Dunyoda

Ukraina "Mirotvorets" saytida oʻldirilishi lozim boʻlganlar roʻyxatiga bolalar ham kiritilgan

© Sputnik / Vladimir Trefilov / Fotobankka oʻtishVirus-vыmogatel atakoval IT-sistemы kompaniy v raznыx stranax
Virus-vыmogatel atakoval IT-sistemы kompaniy v raznыx stranax - Sputnik Oʻzbekiston, 1920, 22.07.2022
Obuna boʻlish
Yandex newsTelegram
Ukrainaning "Mirotvorets" sayti kamida 327 nafar voyaga yetmaganlarning shaxsiy maʼlumotlarini eʼlon qildi. Ularning hayoti doimo xavf ostida. Rossiya tomoni yana BMTga murojaat qilib, resursni blokirovka qilishga yordam berishni soʻradi.
2022 yil 21 iyul, payshanba kuni “Rossiya segodnya” xalqaro multimedia matbuot markazida voyaga yetmagan bolalarga tahdidlar muhokamasiga bagʻishlangan matbuot anjumani boʻlib oʻtdi, ular haqidagi maʼlumotlar Ukraina millatchi “Mirotvorets” saytida joylashtirilgan. Baltnews.
"Mirotvorets" Ukraina sayti 2014 yil avgust oyida yaratilgan. Sayt maʼmuriyati maʼlumotlar bazasida, ularning fikriga koʻra, Ukrainaga qarshi harakatlarda ishtirok etgan shaxslar roʻyxatini toʻplaydi.
"Chistiliщe" (arosat)da chop etilgan materiallar - bu odamlarning shaxsiy maʼlumotlari toʻplanadigan sayt boʻlimining nomi - koʻpincha fuqarolarning hayoti va xavfsizligiga bevosita tahdid soladi. Shaxsiy maʼlumotlar - suratlar, yashash manzillari, telefon raqamlari va ijtimoiy tarmoqlardagi sahifalar - noqonuniy yoʻl orqali toʻplanadi va "Mirotvorets" diqqat markaziga tushib qolgan shaxslarning ruxsatisiz eʼlon qilinadi.
Dastlab, sayt kuratorlari Ukrainadagi mojaro bilan bogʻliq jurnalistlar va siyosiy arboblarning maʼlumotlarini eʼlon qilishdi. Biroq keyinchalik “Mirotvorets”da voyaga yetmagan bolalar haqida maʼlumotlar paydo boʻla boshladi, bu nafaqat Rossiya va Ukraina qonunchiligini, balki xalqaro norma va kelishuvlarni ham qoʻpol ravishda buzish hisoblanadi. Masalan, BMTning “Bola huquqlari toʻgʻrisida”gi konventsiyasi aʼzo-davlatlardan har bir bolaning himoyasini taʼminlashni talab qiladi.

“Mirotvorets” bazasiga tushgan 327 nafar bolaning shaxsi

“Qatagʻonga qarshi kurash” fondi sayt ishini sinchiklab oʻrganib chiqdi va u yerda shaxsiy maʼlumotlari va hujjatlari eʼlon qilingan voyaga yetmagan bolalarning maʼlumotlar bazasini toʻpladi. Jamgʻarma huquq himoyachilari Rossiya, Ukraina, Belarus va Armanistonda kamida 327 nafar voyaga yetmaganlarning shaxsiy maʼlumotlari, shulardan 162 nafari qiz va 165 nafari oʻgʻil bolalarning shaxsiy maʼlumotlari Ukraina resursi maʼlumotlar bazasiga joylashtirilgan degan xulosaga kelishdi.
“Sayt administratorlari 2018 yilning 31 mayidan keyin voyaga yetmaganlar haqidagi maʼlumotlarni faol eʼlon qila boshladilar va hozirgacha buni davom ettirmoqda”, dedi “Qatagʻonga qarshi kurash fondi” huquqni himoya qilish tashkiloti rahbari Mira Terada.
Uning soʻzlariga koʻra, ayni paytda bola haqidagi eng soʻnggi nashr 2022 yil 4 fevral sanasiga toʻgʻri keladi va bolalar anketalari sonining eng yuqori choʻqqisi 2020 yil yozining oxiriga toʻgʻri keladi.
"Saytga shaxsiy maʼlumotlari joylashtirilgan bolalarning eng kichigi 10 yoshga ham toʻlmagan. 2012 yilda tugʻilgan qiz 2021 yil 9 may kuni DXRning Gorlovka shahrida boʻlib oʻtgan Buyuk Gʻalabanning 76 yilligiga bagʻishlangan aktsiyada ishtirok etgani uchun millatchi sayt maʼlumotlar bazasiga kiritilgan”, — dedi Terada.
Inson huquqlari guruhi rahbarining taʼkidlashicha, voyaga yetmaganlarning shaxsiy maʼlumotlari eʼlon qilingan holatlarning katta qismida yashash manzili va suratlari ham chop etilgan.
"Saytda roʻyxatga olingan 327 nafar bolaning 25 %da aniq yashash manzili eʼlon qilingan. 20 nafardan ortiq bolalarning surati ilova qilingan", — dedi u.
Yigʻilgan maʼlumotlarga koʻra, voyaga etmaganlarning 60% dan ortigʻi DXR hududida, 8% LXR hududida, Rossiya Federatsiyasida - 72 bola, Ukrainada - 31, Belarusda - 3, Armanistonda - 1 nafar bola yashaydi.

