23:34 22 Yanvar 2019
Efir
  • RUB126.33
  • EUR9518.45
  • USD8378.18
Odildjon Abdukaxxarov - predsedatel Uzbekkontserta

Oʻzbekiston sanʼatkorlari roʻyxati 70% yangilandi - "Oʻzbekkontsert" rahbari

Sputnik / Dilshoda Raxmatova
Analitika
Havola olish
80330

"Oʻzbekkontsert" direktori Odiljon Abdukahhorov Sputnik Oʻzbekistonga bergan eksklyuziv intervyusida respublikada xizmat koʻrsatgan yoki xalq artisti boʻlish nima uchun qiyinlashgani, nega endi jonli kuylash kerakligi va qaysi harakatlar uchun litsenziyadan mahrum boʻlib qolish mumkinligi xususida soʻzlab berdi

Iqtidorlar qayerdasiz?

— Odil Abdugʻaniyevich, yakunlanayotgan yilning eng muhim oʻzgarishlari haqida gapirib bersangiz: "Oʻzbekkontsert" oʻz oldiga qoʻygan qaysi maqsadlarga erishdi-yu, qaysilari amalga oshmay qolib ketdi?

— "Oʻzbekkontsert" muassasasi 2017 yilda "Oʻzbeknavo" estrada birlashmasi va "Oʻzbekraqs" milliy uyushmasi negizida tashkil qilingan edi. Bir oy rahbar vazifasini bajaruvchi sifatida ishladim, soʻngra direktor lavozimiga tasdiqlandim.

Tashkilot tubdan isloh qilinishi munosabati bilan, tuzilmaviy oʻzgarishlar ham roʻy berdi. Biz oʻz ishimizni ikkita asosiy yoʻnalishga boʻlib oldik. Birinchi yoʻnalish bu, muassasamiz nomidan kelib chiqqan holda, respublikamizda boʻlib oʻtadigan madaniy tadbirlar ustidan nazorat olib borish. Yaʼni bunday tadbirlarni muntazam va yuqori darajada tashkil qilishni oʻz oldimizga maqsad qilib belgilab oldik.

Ikkinchi yoʻnalish - respublika boʻyicha iqtidorli ovoz sohiblari, musiqachi va raqqoslarni izlashdan iborat edi. Biz haqiqiy iqtidor egalari kelajakda mamlakatimiz madaniy hayotida, hatto eng yuqori darajadagi tadbirlarda ham faol ishtirok etishlarini xohladik. Nomdor rejissyorlar, xalq artistlari va madaniy arboblardan iborat ishchi guruhi butun respublika boʻyicha yosh iqtidorlarni izlash bilan shugʻullandi. Ishonasizmi, shu tarzda oʻtgan yil davomida artistlarimiz roʻyxati qariyb 70%ga yangilandi.

Biz oʻz oldimizga qoʻygan muhim maqsadlardan yana biri - bu ijrochilarni fonogrammadan voz kechishga chorlash boʻldi. Siz oʻzingiz ham guvoh boʻldingiz, 8-dekabr Konstitutsiyaning 26 yilligiga bagʻishlangan tadbirda uzoq yillar davomida birinchi marta barcha jonli kontsert namoyish etildi. 

Shuningdek, oʻtgan yilda qoʻshiqlar va ularga ishlangan kliplar saviyasini tasdiqlovchi badiiy kengash tashkil etildi. Bundan tashqari "Xalq bilan boʻl!" loyihasi yoʻlga qoʻyildi. Biz sanʼatkorlarimiz bilan birgalikda respublikaning eng chekka hududlarida, xususan Surxondaryo viloyatida, Jizzax viloyatida bщldik. Xalq artistimiz - Yulduz Usmonova, xizmat koʻrsatgan artist Alisher Fayz va boshqalar ijtimoiy himoyaga muhtoj boʻlgan xonadonlargacha kirib borishdi. Fuqarolarimiz sanʼatkorlarimiz bilan uchrashganida va ular qoʻllaridan sovgʻalarni olishganida ularning yuzlarida paydo boʻlgan baxtiyorlikni koʻrsangiz edi. Oʻz navbatida biz ham oz boʻlsa-da, ammo fuqarolarimiz kayfiyatini koʻtarganimizdan mamnun boʻldik.

