Jamiyat

Oftob urishidan qanday himoyalanish kerak

© Sputnik / Sergey Pyatakov / Fotobankka oʻtishDevushka v jarkuyu pogodu v Aleksandrovskom sadu v Moskve
Devushka v jarkuyu pogodu v Aleksandrovskom sadu v Moskve - Sputnik Oʻzbekiston, 1920, 17.07.2022
Obuna boʻlish
Yandex newsTelegram
Shu kunlarda Oʻzbekistonda jazirama ob-havo kuzatilmoqda. Mutaxassis oftob urishidan qanday himoyalanish mumkinligi haqida tavsiya berdi.
TOSHKENT, 17 iyul — Sputnik. Quyosh nuri inson salomatligi uchun juda foydali. Ayniqsa, infraqizil nurlar tanada qon aylanishini yaxshilab, organizmdagi barcha hayotiy jarayonlarni faollashtiradi.
Biroq quyoshdan keladigan issiqlik har doim ham inson tanasiga foydali taʼsir etavermaydi. Xususan, yozning jazirama kunlarida oftob urishidan ehtiyot boʻlish lozim.
Tibbiyot fanlari doktori Sevara Ubaydullayeva jazirama kunlarida oftob urishidan qanday himoyalanishga oid tavsiya berdi.
Mutaxassisning soʻzlariga koʻra, Oʻzbekiston iqlimi keskin kontinental boʻlib, yozi issiq, qishi esa oʻta sovuq. Qolaversa, quruq havo va namlikning minimal darajasi ham oʻlkaga xos ekani bilan ahamiyatli. Biroq soʻnggi yillarda mamlakatimizda yoz faslida kuzatilayotgan anomal issiq havo koʻproq iqlim oʻzgarishi bilan bogʻliq.
Bunday jazirama keksalar, surunkali kasalliklar (yurak-qon tomir, endokrin, nafas olish aʼzolari, metobolik va ruhiy xastaliklar) bilan ogʻriydigan bemorlar uchun xavfli. Shu sababli bunday paytda bir necha tavsiyalarga amal qilish lozim.
Shifokorning taʼkidlashicha, eng avvalo, koʻchaga chiqayotganda ochiq rangli tabiiy matolardan tikilgan yengil libos kiyish, issiqdan saqlaydigan bosh kiyim, koʻzoynak va soyabonlardan foydalanish maqsadga muvofiq.
Shuningdek, imkon qadar yogʻli, dudlangan taomlarni isteʼmol qilmaslik, tez buziladigan ovqatlardan ehtiyot boʻlish kerak.
Tanada suv balansini ushlab turish uchun kuniga oʻrtacha 2-3 litr suyuqlik (sovutilgan koʻk choy, gazsiz mineral suv, mevali, kam yogʻli sutli ichimliklar, quritilgan mevalarning qaynatmalari) ichish tavsiya etiladi.
Gazlangan, energetik va alkogol ichimliklar, qahva isteʼmol qilish mumkin emas.
Kun davomida iliq dush qabul qilish, vaqti-vaqti bilan badanni sovuq suvda namlangan dastroʻmol bilan artib turish ham tanani haddan ziyod qizib ketishdan saqlaydi.
“Qolaversa, jazirama payti imkon qadar toʻgʻridan-toʻgʻri quyosh nuri tushadigan joyda jismoniy mehnat bilan shugʻullanmaslik tavsiya etiladi. Agar shunday boʻlgan taqdirda quyoshdan himoyalanish uchun bosh kiyim kiyish, ora-ora salqin joyda dam olish maqsadga muvofiq. Bu esa tananing haddan ziyod qizib ketishdan saqlaydi”, - deydi Ubaydullayeva.
Jazirama payti quyosh urishi — eng xavfli holat boʻlib, u tashqi termal omillar taʼsirida organizmning umumiy qizib ketishi natijasida yuzaga keladi. Jabrlanuvchida koʻngil aynishi, qusish, burundan qon ketish, koʻrishning buzilishi, yurak urishi va nafas olish kuchayadi.
Ogʻir holatlarda esa alahsirash boshlanadi. Tana harorati, hatto, 41-42 darajagacha koʻtarilishi, chuqur behushlik holati kuzatilishi mumkin.
Bunday paytda bemorni, eng avvalo, salqin joyga koʻchirib oʻtkazish lozim. Soʻng gorizontal holda yotqizilib, oyoqlarini sal koʻtarish, kiyimlarini yechish, yuzini sovuq suvda yuvish va biror xoʻllangan matoni yurak sohasiga qoʻyish kerak.
Shuningdek, unga salqin ichimlik yoki qatiq ichirish va zudlik bilan shifokorga murojaat qilish lozim. Sababi quyosh urgan inson shoshilinch tibbiy yordamga muhtoj.
Yangiliklar lentasi
0