Kolumnistlar

Britaniyaning Ukrainadagi Brimstone komplekslari - Rossiya QKning ustuvor nishoni

© © Sputnik / Stringer / Pereyti v fotobankStringer
Stringer - Sputnik Oʻzbekiston, 1920, 23.11.2022
Obuna boʻlish
NovostiTelegram
Ukrainadagi harbiy harakatlar teatri NATO mamlakatlari uchun ham eski temir-tersaklardan qutilish ham yangi qurollarni sinab koʻrish uchun qulay tajriba poligoni vazifasini oʻtamoqda.
Nisbatan yangi modifikatsiyada Brimstone yuqori aniqliqdagi koʻp maqsadli raketalari Ukraina qurolli kuchlariga Rossiya bronetexnikasi va Qora dengiz floti kemalariga oʻq otish maqsadida yetkazilgan. Aynan shuning uchun ham ular yoʻq qilinishga mahkum.
Britaniya Ukraina Qurolli kuchlariga kichik gabaritli yuqori aniqlikda boshqariladigan Brimstone-2 “havo-yer” raketalarini yetkazib berdi. The Telegraph gazetasi maʼlumotlariga koʻra, ushbu qurollar “rossiyalik askarlar hayotini jahannamga aylantirishga qodir”. Xoʻsh, koʻramiz, yaqinda oʻsha yerga aslida kim borar ekan. Brimstone raketalar oilasining Ukrainadagi muvaffaqityalari haqida hech nima maʼlum emas. Biroq, Zaporojye viloyati hududida may oyida ishlatilmagan, deyarli shikastlanmagan bir kanalli navigatsiya tizimli Britaniya raketasi topilgan. Ukraina Qurolli Kuchlari Brimstone-1 aviatsiya raketalaridan yer usti platformasidan, yaʼni yuk mashinasidan turib (terrorchining orzusi) boshqargan. Bunday uslub nishonga tegishni 12 kmgacha cheklaydi.
Londonning Kiyev rejimiga harbiy va iqtisodiy yordami 2022 yilda 4,5 milliard dollarga yetdi. Britaniyaning Mudofaa vaziri Ben Uolles 25 aprel kunida mamlakat Ukrainaga “Odessani dengizdan keluvchi har qanday hujumlardan himoya qilishda foydalanish mumkin boʻlgan” Brimstone kemaga qarshi yerdan boshqariluvchi yengil raketalarni yetkazib berish masalasi koʻrib chiqarilayotganini maʼlum qildi. Vazirning parlamentdagi oʻrinbosari Jeyms Xippi 27 aprel kuni Ukrainaga “dengiz mudofaasini kuchaytirish maqsadida” 100 ta Brimstone kemaga qarshi raketalar joʻnatilganini maʼlum qildi. Aniqrogʻi, raketalar sinov uchun yuborilgan.
Brimstone Sea Spear kemaga qarshi raketa modifikatsiyasi 2012 yilda ishlab chiqarilgan va harbiy harakatlarda undan foydalanilmagan. Ushbu raketa Brimstone-1 va Brimstone -2 asosiy namunalardan yirikroq, 100 kg.gacha harbiy yuklama koʻtara oladi. Brimstone Sea Spear ikki kanalli kallak, shuningdek, inertsion va sunʼiy yoʻldosh navigatsiyasidan foydalangan holda boshqaruv tizimi bilan jihozlangan. Turboreaktiv dvigatel kemaga qarshi raketaga tovush tezligi va 100 km gacha uzoqlikni taʼminlaydi. Ukrainadagi harbiy harakatlar teatri britaniyalik mutaxassislarga oʻta shafqatsiz sharoitlarda Brimstonening har bir turi va modifikatsiyasini sinovdan oʻtkazish (takomillashtirish yoki utilizatsiya qilish) imkonini yaratib beradi. Ukraina Qurolli Kuchlarining funktsiyasi faqat tajriba sichqoni boʻlib qolish bilan cheklangan xolos.

