Kolumnistlar

“Sarmat” 50 yilgacha Rossiya texnologik ustuvorligini kafolatlaydi

© Ministerstvo oboronы RF / Fotobankka oʻtishIspыtaniye novoy ballisticheskoy raketы «Sarmat»
Ispыtaniye novoy ballisticheskoy raketы «Sarmat» - Sputnik Oʻzbekiston, 1920, 25.06.2022
Obuna boʻlish
Yandex newsTelegram
Sputnik harbiy sharhlovchisi Rossiyaning “Sarmat” ogʻir qitʼalararo ballistik raketasi va Amerikaning Minuteman IIItexnikasini taqqosladi.
TOSHKENT, 25 - Sputnik. Rossiyaning qitʼalararo ogʻir ballestik raketasi jangovar qudrati va mukammalligi bilan afsonaviy “Voyevoda” QBRni ortda qoldirdi. AQShning xuddi shunday Minuteman III QBR dagi texnologik boʻshliq juda katta va Amerikaning ilgʻor qurollarni ishlab chiqish, strategik yadro kuchlarini qurish va yangilashda orqada qolganligini koʻrsatadi.
21-iyun kuni Rossiya prezidenti Vladimir Putin birinchi “Sarmat”ning 2022-yil oxirida jangovar navbatchilikka kirishini maʼlum qildi. Bu dunyodagi eng kuchli qitʼalararo ballistik raketa boʻlib, 1988 yildan buyon jangovar vazifalarga loyiq boʻlgan “Voyevoda” dan bir yarim baravar tezroq harakat qila oladi va kuch va mustahkamlik borasida dunyodagi yagona model hisoblanadi.
Sarmat paydo boʻlgunga qadar “Voyevoda”ning jangovar kuchi (8,7 tonnagacha) va uzoqligi (16 000 gacha) Gʻarb uchun yetib boʻlmas boʻlgan edi. Amerikaning dengizda joylashgan eng koʻp “yuk koʻtara oladigan” “Traydent” QBR 2,8 tonnalik jangovar kallakni 11 000 km masofagacha uloqtira oladi.
Beshinchi avlod “Sarmat” QBR gʻarblik “raqib”lardan farqni oshirdi va Rossiya Federatsiyasining keyingi yarim asrda strategik yadroviy qurollar sohasida texnologik ustunlikni taʼminladi va 2070 yillargacha qurollar safida boʻladi.
Boshlangʻich ogʻirligi 210 tonna boʻlgan “Sarmat” raketaga qarshi mudofaa tizimlarining hozirgi va kelajakdagi tizimlarini yenga oladi, 10 tonna ogʻirlikdagi jangovar kallaklarni 18 000 km gacha boʻlgan masofaga yetkaza oladi.
QBRning jangovar jihozlanish diapozoni ham ancha keng. “Avangard” gipertovushli bloklar tezlikda 28 tagacha aylanishni (33560 km/soat) rejalashtirishi mumkin. Yap-yangi “Sarmat” yangi dvigatellar bilan jihozlangan, shaxt va mobil modifikatsiyalarga ega. Agar “Voyevoda”ning jangovar kallaklari soxta elementlar bulutida nishonga qarab uchib ketsa va nishondan 500 metr chetga chiqsa, “Sarmat” undan ham ilgʻor himoya va nishonga olish tizimlariga ega.
Bitta “Sarmat” Yerning istalgan qutbi orqali 7,5 yadro megatonnasini yetkazib berishga va tajovuzkor davlatning 37 million fuqarosini yoʻq qilishga qodir, 10 ta raketa har qanday mamlakatni butunlay yoʻq qiladi (SNV-3 Shartnomasi boʻyicha Rossiya Federatsiyasi strategik yadroviy kuchlarning maksimal chegarasi - 700ta ishga tushiruvchi moslamasi va 1550 ta jangovor kallak, ulardan 60%-Strategik raketa kuchlarining doimiy tayyorgarlikdagi shaxt va mobil komplekslari).
Rossiya yangi QBRlarining yangi texnologik xususiyatlari -yadroviy boʻlmagan yuqori aniqlikdagi zarbaning yetkazish imkoniyatidir: atmosferada 15 aylanish (taxminan 18 000 km / soat) tezlikda ushlab turish mumkin emas va jangovar kallakning kinetik quvvati esa radiatsiyasiz “atom” yoʻq qilinishini kafolatlaydi.
Rossiyaning “Sarmat” QBR va Amerikaning xuddi shunday ishlab chiqarilgan Minuteman III raketasining xususiyatlarini taqqoslash, Northrop Grumman direktori Keti Uordenning AQShning soʻnggi 65 yildagi eksklyuzivligi va texnologik ustunligi haqidagi mish-mishlari va bayonotlari naqadar boʻrttirilganligini aniq koʻrsatmoqda.