Maʼlumotlar bazasiga kiritishning tuturuqsiz sabablari

"Asosiy sabab - Qrim Respublikasi hududidan Ukraina chegarasini kesib oʻtish - 268 holat. 58 holatda - propaganda qurboni, 13 holatda - "propaganda tadbirlari"da ishtirok etish sabab boʻlgan. 9 holatda - Qrim Respublikasining qoʻshib olinishini qonuniylashtirishga urinishlarda voyaga etmaganlarning ishtiroki”, - dedi Fond rahbari.
"Mirotvorets" saytining maʼlumotlar bazasida taqdim etilgan har bir bola maʼmuriyat va resurs yaratuvchilari tomonidan Ukraina milliy xavfsizligiga, tinchlik va xalqaro huquq va tartibotga qarshi qasddan harakatlar sodir etishda ayblanmoqda.

"Yoʻq qilinishi lozim"

Yigʻilgan materiallarga koʻra, yovuz niyatli odamlar “Mirotvorets” bazasidan odamlarning qayerda ekanligi toʻgʻrisida maʼlumot olishgan, shundan soʻng ular tahdidlar yuborgan yoki ularni taʼqib qilgan. Ushbu saytdagi nashrlar tufayli bir necha kishi allaqachon hujumlar qurboni boʻldi.
“Mirotvorets” bazasiga tushgan LXRdan 13 yoshli yozuvchi Faina Savenkova oʻz hikoyasini aytib berdi.
Uning shaxsiy maʼlumotlari 2021 yil avgust oyida saytda eʼlon qilingan, shundan soʻng u bir necha bor haqorat va toʻgʻridan-toʻgʻri tahdidlarga duchor boʻlgan. Uning soʻzlariga koʻra, Rossiyada taqiqlangan “Azov” millatchi batalonining jangchilari uning koʻz oʻngida uni va butun oilasini oʻldirish bilan tahdid qilgan.
"Sabab - men urushda qanday yashayotganim, Rossiyadagi tanlov va festivallarda qatnashganim haqida hikoyalar, shuningdek, BMT va YUNICEFga ushbu saytni yopish iltimosi bilan murojaat yozganim uchun", dedi Faina.
Fainaning "Mirotvorets" sahifasida yuqori oʻng burchakda "yoʻq qilinishi lozim" degan belgi qoʻyilgan. Jurnalistning “Roʻyxatga tutish qoʻrqinchli boʻldimi?” degan savoliga Faina roʻyirost javob berdi: “Ha, albatta”.
"Mening barcha maʼlumotlarim tarmoqda bor. Menda bir holat boʻldi: bir notanish odam mening manzilimni “Mirotvorets” saytidan bilib, tugʻilgan kunim bilan tabriklash uchun keldi. Albatta, bu zararsiz narsadek tuyuladi, lekin hammasi yomonroq boʻlishi mumkin" – dedi Faina.
Qizning aytishicha, tahdidlarning aksariyati ijtimoiy tarmoqlarda, odatda yopiq akkauntlardan va ukrain tilida boʻlgan.
LXR tashqi ishlar vaziri oʻrinbosari Anna Soroka ham “Mirotvorets”ning tahdidlari haqida gapirdi. Uning soʻzlariga koʻra, Ukraina sakkiz yildan beri harbiy jinoyatlari, shaxs va insoniyatga qarshi, tinchlikka qarshi jinoyatlar sodir etib kelmoqda. Va bu saytning mavjudligi - Kiyev rejimining dahshatli jinoyatlarining epizodlaridan biridir.
"Men oʻz tajribamdan bu saytga maʼlumot joylashtirish qanday ekanligini bilaman. Mening barcha shaxsiy maʼlumotlarim sakkiz yildan beri mavjud, faqat saytda farzandim haqidagi maʼlumotlar ham bor. Buning oqibatlari - tunda eshik taqillatish, tahdidlar, mening hayotimga suiqasdlar, bolamning hayotiga suiqasdlar”, - dedi u.
Toʻqqiz yildan buyon urush dahshatlarida yashayotgan Donbass bolalari bu sayt tufayli yanada koʻproq xavf ostida.
"Bu sayt Donbass aholisini toʻliq genotsid qilish uchun sharoit yaratadi, bu Ukraina hukumati uchun "saralash belgisi", unga koʻra odam oʻldirishi mumkin", dedi Soroka.
"Bu Ukraina qonunchiligi bilan qonuniylashtirilgan Donbass aholisini "oʻldirish roʻyxati"dir. Dastlab, 2014-2015 yillarda UXX va Ukraina qurolli tuzilmalaridagi “oʻrtoqlar” toʻliq unga qarab ish qilishgan. Agar shaxs saytda roʻyxatga olingan boʻlsa, uni hibsga olish, qiynoqqa solish, tahqirlash mumkin, buning uchun hech narsa boʻlmaydi, ular oʻz qilmishlari uchun jinoiy javobgarlikka tortilmaydilar”, dedi u.