Foydalanish xususiyatlari

Britaniyaning Brimstone-1 ultratovush raketalari (uzunligi 1,8m, ogʻirligi - 48 kg), harbiy yuklamasi - 6,4kg) Amerikaning AGM-114 Hellfire-II “havo-yer” raketasiga asoslanib yarimfaol lazer boshqaruv tizimi bilan yaratilgan. Boshqarish tizimi “otildi va unutildi” tamoyiliga asoslanib bajarilgan. Brimstone-1 raketasi nishon hududiga yetib borish uchun inertsion navigatsiya tizimi va yarim faol oʻz-oʻzini navigatsiyalovchiya lazer kallagi bilan jihozlangan.
“Irsiy” va orttirilgan xususiyatlariga koʻra Brimstone-1 taktik aviatsiya samolyotlari arsenaliga kirgan. Yuqori aniqlikdagi, boshqariladigan raketa dushmanning zirhlangan (himoyalangan) obʼyektlarini yoʻq qilish uchun moʻljallangan. Iroqda, Afgʻonistonda, Liviyada foydalanilgan.
Britaniyalik harbiylarni Iroqdagi navigatsiya tizimi qoniqtirmagan, chunki unda odam ishtirok etishi - jang maydonida nishonni lazer bilan yoritib koʻrsatib turishni talab qilgan. 2008 yilda yangi talablarga koʻra, Brimstone Dual-Mode modifikatsiyasi yaratilgan va undan keyinroq Afgʻonistonda muvaffaqiyatli foydanishdi. NATOning Liviya boʻyicha havodan berilgan zarbalarida 2011 yilda Britaniyaning Tornado samolyotlari 200 dan ortiq tandem harbiy qism va oʻz navigatsiyalovchi ikki kanalli kallakli Brimstone-1 raketalaridan foydalangan. Ular oʻnlab yer usti stantsionar nishonlari va hatto bir nechta suv usti - uchta “La Combattante IIG” frantsuz tipidagi raketa katerlarini hamda 1159TR loyihasidagi qoʻriqlovchi kemalarini yoʻq qilgan.
MBDA konsortsiumi 2013 yilning kuzida Brimstone-2 raketasining yangi dvigatel va katta kuchdagi harbiy kallakli modifikatsiyasini sinovdan oʻtkazdi. Takomillashtirilgan radiolokatsion oʻzi navigatsilalanuvchi kallak tez va manevr qiladigan yerdagi nishonlarni, shuningdek, past radiolokatsion sezgirlikda topish va kuzatishga oʻrgandi. Nishongan tegish masofasi samolyotdan 60 km gacha va vertolyotdan 40 km gacha. Brimstone-2 modifikatsiyasi Britaniya Qirollik harbiy havo kuchlari tarkibida 2016 yildan buyon bor.
Kiyev rejimi barcha modifikatsiyalardan olmoqda, biroq Brimstone-1, Brimstone Dual-Mode va Brimstone-2 raketalari uchun maxsus ishga tushirish oʻrnatmalari tashib yuruvchi samolyot uchun yaratilgan. Masalan, qiruvchi-bombardimon Eurofighter Typhoon 18 ta raketa bilan oltita ishga tushirish oʻrnatmalarini koʻtarishi mumkin. Tornado GR4 samolyoti 6 tagacha Brimstone ni boshqa qurol-yaroqlar bilan koʻtara oladi.
Ukrainaning Havo kuchlari bunday hajmni koʻtara oladigan samolyotlarga ega emas. Ukraina Qurolli Kuchlaridagi keskin yetishmovchilikni uchuvchisiz apparatlar bilan toʻldirilish mumkin. Tajriba shuni koʻrsatadiki, kuchsiz Bayraktar TB2lari variant boʻla olmaydi. Kiyev 2014 yildan buyon Vashingtondan Brimstone raketalari uchun shtat tashuvchi hamda zarba beruvchi MQ-9 Reaper uchuvchisiz apparatlarini talab qilmoqda. “Ekuvchi”ning harbiy harakat radiusi 1900 km gacha. Shu sababli Rossiya amerikalik “sheriklari”ni nazorat qilib, Ukrainadagi harbiy harakatlar teatri va ehtimol, boshqa nizoli nuqtalarda adekvat yoki assimetrik javob berishga shay holatda turibdi.
1 dona Brimstone-1 raketasi narxi - 150 ming dollar atrofida, ikkinchi modifikatsiyasi 207 ming dollar turadi. Albatta, dengiz versiyasi yanada qimmatroq, va Ukraina Kurolli Kuchlarining snaryad tanqisligi bu yetishmovchilikni toʻldirib bera olmaydi. Tushinish uchun, harbiy operatsiya maydonida Rossiya artilleriyasi har kuni 50 ming oʻq-dorilardan foydalanadi. Ukraina artilleriyachilari ikki haftada 30 minggacha snaryad ishlatadi. AQShning harbiy sanoat kompleksi esa 155mm lik bu miqdordagi oʻq-dorilarni bir yil deganda ishlab chiqaradi. Qolaversa, Amerikaning harbiy sanoati NATO ishlab chiqarish salohiyatining taxminan 90% ini tashkil etadi.
Avvalroq Buyuk Britaniya Kiyev rejimiga taxminan 7000 ta tankka qarshi NLAW koʻchma raketa komplekslari, 100 dan ortiq zirhli mashina, Starstreak zenit raketalari bilan Stormer oʻziyurar oʻrnatmalari, oʻnlab M109 gaubitsalari va L119 shatakka olinadigan qurollari, M270 zalp olovli reaktiv tizimlari, 4,5 tonna plastik portlovchi moddalarini joʻnatgan edi. Xoʻsh bu koʻpmi yoki kam?
Rossiya Federatsiyasi Qurolli Kuchlari maxsus harbiy operatsiyanng toʻqqiz oyi davomida 512 ta samolyot va vertolyotlar, 2549 ta uchuvchisiz apparatlar, 390 ta mobil zenit raketa komplekslari, 6758 ta tank va boshqa zirhli mashinalar, 3611 ta artilleriya qurollari va minometlar, 900 dan ortiq zalp olovli reaktiv tizimlarini yoʻq qilgan. Endi farqlarni oʻzingiz solishtirib koʻring.
Yangiliklar lentasi
0