02:26 14 Dekabr 2019
Efir
  • RUB149.88
  • EUR10545.67
  • USD9537.55
Zoopark v Buxare

Bankrotlik yoqasida: Buxorodagi hayvonot bogʻi egasi qanday xatarlarga duch kelgan edi

Sputnik Uzbekistan
Analitika
Havola olish
501 0 0

Tadbirkor Akmal Yoʻldoshev Buxoroda hayvonot bogʻi toʻlaqonli ishga tushirilishi uchun besh yil vaqtini sarflagan. Sputnik Oʻzbekiston muxbiri tadbirkor bilan suhbatlashib, shahardagi birinchi va yagona hayvonot bogʻi uchun jang qay tarzda kechayotganiga oydinlik kiritdi

Buxorolik 34 yashar Akmal Yoʻldoshev besh yil davomida mahalliy hukumatdan toʻlaqonli hayvonot qurilishi uchun ruxsat olishga harakat qilib kelmoqda. Hayvonot bogʻi hozircha shahardagi yagona boʻlgan park hududida joylashgan va zoʻrgʻa oʻz kunini koʻrmoqda.

Predprinimatel Akmal Yuldashev v zooparke
Sputnik Uzbekistan
Predprinimatel Akmal Yuldashev v zooparke

Buxorodagi ilk hayvonot bogʻi oʻn yil oldin Somoniylar parkida paydo boʻlgan. Uning toʻlaqonli hayvonot bogʻi deb atab ham boʻlmaydi: apil-tapil qurilgan bir necha toʻsiqlar va sanoqli hayvonlar bor, xolos. Shunday boʻlsa-da, shaharda buxoroliklar oʻz farzandlarini olib borishi mumkin boʻlgan yana bitta joy paydo boʻldi, deyish mumkin. Shaharda qiziqarli va foydali koʻngil ochar joylar yoʻqligini hisobga olganda, bu juda muhim.

2012 yilda xuddi shu hayvonot bogʻining yangi egasi yosh tadbirkor Akmal Yoʻldoshev boʻldi. Bu joyga egalik qilish uchun u bir necha yillar oldin Rossiyada ishlab topgan puliga xarid qilgan kvartirasini sotishiga toʻgʻri kelgan. Ammo bu pullar ham kamlik qildi, yigit hayvonot bogʻi egasidan qarzdor boʻlib qoldi.

"hayvonot bogʻi oʻshanda toʻrt nafar boyoʻgʻli, ikkita burgut va uchta uy toʻngʻizidan iborat edi. Oxirgilarini egasi oxir-oqibat olib ketdi", - deb hikoya qiladi Yoʻldoshev.

Hayvonot bogʻi yoki oila

Oradan bir oz vaqt oʻtgach, hayvonot bogʻining sobiq egasi Termiz hayvonot bogʻidan ikkita urgʻochi sherni olib kelishni taklif etadi. Buning uchun esa, tabiiyki, mablagʻ kerak edi. Akmal rozi boʻladi, faqat bu gal ham uning qarz olishiga toʻgʻri keladi. Yigitdan pullarni sanab olgan erkak esa izsiz yoʻqoladi.

Yosh tadbirkor bu qarzlarni toʻrt yil davomida toʻlashiga toʻgʻri kelgan. Bu orada u mashinasini, ayolining qimmatbaho taqinchoqlarini va hatto kvartirasi savdosidan soʻng qolgan uy jihozlarini-da chiqarib pullaydi.

Ammo qani edi "syurpriz"lar bu bilan yakun topgan boʻlsa? Maʼlum boʻlishicha, hayvonot bogʻi rasman umuman mavjud boʻlmagan. U joylashgan hudud park zonasiga kirgan va sobiq egasi bu yer uchastkasini shunchaki ijaraga olgan ekan. Parkdagi attraktsion egalari ham xuddi shunday tamoyil asosida ishlasharkan. Bundan kelib chiqadiki, hayvonot bogʻi oʻrniga Yoʻldoshevga parkda yerni ijaraga olgan va sariq chaqa ham turmaydigan xususiy firma sotilgan, xolos.

"Men endigina Rossiyadan qaytgan va bu kabi huquqiy ikir-chikirlardan yiroq edim. Jonivorlarni jon dilimdan yaxshi koʻrganim uchun, hayvonot bogʻi sotilayotganini eshitib, hech bir shubhasiz uni xarid qilishga ahd qilganman", - deya tushuntiradi u roʻy bergan hodisani.

Mana shu voqea oilada janjallarga sabab boʻladi, er-xotin ajrashish yoqasiga kelgan, ota-onasi esa hayvonot bogʻini sotishni maslahat bergan edi.

Hayvonot bogʻidagi yangi hayot

Bularning barchasiga qaramay, Akmal ruhan tushmadi. U oʻz biznesini ochdi va oziq-ovqat yetkazib berish boʻyicha dilerlik faoliyatini yoʻlga qoʻydi. Daromadining bir qismini hayvonot bogʻiga sarfladi. Shu tufayli u yangi volyerlar, podsobkalarni qurishga muvaffaq boʻldi, koʻchat ekdi va yangi jonivorlarni xarid qildi. Hozir bu yerda boʻrilar, shoqollar, yaklar, tulkilar, olmaxonlar, maymunlar bor. Aytgancha, maymunlardan biri yaqinda ona boʻlgan va oʻz dilbandini bir soniyaga ham qoʻyib yubormaydi.

Lvitsa v zooparke Buxarы
Sputnik Uzbekistan
Lvitsa v zooparke Buxarы

2015 yilda shervachchalar dunyoga keldi. Toʻrt yil ichida ular katta sherga aylanishga ulgurishdi va bugungi kunda Akmalga oʻz muhabbatlarini namoyon etishga uyalishmaydi. Sherlar faqatgina Akmalga oʻzlarini silashga ruxsat beradi.