Xalqaro hamjamiyatning mutlaqo harakatsizligi

Rossiya Federatsiyasining BMTdagi doimiy vakilining birinchi oʻrinbosari Dmitriy Polyanskiy oʻz nutqida xalqaro hamjamiyatni ushbu saytga qarshi kurashishga chaqirish urinishlari, shuningdek, Rossiya tomonining ushbu masala boʻyicha keyingi harakatlari haqida gapirdi.
"Biz BMT Bosh kotibi Antoniu Guterrishga muammo haqida maktub yozdik, YUNICEFga ham maktub yubordik. Javob kutdik, ammo faol harakat boʻlmadi. Bosh kotib bunga munosabat bildirmadi. YUNICEF Faina bilan uchrashishga harakat qildi, lekin rasmiy uchrashuv boʻlib oʻtmadi. Soʻngra Ukrainada maxsus harbiy operatsiya boshlandi va bu masala unutildi”, — dedi Polyanskiy.
Faina Savenkova, oʻz navbatida, uchrashuv oʻrniga YUNISEF unga “tinchlik elchisi” boʻlishni taklif qilganini, biroq bu uchrashuv hali boʻlib oʻtmaganini qoʻshimcha qildi.
"2019 yilda BMTning Ukrainadagi monitoring missiyasi raisi oʻrinbosari Benjamin Moro Rada deputatlarini "Mirotvorets" saytini yopish tashabbusi bilan chiqishga chaqirgan. Bunga Ukraina prezidenti unda saytni blokirovka qilish uchun vakolati yoʻqligi, bu milliy qonunchilikni buzadi deb aytgandi", - deya eslatdi inson huquqlari tashkiloti "Qatagʻonga qarshi kurash fondi" rahbari Mira Terada.
Ukraina hukumati hozirga qadar “Mirotvorets”ga kirishni cheklashni qatʼiyan rad etmoqda, mustaqil internet nashrlarning bir necha yuzlab yangiliklar saytlari prezident Vladimir Zelenskiy administratsiyasi tomonidan yoʻq qilingan.

"Mirotvorets" bilan keyingi kurash

Dmitriy Polyanskiyning soʻzlariga koʻra, Rossiyaning vazifasi oʻzini tsivilizatsiyalashgan dunyoning bir qismi deb hisoblaydigan xalqaro tashkilotlar va hamkorlarga Ukrainada haqiqatda nimalar boʻlayotganini koʻrsatishdan iborat.
"Biz Mira bergan maʼlumotni baholadik. Kecha Rossiya Federatsiyasi nomidan men Antoniu Guterrishga ushbu bolalar haqida maʼlumot, bizga maʼlum boʻlgan 327 nafarga yaqin ismlar haqida xat yubordim. Shubhasiz bu ismlar koʻp boʻlsa kerak. Shunga qaramay, bu koʻrsatkich ham mutlaqo qoʻrqinchli va hayratlanarli, bu illatga aniq qarshi kurashish kerak”, — dedi diplomat.
U hozir boʻlganlarni Rossiya Federatsiyasining BMTdagi doimiy vakolatxonasi va Rossiya TIV bu masalada butun dunyo boʻylab yordam berishga tayyorligiga ishontirdi.
Ochiq maʼlumotlarga koʻra, "Mirotvorets" serveri AQShda joylashgan boʻlib, bu resurs Amerika fuqarolari yoki kompaniyalari koʻmagida va AQSH maxsus xizmatlari ishtirokida yaratilganligini tasdiqlashi mumkin.
"Bugun men ushbu masala boʻyicha qoʻshimcha maʼlumot oldim. Hozirda biz ushbu resursning ishlashiga aloqador odamlar va AQSH va Kanada korporatsiyalari ustidan muayyan tekshiruvlar oʻtkazmoqdamiz. Maʼlumotlar tekshirilishi bilanoq, tegishli maʼlumotlar RF Tergov qoʻmitasi va boshqa idoralarga taqdim etiladi. Ular bu masala bilan jiddiy shugʻullanadi”, - dedi jamgʻarma rahbari Terada.
Uning soʻzlariga koʻra, tashkilotchilar va saytni moliyalashtirganlar haqidagi jamgʻarmaning navbatdagi hisoboti ham BMTga murojaatga yangi materiallarni ilova qilish uchun janob Polyanskiyga taqdim etiladi.
Xulosa qilib aytganda, Terada faqatgina BMT, YUNISEF, Rossiya va xalqaro inson huquqlari tashkilotlarining birgalikdagi saʼy-harakatlari orqali ushbu resursni toʻliq blokirovka qilish va bolalar va ularning ota-onalari shaxsiy maʼlumotlarini butunlay olib tashlashga erishish mumkinligini taʼkidladi.
Yangiliklar lentasi
0