Analitika

Bizga NATO kerak emas, "Katta Yevroosiyo" hamkorligi kerak – Turkiya OAV

© AP Photo / Omer KuscuVeruyuщiye pered namazom na ploщadi Sultanaxmet u sobora Svyatoy Sofii v Stambule
Veruyuщiye pered namazom na ploщadi Sultanaxmet u sobora Svyatoy Sofii v Stambule  - Sputnik Oʻzbekiston, 1920, 21.06.2022
Obuna boʻlish
Yandex newsTelegram
Biz Qora dengiz, Kavkaz va Markaziy Osiyoning gʻarbiy darvozasini AQSH uchun yopib, Kata Yevroosiyo hamkorligi aʼzo boʻlishimiz kerak - Turkiya OAVi.
TOSHKENT, 21 iyun - Sputnik. Turkiyaga NATO kerak emas, biz oʻtgan 70 yil ichida undan biror foyda koʻrmadik, deb yozadi Turkiyaning “Cumhuriyet” gazetasi siyosiy sharhlovchisi Mehmet Ali Guller.
Shu vaqtgacha bizda har safar “Turkiya NATOga aʼzo boʻlishi kerakmi?” degan savol paydo boʻlganda, har doim bir xil javob olardik: Turkiyaning veto huquqi bu juda katta ustuvorlik, tashqarida boʻlgandan koʻra ichkarida boʻlgan maʼqul, kabi.
“Aslida esa, oʻtgan 70 yil ichida biz NATOga aʼzo boʻlishdan hech bir ustuvorlikka ega boʻlganimiz haqida birorta ham qoniqarli javob yoʻq”, - deb yozadi jurnalist.
Undan tashqari, AQSH Turkiyani NATOdan chiqarib tashlab, Yunoniston, Egey dengizi, Krit, Janubiy Kipr va Isroil orqali yangi chegara chizigʻi oʻtkazadi, degan bizning yana bir qoʻrqinchli xavotirimiz ham bor.
Xoʻsh bu xavotir naqadar oʻrinli, agar Turkiya NATOdan chiqsa AQSH nimani yoʻqotadi?
1.
Turkiyasiz NATO, bu - AQShning Qora Dengizni NATO koʻliga aylantirish rejasini yoʻq qiladi;
2.
Turkiyasiz NATO, bu – AQShning Kavkaz rejalarini va ularning davomi – Markaziy Osiyodagi maqsadlarini ham puchga chiqaradi;
3.
Turkiyasiz NATO, bu – Turkiya, Rossiya va Eron hamkorligini rivojlanishi va strategik darajaga chiqishiga olib keladi;
4.
Turkiyasiz NATO, bu – Turkiyani Katta Yevroosiyo hamkorligi aʼzosiga aylantiradi;
5.
Turkiyasiz NATO, bu – Turkiyaning yangi dunyo SHHTva BRIKSga aʼzo boʻlishiga olib keladi;
6.
Turkiyasiz NATO, bu – AQSH Turkiyaga parchalayu yuborish tahdidi ostida bosim oʻtkazish imkoniyatini yoʻqotadi degani.
Xoʻsh, AQSH buni istaydimi? – Hech qachon!
AQShning asl maqsadi – Turkiyani Gʻarbga bogʻlash. Buni Entoni Blinken 2021yilning 9 iyunda ochiq aytgan edi: "Turkiya Gʻarbga bogʻlangan qolishi kerak", "Ayrim muhim masalalarda Turkiya AQSH bilan muvofiqlashtirishini taʼminlash kerak".
“Yuqoridagilarni esda tutgan holda, AQSH bizni NATOda chiqarib tashlaydi, degan qoʻrquvlarni unutib, real vaziyatga muvofiq siyosat yuritishimiz kerak, - deb yozadi turkiyalik sharhlovchi. - Biz Qora dengizni, Kavkaz va Markaziy Osiyoning gʻarbiy darvozasini AQSH uchun yopib Buyuk Yevroosiyo hamkorligi aʼzosiga va yangi dunyoning bir boʻlagiga aylanishimiz kerak”
Buni amalga oshirishning yagona yoʻli – Turkiya va NATO orasida aloqalarni uzib tashlash. AQShning oʻzi buni hech qachon qilmaydi. U Turkiyani ingichka boʻyinbogʻ bilan boʻlsa ham bogʻlab tortib yurishni istaydi. Shu sababli Turkiyaning oʻzi bu aloqalarni uzib tashlashi kerak.
Eslatib oʻtamiz, Ukrainada boʻlayotgan hodisalar fonida Rossiyaning shimoliy qoʻshinlari, uzoq yillar davomida oʻzining betarafligini eʼtirof etib kelgan Shvetsiya va Finlyadniya NATOga aʼzo boʻlishi istagini bildirgan edi. Bunga Turkiya keskin qarshi chiqdi. Erdoʻgʻan fikriga koʻra bu Shimoliy alyans ichida yangi nizolar keltirib chiqarishi mumkin. Shu sababli Turkiya ushbu davlatlarning NATOga qoʻshilmasligi uchun oʻzining "veto" huquqidan foydalanishini oldindan eʼlon qildi. Ayni damda Turkiya bilan turli darajada muzokaraldar olib borilayotganiga qaramasdan, u oʻz fikrida qatʼiy qolmoqda. AQSH va NATO esa qanday boʻlsada ikki shimoliy davlatni qoʻshib olish niyatida.
Ustiga ustak, Turkiyani Yevropa Ittifoqiga aʼzolikka nomzod boʻlganiga mana 23 yil toʻldi, undan oldin 13 yil faqat arizani qabul qilishga sarflangan edi... Jami - 36 yil! Oʻtgan davr mobaynida Turkiya, ehtimol, Gʻarb haqida bir nimalarni anglab yetgan. Ehtimol YEIga aʼzo boʻlmaganiga bugun shukur qilmoqda va yangi dunyo haqida oʻylamoqda...
Yangiliklar lentasi
0