Zaif boʻgʻin

Amerikaning quruqlikdagi yagona Minuteman III raketasi yarim asrdan buyon xizmat qilmoqda. Barcha modernizatsiyadan soʻng 1,1 tonna ogʻirlikdagi jangovar kallakni (350 kilotonn sigʻimli uchta jangovar kallak) 13 000 kmgacha boʻlgan masofaga olib yurishga qodir. Va u Rossiya QBRga raqobatchi boʻla olmaydi. Umuman olganda, ulkan “Sarmat” fonida 39 tonnalik “Minitmen” amerikalik harbiy tahlilchi Maykl Pekga shunchaki “reaktiv tishkovlagich” boʻlib tuyulgan.
Minuteman III Amerika yadro triadasining zaif boʻgʻini deb nomlangan: 21-asrdagi sakkiz parvozning yarmi muvaffaqiyatsiz boʻldi. Pentagonning strategik yadroviy kuchlar shaxt arsenalini yangi QBRlar bilan almashtirishni 264 milliard dollarga baholanmoqda. Biroq “Ground Based Strategic Deterrent” loyihasi rivojlanmaganlik va yetarlicha moliyalashtirilmaganligi sababli boshi berk koʻchada. Amerikaliklar gipertovush muammosini hal qila olmadilar va yadroviy ittifoqchilar - Buyuk Britaniya va Frantsiya - suv osti kemalarida QBR foydasiga quruqlikdagi strategik raketalardan butunlay voz kechdilar.
Minuteman III qitʼalararo ballistik raketalari 1962 yildagi Minuteman I ning davomi boʻlib, 1970-yillardan buyon xizmat qilib kelmoqda. AQSH strategik qoʻmondonligi rahbari Charlz Richard avvalroq Senat va Oq uy maʼmuriyatini ogohlantirgan edi: “Siz Minuteman III ning ishlash muddatini uzaytira olmaysiz ... raketalar shu qadar eskirganki, ularning konstruktorlari allaqachon vafot etgan va hozirgi muhandislar esa hatto zarur texnik hujjatlarning bir qismida ham yoʻq” Qadimgi loyihalar zamonaviy standartlardan oʻn yillar orqada.
Ispыtaniye novoy ballisticheskoy raketы Sarmat - Sputnik Oʻzbekiston, 1920, 27.04.2022
Kolumnistlar
Sarmat - Rossiyaning "qoʻlga tushmas qasoskori"
Yadroviy uchlik, agar uning tarkibiy qismlaridan kamida bittasi jangovar tayyor boʻlmasa ham, samarasizdir. Minuteman esa texnologik tanazzulning xavotirli belgisidir. Havo va dengizga asoslangan raketalar tomonidan 450 ta shaxt Minuteman III QBR ning ehtimoliy yoʻqolishi (toʻxtatilishi) qoplanishi mumkin emas. Qayta ishlab chiqilgan Vyetnam urushi faxriysi B-52 Stratofortress yaqinda 70 yoshga toʻldi va yoʻqolib borayotgan “dinozavr” turiga kiradi. B-1 Lancer ogʻir bombardimonchi samolyotlari (1985 yildan beri xizmat qilmoqda) yadroviy arsenalga ega emas, texnik muammolar tufayli ushbu mashinalar parkining 90% dan ortigʻi jangovar tayyor emas.
Yigirma oʻnlab B-2 Spirit bombardimonchi samolyotlari (1980-yillarda Moskvaga yadroviy zarbalar berish uchun moʻljallangan, har birini narxi 2 milliard dollar) juda nozik, injiq va texnik xizmat koʻrsatishni talab qiladi. B-1 Lancer va B-2 Spirit 2030-yillarda foydalanishdan chiqariladi va yangi B-21 Raider “strategi” ularning oʻrnini bosa olmaydi (prototip hali qurilmagan).
AQSH yadroviy uchligi vaqt oʻtishi bilan yoʻq boʻlib ketishi mumkin (Frantsiya va Buyuk Britaniyada boʻlgani kabi), faqat dengizda joylashgan Trident II D5 QBR (Ohio va Columbia suv osti kemalariga asoslangan) qoladi, bu esa Rossiya, Xitoy va Shimoliy Koreya QBR arsenallarini yaxshilash fonida zaiflikning oshishini anglatadi. Yuqori qurol-yarogʻ texnologiyasi sohasidagi Amerika texnikalarining toʻliq yoʻqolishi haqida gapirmasa ham boʻladi.
Ispыtaniye novoy ballisticheskoy raketы Sarmat - Sputnik Oʻzbekiston, 1920, 28.06.2019
Dunyoda
Rossiya “Sarmat” ballistik raketa xususiyatlarini ochiqladi
Yangiliklar lentasi
0