Xayriya mavzusini davom ettirgan holda "Obod qishloq" milliy loyihasidagi ishtirokimizni ham aytib oʻtmoqchi edim. Xabaringiz borki, hozirda respublikamizning barcha hududlarida obodonlashtirish, qurilish ishlari olib borilmoqda. Biz ham oʻzimizning kamtarona hissamizni qoʻshish uchun respublika boʻylab kontsertlar tashkil qildik va ulardan tushgan pullarni loyiha hisob raqamiga oʻtkazdik.

Faoliyatimiz bu bilan cheklanmaydi, maʼmuriy funktsiyalarimizga asosan - "Oʻzbekkontsert" ijrochilarga litsenziya berish va ular faoliyatini nazorat qilish vakolatiga ega organ boʻlib qolmoqda.

Tsenzuraga - yoʻq

— Aytgancha, maʼmuriy funktsiyalar haqida - aytingchi, artistdan litsenziyani qaytarib olish tizimi qanday ishlaydi? Bunday qarorni qabul qiluvchi komissiya tarkibiga kimlar kiradi? Baholash qanday amalga oshiriladi?

— "Oʻzbekkontsert"da yuqori turuvchi tashkilot, yaʼni "Estrada sanʼatini rivojlantirish va muvofiqlashtirish kengashi" bor.  Mana shu kengash doirasida maxsus ijodiy guruh - ijodiy koʻmaklashuvchi vakillar guruhi tuziladi. Kengash tarkibi yilda bir marta tasdiqlanadi va har yili 30%ga oʻzgarib turadi. Shu guruh aʼzolari ikki oyda kamida bir marta yigʻilib, litsenziya berish boʻyicha murojaatlar, yoxud, aksincha u yoki bu ijrochining litsenziyasini olib qoʻyish masalalarini muhokama qiladilar.

Litsenziyadan mahrum etish tartibiga kelsak, agar xonanda xatoga yoʻl qoʻysa, biz uni darhol ogohlantiramiz. Birinchi marta adashsa - u bilan tushuntirish ishlari oboriladi, tushuntirish xati olinadi. Agar xato yana takrorlansa, "Oʻzbekkontsert"ga chaqiriladi va litsenzion kelishuv shartlarini va talablarini buzganligi tufayli tegishli tartibda litsenziyadan mahrum etiladi.

— Yil oxiriga kelib, ijtimoiy tarmoqlarda shou-biznes vakillari bilan bogʻliq boʻlgan bir nechta janjalli xabarlar qizgʻin muhokama qilindi. Masalan, xonanda Shaxlo Ahmedova va uning muxlislari "Oʻzbekkontsert" tomonidan xonanda litsenziyasi vaqtincha toʻxtatilishi xabaridan qattiq hayratga tushdilar. Bunday qaror nima sababdan qabul qilindi? Xonanda bu qarorlaringizdan xabardor etilganmidi?

— Shaxla Ahmedovaning litsenziyasi olib qoʻyilgach, eʼtirozlar boʻldi, ammo buni tsenzura sifatida qabul qilmaslik kerak - bu yerda millat tarbiyasi, maʼnaviyati va madaniyati haqida gap bormoqda. Agar oʻsha klip haqida toʻxtaladigan boʻlsak, u yoshlarimiz maʼnaviy tarbiyasiga salbiy taʼsirini koʻrsatadi. Rolikda oʻzbek mentaliteti va urf-odatlariga yot boʻlgan xatti-harakatlar bor. Ehtimol xonanda bu klipni boshqa mamlakat uchun suratga olgandir, lekin u internetga qoʻyilgandan keyin, oʻzingiz bilasiz juda tez tarqaladi.

