14:05 17 Sentyabr 2019
Efir
  • RUB146.51
  • EUR10421.13
  • USD9411.30
draka

"Komment" uchun oʻlim. Internetdagi bahslar qay tarzda qonli mojaroga aylanadi?

© Sputnik / Andrey Varenkov
Analitika
Havola olish
787 0 0

Shu kunlarda Tula viloyatida 26 yashar qiz ikki nafar yigit tomonidan doʻpposlab, oʻldirildi. Dastlabki maʼlumotlarga koʻra, zoʻravonlarning biriga qizning internet sahifasidagi statuci yoqmagan.

TOSHKENT, 7 sen — Sputnik, Viktor Zvantsev. Negativ izoh, fitnaga yoʻgʻrilgan status yoki internet-opponent tomonga tasodifan tashlangan luqma qaygʻuli oqibatlarga olib kelishi mumkin. Shu kunlarda Tula viloyatida 26 yashar qiz ikki nafar yigit tomonidan doʻpposlab, oʻldirildi. Dastlabki maʼlumotlarga koʻra, zoʻravonlarning biriga qizning internet sahifasidagi statuci yoqmagan. Gumonlanuvchilar qoʻlga olindi va SIZOga joylashtirildi. Internetdagi tortishuvlar va ularning oqibatlari haqida RIA Novosti muxbiri materialida oʻqing.

Oʻch olish uchun Moskvaga keldi

2015-yilning yozida Sverdlovsk viloyati Reftin posyolkasida mahalliy yashovchilardan biri Sergey Kostromin pichoqlab oʻldirildi. Mudhish jinoyatga qoʻl urgan shaxs videoyozuvlar tufayli aniqlashtirildi. U Moskvaga Uraldan koʻchib kelgan 34 yashar Roman Gasanov boʻlib chiqdi.

Oradan uch kun oʻtib, Roman qoʻlga olindi. Maʼlum boʻlishicha, u yashash joyidan olis hududga birgina maqsad - internetdagi haqoratli gap uchun oʻch olishga kelgan.

Qotil va uning qurboni shu paytga qadar bir-birini umuman koʻrmagan, ular faqatgina ijtimoiy tarmoqlarda yozishganlar. Ikkalasi ham muqaddam bir necha bor sudlangan boʻlib, shu bois, internetda tezda til topishishgan.

Yozishmalarining birida Kostromin Gasanovni qamoq iyerarxiyasida eng quyi kastaga mansubligini anglatuvchi soʻz bilan atagan. Bundan tashqari, bu haqda suhbatdoshining doʻstlarini ham xabardor etgan. Gasanov koʻp oʻylab oʻtirmay, qoʻyniga xanjarni solib, Reftinskka qadar chipta sotib oladi, manzilga kelgach, koʻchada virtual suhbatdoshini poylab, soʻyib tashlaydi.

"Koʻpincha odamlar onlayndda aytgan gaplari uchun ularga hech vaqo qilmaydi, deb hisoblaydilar. Ular kimnidir hech jazosiz haqoratlash yoki kamsitish mumkin deb oʻylaydilar, goʻyoki shundan soʻng ularning jamiyatda obroʻlari oshib qoladi, - deya tushuntiradi RIA Novosti muxbiriga Ijtimoiy tarmoq va messenjerlarning professional foydalanuvchilari uyushmasi rahbari Vladimir Zыkov. — Ammo baʼzan printsipial fuqarolar ham uchraydi, ular har bir aytilgan soʻz uchun javob berish kerak, deb hisoblaydilar va opponentni jazolash uchun hech narsadan qaytmaydi".

Bolalarning kattalarcha "razborlari"

2018-yilning kuzida internetda moskvalik ikki yigit oʻz tengdoshlarini vahshiylarcha kaltaklayotgan video paydo boʻldi. Ular avval yigitning boshiga qattiq urib, soʻngra uni yerga uloqtirib, oyoqlari bilan tepishda davom etishgan edi. Oqibatda jabrdiyda jiddiy jarohatlar bilan kasalxonaga tushadi, shifokorlar unda koʻplab gematomalar, orqa va bosh shilinishlarini qayd etadilar.

Videoyozuv hamda guvohlarning koʻrsatmalari tufayli tergovchilar hujum qilganlarning shaxsini tezda aniqlashtiradilar. Ular 14 yoshli maktab oʻquvchilari boʻlib chiqadi. Yigitlarning bu tarzdagi mushtumzoʻrligiga esa internetdagi aytishuv sabab boʻlgan.

Zoʻravonlar suhbatdoshlari qaysi maktabda oʻqishini aniqlashtirib, uning darsdan chiqishini poylashgan. Yetkazilgan jarohatlar ogʻirligini hisobga olib, bezorilarga "Qotillikka suʼiqasd" moddasi boʻyicha ayblovlar qoʻyilgan va tergov vaqtida ular SIZOga joylashtirilgan.

