, arsenalda tankga qarshi tizimlar va granata otish moslamalarining keng assortimenti bor: Amerikaning Javelin, Britaniyaning NLAW, Singapur-Isroilning Matador, Germaniya Panzerfaust 3, Shvetsiya AT4.
“Javelin”larning keng reklama qilinganiga qaramay, ular har qanday falokatdan himoya qila oladigan vosita boʻlib chiqmadi. Toʻrt marta zarbadan keyin ham tank harakatlanishda davom etgan holatlar boʻlgan. Bundan tashqari, oʻrnatmalar juda injiq: yoʻl-yoʻriq koʻrsatish tizimining ishonchliligi ob-havo va atrof-muhit sharoitlariga juda bogʻliq. Mariupolda, jang qatnashchilarining soʻzlariga koʻra, bunday tankga qarshi tizimlar aslida yordam bermagan - qurilma yongʻinlar fonida jangovar vositaning issiq dvigatelini “koʻrmagan”.
Hatto amerikaliklar ham ularning samaradorligi yetishmasligini tan olgan. The Washington Post nashrining yozishicha, Pentagon 286-betlik foydalanish yoʻriqnomasini ukrain tiliga tarjima qilishga dangasalik qilgan. Ukrain harbiylari esa hammasini Google translate orqali oʻrganishga majbur boʻlgan. Zaxira batareyalari ham yetishmagan (Javelin quvvatlari 4 soatdayoq tugab qoladi). Oʻrganish kursi ham atigi ikki kun.

Aviatsiya uchun xavf

Britaniyaning NLAW muqobili ham Javelinlardan kam muammolar keltirayotgani yoʻq. Biroq, tankka qarshi texnikalarning koʻp qismi – maqsadli kuzatuv blokining quvvati tugagan batareyalari bilan, bu esa ularni foydasiz qiladi. Bundan tashqari, nisbatan qisqa masofaga zarba bera oladi: taxminan 800 metr.
“Nemis Panzerfaust 3 qiziqarliroq, - deydi “Troll” chaqiruv belgili DXR armiyasi 107-polkining 3-bataloni qoʻmondoni –“Bu granata otish moslamasi yengil, kuchli va har qanday uskunani urishga qodir. Bundan tashqari, u juda qulay va ergonomik, yelka ostida maxsus tayanchi bor”.
DXR qoʻshinlarining aytishicha, koʻchma havo mudofaa tizimlari, asosan Amerikaning Stingeri, Britaniyaning Starstreak va Martlet, shuningdek, Gʻarb tomonidan minglab yetkazib berilayotgan Norvegiyaning Mistral texnikalari ham janr jarayonlariga taʼsir qiladi. Respublika jangchilarining taʼkidlashicha, bu Rossiya aviatsiyasi uchun juda jiddiy toʻsiq. Vertolyotlar va hujum samolyotlari past balandlikdagi nishonlarni boshqarilmaydigan raketalar bilan, yaʼni bostirmadan urishga majbur. Bir tomondan, bu zenit raketa koʻchma tizimlarining vayron boʻlish zonasiga kirmaslikka imkon beradi. Boshqa tomondan esa - aniqlikni sezilarli darajada pasaytiradi.

Kalibrlar jangi

Soʻnggi haftalarda Ukraina 155 mm kalibrli artilleriya qabul qilib olmoqda: Amerikaning M777 tortma gaubitsalari, yangi modifikatsiyadagi M109 oʻziyurar qurollari, M114 dala qurollari, frantsuz CAESAR oʻziyurar artilleriya qurollari, Italiyaning FH70 va boshqalar. Bunday tizimlar 30 kilometr masofani bosib oʻtdi. Avdeyevka, Marinka va Peski yaqinida mustahkamlangan Ukraina Qurolli kuchlari esa may oyi soʻnggidan buyon Donetsk markazini muntazam ravishda oʻqqa tutmoqda.
“Ogʻir qurollarni olib kelishganidanoq darhol zarba berishni boshlashdi, - deydi DXR armiyasi rasmiy vakili Eduard Basurin.- Bunga harbiy ehtiyoj yoʻq. Bunda koʻproq psixologik jihatlar bor: odamlarni qoʻrqitish, ularni norozi boʻlishga majburlash va jangovar harakatlarni toʻxtatishni talab qilish, vahima qildirish”.
Bunga javoban respublika qoʻshinlari uzoq masofali 152 millimetrlik “Giatsint-B” ga ega boʻlishdi. Biroq, bu texnikaning olovini tuzatish qiyin, dronlar yetarli emas. Portativ kontrbatareyali radiolokatsion stantsiyalar ham muammolar keltirib chiqaradi. Ular yordamida Ukraina tomoni zalp maydonini snaryad trayektoriyasi boʻylab hisoblab chiqadi.

Uchuvchisiz xatar

Harbiy harakatlarning ilk haftalarida Ukraina Qurolli Kuchlari Turkiyaning Bayraktar TB2 razvedka-zarba beruvchi dronlaridan faol foydalandi. Biroq, harbiylarning fikricha, bular Rossiya zenit-raketa tizimlari uchun yengil nishonga aylangan.
“Oʻnlab Bayraktarlarni yoʻqotgach, ukrainlar oʻz taktikasini oʻzgartirdi”,- deydi Klim chaqiruv belgili DXR armiyasi ofitseri. –Avval ular orasida zarba beruvchilar bor edi, hozir esa havoga qarshi hujumga kiritilmagan razvedkachilar. Ammo bunday uchuvchisiz apparatlar hech narsani oʻzgartirmaydi. UQK juda koʻp boʻlgan kichik kopterlardan farqli oʻlaroq. Ularning yordami bilan olovni toʻgʻri yoʻnaltirishadi va hududlarni tekshiradi. Bu yerda gap harbiy va tijorat uchuvchisiz apparatlari haqida ketmoqda.
Vashington aprel oyida yuzlab Switchblade dron-kamikadzelarini joʻnatdi. Biroq, ulardan foydalanganlik haqida ochiq manbalarda hech qanday maʼlumotlar yoʻq. Gʻarb jurnalistlarning maʼlumotlariga koʻra, UQK jangchilari shunchaki “begona qurolga koʻl tekkizishga qoʻrqishmoqda”.
“Masalan, oʻq-dorilar oʻrniga ular portlovchi moddalar bilan toʻldirilgan tijorat dronlaridan foydalanadilar, chunki ularni nazorat qilish osonroq, - demoqda CNN. - Frontning koʻplab sohalarida NATO qurollari umuman koʻrinmagan”.
OAV xabarlariga koʻra, ehtiyot qismlar va mutaxassislar yetishmasligi vaziyatni murakkablashtirmoqda. Ittifoq davrida ishlab chiqarilgan namunalarga oʻrganib qolgan harbiylarni qayta tayyorlash esa qiyin va koʻp vaqt talab etadi. Amerika telekanalining taʼkidlashicha, bularning barchasi Gʻarb berayotgan yordamning samaradorligi haqida katta bahs-munozaralarga sabab boʻladi.
Yangiliklar lentasi
0