Shahlo Ahmedovaning oʻsha klipini kengash aʼzolari tomosha qilgach, xonandani litsenziyadan mahrum etish qarorini qabul qilganlar. Muassasamiz xodimlari xonandaga bir necha marta telefon qilishgan va tusha olishmagan, shundan soʻng biz xonandaning onasiga qoʻngʻiroq qilib agar klip chiqsa yuzaga kelishi mumkin oqibatlar haqida ogohlantirganmiz. Shahlo litsenziya bilan yuzaga kelishi mumkin boʻlgan muammolar haqida bilgan va ongli ravishda bu qadamni qoʻygan.

Siz toʻgʻri tushuning, kim bilandir hisob-kitob qilish maqsadimiz yoʻq, biz shunchaki oʻzbek milliy sanʼatini targʻib qilmoqdamiz. Yoshlarimiz esa bu kabi kliplarni tomosha qilib, oʻzbek ijro sanʼati shunday boʻlishi kerak ekan-da, degan fikrga borishlarini istamaymiz. Komissiya aʼzolari kliplarni tasdiqlayotganda, biz bu klipni oila davrasida, bolalarimiz bilan birga koʻra olamizmi, degan savolni beramiz. Va shundan keyin qaror qabul qilamiz.

Biz tarbiyaviy chora qabul qilib, oʻsha xonandaga yaxshilik qilamiz. Yaʼni u oʻzi yoʻl qoʻyayotgan xatoni anglashini, bolalarimiz esa kelajakda haqiqiy oʻzbek sanʼatini saqlab qolganligimiz uchun bizga rahmat aytishini istaymiz.

— Yana bir shov-shuvli voqea reper San Jay bilan bogʻliq. Aytishlaricha, unga goʻyoki soqoli uchun litsenziya berilmagan. Keyinchalik bu masala hal etilgan boʻlsa-da, ammo muammo nimadaligi oydinlashmay qoldi. Savol tugʻiladi, soqoning litsenziyaga qanday aloqasi bor?

— Men Sanjar (reperning haqiqiy ismi) faqat bir marta uchrashganman va bu voqeaga izoh berishni xohlamas edim. Suhbatimizdan soʻng u qisqa intervyuni internetga joylagan. Va ana shu intervyu ichida mening soqol haqidagi javobim ham bor. Boshqa hech narsa qoʻshimcha qilolmayman. Shunchaki, aytmoqchi boʻlganim, didimiz va tanlovimiz turli boʻlgani bilan, biz oʻz anʼana va urf-odatlarimizni unutmasligimiz, hatti-xarakatimiz esa munosib boʻlishi lozim.

— Davlat tadbirlarida ishtirok etmagan xonandalar litsenziyadan mahrum etiladi, degan xabarlarni qanday izohlaysiz unda?

— Oʻzbekiston tinch-osoyishta davlat. Tinchlik hukmron boʻlgan mamlakatga esa tadbirlar yarashadi, toʻylar koʻp boʻladi. Qolaversa, Oʻzbekistonda keyingi vaqtlarda turli darajadagi tadbirlar koʻplab oʻtkazilmoqda. Xizmat koʻrsatgan yoki xalq artisti unvonini olgan sanʼatkorlarimiz esa shunga munosib xizmat koʻrsatishlari kerak.

2017 yilning avgustida Oʻzbekiston prezidenti Shavkat Mirziyoyev "lik-lik" etib unvon olgan qoʻshiqchilarni qattiq tanqil qilgan edilar. Davlatimiz rahbari artistlar oʻz maqomiga munosib boʻlishlari, davlat tadbirlarida faol ishtirok etishlari, vatanga xizmat qilishlari kerakligini taʼkidlagandi.

U yoki bu sanʼatkor maʼlum sabablarga koʻra, masalan xorijiy gastrol yoki shaxsiy sabablari tufayli tadbirda qatnashmasalar - biz ularga sharoit yaratib beramiz. Ammo baʼzan shunday boʻladiki, artistlar dangasaligi tutib bayram dasturlarida ishtirok etishdan voz kechadilar. Agar biz bugun bittasiga nisbatan chora koʻrmasak, ertaga u boshqalarga "oʻrnak" koʻrsatishi mumkin.