Bu orada oiladagi munosabatlar ham izga tushdi. Bugun er-xotin toʻrtinchi farzand tugʻilishini kutmoqda. Yaqinlari hatto tadbirkor yigitga yordam berishni boshlashdi, bugun ular birgalikda hayvonlarni parvarish qilishmoqda. Bu esa yordamchi ish kuchiga ketadigan harajatlarni ancha tejamoqda.

"Ha, oson boʻlmagan. Boshimizdan nelarni oʻtkazmadik. Shunday vaqtlar boʻlgan-ki, hatto ovqatga pul topolmaganmiz. Ammo men oxirigacha borishga oʻrganganman. Yaqinlarim menga yomon gapirishni toʻxtatib, aksincha, yordam berishni boshlagan kundan hammasi oʻzgardi", - deydi yuzida tabassum bilan Akmal.

Qiyinchiliklar chekingani yoʻq

Ammo bularning barchasiga qaramay, qiyinchiliklar ortga chekingani yoʻq. Hayvonot bogʻini avvalgidek toʻlaqonli hayvonot bogʻini toʻlaqonli deb atab boʻlmaydi. Asosiy muammo albatta pul yetishmasligi bilan bogʻliq. Hatto kirish chiptasi narxini hisobga olganda ham, hayvonot bogʻiga keluvchilar soni koʻp emas. Shunday boʻlsa-da, yer uchun ijara puli oyma-oy toʻlab boriladi.

Somoniylar parki direktori Tolib Abdullayevning aytishicha, tadbirkor hududi davlatga tegishli boʻlgan park bilan shartnoma tuzgan va endi barcha shartlarga, shu jumladan moliyaviy tomondan boʻlgan shartlarga ham amal qilishga majbur.

Zoopark v Buxare
Sputnik Uzbekistan
Zoopark v Buxare

"2018 yilgi ijara haqi uchun qarzdorlikni undirish uchun biz sudga berishga majbur boʻlganmiz. Agar bu yil ham bu holat takrorlansa, biz yana sudga daʼvo arizasini kiritamiz", - deydi Abdullayev.

"Chipta narxi uch ming soʻmdan besh ming soʻmgacha. Bir kunda hayvonot bogʻiga 30 nafardan 50 nafargacha odam kelishi mumkin, - deydi Yoʻldoshev. - Biz yangi jonivorlarni xarid qilganmiz, ularning oziq-ovqat harajatlari ham oʻz-oʻzidan oshdi. Bundan tashqari, hududni obodonlashtirish ishlariga kattagina pul sarflanmoqda. Agar chetda biznesimiz boʻlmaganida, allaqachon yopilgan boʻlar edik".

Tadbirkorning soʻzlariga koʻra, parkning sobiq rahbariyati bu tashvishlarni yaxshi tushungan va unga koʻmak tarzida ijara toʻlovidan ozod qilgan. Aynan shu tufayli hayvonot bogʻida koʻpgina ishlarni amalga oshirishga imkon tugʻilgan. Ammo parkning yangi direktori sobiq rahbardan farqli ravishda, tadbirkor ijara pulidan ozod etilishi kerak, deb hisoblamaydi.

Tumanli istiqbollar

Tadbirkorning fikricha, hozirgi sharoitdan chiqishning birgina yoʻli - hayvonot bogʻini kengaytirishda. Bu hayvonot bogʻini turistik shaharga monand qilish uchun esa, Yoʻldoshev hatto yana kredit olishga va qarzga botishga ham tayyor.

Hozircha esa, tadbirkor hayvonot bogʻining ertangi kunini oʻylab, hadik bilan yashaydi. Axir undan istalgan vaqtda park hududini boʻshatib qoʻyishni talab qilishlari mumkin. Mana shu noaniqlik, bugungi kunda yaratilgan hududga pul tikishga toʻsqinlik qilmoqda.

Akmal Yuldashev i lvyata
Sputnik Uzbekistan
Akmal Yuldashev i lvyata

Hayvonot bogʻining yangi loyihasida terrarium, okeanarium, yopiq botanika bogʻini yaratish koʻzda tutilgan. Ushbu hujjat hatto hokimiyat tasdigʻidan ham oʻtgan. Lekin bu loyihani amalga oshirish uchun biznesmenga oʻz territoriyasi kerak.

"Hamma buxoroliklar ham ushbu hayvonot bogʻi borligini bilishmaydi. Men esa hatto reklama berolmayman, chunki bu yerdagi shart-sharoitlar hali jozibador emas... Axir ular tirik jonzot-ku! Bu yerga kanalizatsiya, ventilyatsiya tizimi kerak… Bular kattagina harajatni talab etadi. Aniqlik boʻlmagunga qadar men bu yerga pul tikishga qoʻrqaman", - deya tushuntiradi u.

Shahar hokimligiga bu voqea yaxshi tanish. Hokim oʻrinbosari Baxtiyor Maxsudovning tushuntirishicha, masalani oʻrganish uchun shahar hokimi administratsiya vakillari bir necha marotaba parkka chiqishgan. Amaldor hayvonot bogʻi uchun yer ajratish masalasi koʻrib chiqilayotganini aytib, ishontiradi.

Uning gaplarini 2014 yildan buyon yer olishga harakat qilib kelayotgan Yoʻldoshev ham tasdiqlaydi. Tadbirkorning aytishicha, hukumat ushbu loyihaga qiziqish bildirgan, park territoriyasi mos kelmasligi uchun unga kattaroq maydonga ega boʻlgan hududni ajratib berish vaʼdasi berilgan.

Asosiy mavzular