"Gap shundaki, yozma nutq ogʻzaki nutqdan koʻra kattaroq taʼsir kuchiga ega. Gap shundaki, internetdagi haqoratlarni boshqalar ham oʻqiydilar, yaʼni bu yerda jamoatchilik elementlari mavjud boʻlib, shu bois, haqoratlar yanada oʻtkirroq qabul qilinishi mumkin, - deb hikoya qiladi RIA Novosti muxbiriga psixolog Anna Kiryanova. — Ayniqsa, oʻsmirlar reaktsiyasi juda keskin boʻlishi mumkin. Bunday hollarda kimdir uni xafa qilganlar bilan orani ochiq qilishga shoshilsa, boshqa birlari oʻz joniga qasd qiladi".

Baʼzan oʻsmirlar oʻrtasidagi "razborka"lar, kasalxona palatasidan koʻra ayanchli oqibatlarga olib kelishi mumkin. Mana, misol uchun, 2016-yilning kuzida Krasnoyarskda 13 yashar oʻsmir qoʻshni maktabda tahsil oladigan yettinchi sinf oʻquvchisining koʻksiga pichoq qadab oʻldirdi. Mudhish fojia kunduz kuni koʻp-qavatli uylar hovlilaridan birida yuz bergan. Yoʻlovchilar jabrdiydaga yordam berishga harakat qilishgan, ammo yigit koʻp qon yoʻqotishi oqibatida hodisa joyida vafot etgan.

Tergovchilarning aniqlik kiritishlaricha, qotillik yuz bergan kuni ertalab oʻsmirlar bir-biri bilan ijtimoiy tarmoqda yozishgan. Yozishma davomida sinf rahbari haqida gap ochiladi - ayol yigitlarning birining onasi edi. Ayol nomiga aytilgan nomaʼqbul soʻz tufayli uning oʻgʻli dilozorni gaplashib olishga chorlaydi va oʻzi bilan ikki oʻrtogʻi hamda qayirma pichoqni oladi.

Qotil hodisa roʻy bergan vaqtdan soʻng tezda qoʻlga olingan, ammo u balogʻat yoshiga toʻlmagani tufayli, javobgarlikka tortilishdan qutilib qolgan.

Internetdagi "dugonalar"

2012-yilning yoz faslida Kaluga yaqinida dachalarda yashovchi fuqarolar tomonidan ayovsiz pichoqlangan yosh ayol jasadi aniqlanadi. Halok boʻlgan ayol 22 yoshda boʻlgani, shu joyga yaqin qishloqda yashashi, viloyat markaziga pul ishlash ilinjida kelgani aniqlanadi. Tezkor xodimlar uning tanishlarini topishadi, shuningdek, ijtimoiy tarmoqdagi yozishmalarini qunt bilan oʻrganadilar.

Maʼlum boʻladiki, kelgindi ayol bir necha oy davomida 24 yoshli kalugalik bir ayol bilan oʻta faol muloqotda boʻlgan. Ular bir-biri bilan shaxsiy hayotlaridagi tafsilotlar bilan boʻlishganlar va bu oxir-oqibat ular oʻrtasida janjalni yuzaga keltirgan. Eriga xiyonatda ayblangan kalugalik ayol oʻz suhbatdoshidan oʻch olishni maqsad qilib qoʻygan va buning uchun hatto reja tuzgan. Ikki eski tanishi unga yordamlashishga tayyorligini bildirishgan.

Rejalashtirilayotgan mudhish qasosdan bexabar qiz uy topishda yordamlashish bahonasida qishloqdan Kalugaga chaqirib olingan. U yerda qizni ikki yosh yigit kutib olgan va ijaraga olsa boʻladigan uyni koʻrsatish bahonasida mashinaga oʻtqizishgan. Haqiqatda esa mehmon avtomobilda oʻrmonzorga olib borilgan, temir zanjir yordamida boʻgʻib tashlangan va tanasiga bir necha marotaba pichoq suqishgan. Qotillar tez orada tezkor xodimlar tomonidan qoʻlga olingan.

"Ijtimoiy tarmoqlarda muloqot qilar ekanlar, internet foydalanuvchilari birinchi galda har qanday mojaro tusini olgan vaziyatni tahdidlar va haqoratlar bilan emas, balki hotirjam va dalillar bilan hal etish lozimligini yodda tutmoqlari shart. Chunki aks holda mojaro davomiy tus oladi, - deb qoʻshimcha qiladi Zыkov. — Hozircha bu kabi muloqot qoidalari ogʻizda mavjud, xolos. Biz tez orada ijtimoiy tarmoqlarda toʻgʻri muloqot qilish, oʻzni tutish haqida maxsus broshyurani nashrdan chiqarmoqchimiz. Unda Internet etikasi, trollingga berilmaslik va boshqa hokazo qoidalar haqida maʼlumot beramiz. Chunki baʼzi odamlar boshqalar uchun haqoratli tuyuladigan narsalarni yozayotganliklarini baʼzan sezmaydilar".

Asosiy mavzular