— Litsenziyani tiklash qay tarzda amalga oshiriladi?

— Hammasi artist oʻzini qanday tutishiga bogʻliq. Agar u bir necha marotaba yozma murojaat qilsa, oʻz xatosini tan olib, oʻzgarganini va boshqa bunday xatoni takrorlamasligini aytsa va biz bunga ishonsak, litsenziyani qaytarishimiz mumkin. Lekin "otrabotka" boʻladi: misol uchun xonanda litsenziyasini bitta viloyatga borishdan voz kechgani uchun oldirib qoʻygan boʻlsa, qayta tiklash uchun endi ikkita viloyatga borib ishlab berishi kerak boʻladi.

Tanbal yulduzlar, jonli ijro va unvonlar masalasi

— Odil Abdugʻaniyevich, suhbat avvalida jonli ijro tashviqoti haqida tilga oldingiz. Bugungi kunda xonandalar fonogrammadan voz kechib, jonli kuylashga tayyormi oʻzi?

— Bilasizmi, tan olish kerak, ayrim sanʼatkorlarimizda oxirgi yillarda dangasalik paydo boʻla boshladi. Hatto, yuz foiz jonli ijroda kuylay oladiganlari ham yengil yoʻldan borib, fonogrammadan foydalana boshlashdi.

Joriy yil oktyabr oyida "Xalqlar doʻstligi" saroyi oldida "Ochiq osmon ostida jonli ijro" loyihasini tashkil etdik. Va sanʼatkorlarimiz jonli ijroni qanday mahorat bilan kuylaganliklarini koʻrib, oʻzimiz ham hayratlandik, faxrlandik. Ayniqsa, tomoshabinlar xursandchiligi cheksiz edi.

Yangi yildan bu loyihani butun respublika boʻylab joriy qilmoqchimiz, bunday kontsertlarni har bir viloyat shahar va tumanlarida 2-3tadan joylarda oʻtkazamiz.

Konstitutsiya kunida oʻtkazilgan jonli kontsertdan keyin sanʼatkorlarimizning aksariyati sarosimaga tushib qolgani ham rost. Ular oldingi davrlar oʻtganini, oʻz ustida ishlash vaqti kelganini tushundilar. Fonogramma dasturlari endi "tortmasligini" bildilar. Ismlarini aytib oʻtirmayman, lekin koʻpchilik artistlarimiz jonli ijroda qoʻshiq ayta olmasliklarini tan oldilar, baʼzilari tayyorgarlik uchun vaqt kerakligini aytishdi. Aytishim mumkinki, jonli kontsert loyihasi bu singari xonandalarga dars boʻldi va shu tufayli ular oʻz ustida ishlay boshlaydilar, deb umid qilaman.

— Odilbek Abdugʻaniyevich, negadir keyingi ikki yilda xizmat koʻrsatgan artist, xalq artisti unvonini olayotgan sanʼatkorlar soni kamaygandek. Bu motivatsiyani pasaytirmaydimi?

— Meni nazarimda, bunday amaliyot estradamizga faqat foyda keltirdi. Shuni ochiq aytish kerak-ki, yaqin vaqtlargacha oʻz unvonlarini ijro mahorati tufayli olmagan artistlar ham boʻlgan. Unvon olish baʼzilar uchun hatto oddiy holatga aylangandi. Ikki yildan buyon vaziyat oʻzgardi - unvon olishga hurmat, masʼuliyat bilan yondashishmoqda. Artistlar ham oʻz ustilarida faolroq ishlay boshladilar, endi hech kim shunchaki unvon ololmasligini tushundi. Ammo unvon olishga intilsa va hozirgidek harakatni davom ettirsalar, ular albatta bu maqsadga erishadilar.

Fursantdan foydalanib barchani kelayotgan Yangi yil ayyomi bilan tabriklab, barchaga faqat ijobiy tuygʻular tilayman!

Asosiy mavzular