15:13 15 Dekabr 2019
Efir
  • RUB149.88
  • EUR10545.67
  • USD9537.55
Bombardirovщik-raketonosets Tu-160 Vladimir Sudets Voyenno-kosmicheskix sil Rossii

Barqarorlik kafolati: Tu-160M strategik samolyotlar yangidan ishlab chiqarilmoqda

Sputnik
Analitika
Havola olish
97210

21 asrda Rossiya sarhadlarini strategik bombardimonchi samolyot - yangilangan Tu-160M "Oqqush" himoya qiladi.

Rossiya oʻz chegaralari atrofida paydo boʻlayotgan harbiy xavflarga samarali va mos ravishda javob qaytarishga harakat qilmoqda. Rossiyaning Uzoq avaitsaiyasi ham oʻz qudratini tezlik bilan tiklamoqda, deb yozmoqda harbiy ekspert Aleksandr Xrolenko.

Xususan ayni damda strategik yadroviy kuchlar safida boʻlgan 16 ta Tu-160 samolyotlarini modifikatsiya qilish bilan bir vaqtda Tu-160M samolyotlarini ishlab chiqarish ham yoʻlga qoʻyilmoqda. Tovush tezligidan tez uchadigan Tu-160 samolyotlari uchuvchilar orasida "Oqqush" nomi bilan tanilgan. 

Oʻnta zamonaviylashtirilgan Tu-160M samolyotlarini ishlab chiqarish allaqachon boshlangan. Umumiy qiymati 150 milliard rubl boʻlgan yangi samolyotlarning uchish sniovlari 2020 yil oxiriga rejalashtirilgan.

Dozapravka strategicheskogo raketonostsa Tu-160
Ministerstvo oboronы RF
Dozapravka strategicheskogo raketonostsa Tu-160

“Interfaks” xabariga koʻra, yangi partiyaning birinchi samolyoti Rossiya mudofaa vazirligiga 2021 yilda topshiriladi. Rossiya Mudofaa vazirligi jami 50ta ana shunday uchar apparatlarga buyurtma bergan, “Tupolev” byurosi aytishiga qaraganda.

Qozon aviatsiya zavodida Tu-160M samolyotlarini ishlab chiqarishni yangilash bu PAK DA (uzoq aviatsiya perspektiv majmuasi) loyihasini unutish degani emas.

“PAK DA”da qoʻllanishi rejalashtirilayotgan ayrim elementlar, masalan integratsiya qilingan modulli avionika Tu-160M samolyotlarida qoʻllanila boshlanadi. Ana shunday tajriba radioelektron uskunalar, qurol-aslahani boshqarish tizimi  va ekipaj hayotini saqlab qolish tizimlariga ham taaluqli boʻladi.

Yangi imkoniyatlar

Tu-160M seriyali ishlab chiqarish boshlanganidan soʻng u butenlay yangi samolyotga aylanadi. “Radioelektron texnologiyalar” majmuasi zamonaviy hisoblash texnologiyalarini, nazorat vositalarini, navigatsiya va boshqa tizimlarni toʻliq yangilaydi.

Bombardirovщik-raketonosets Tu-160 Voyenno-kosmicheskix sil Rossii
Ministerstvo oboronы RF
Bombardirovщik-raketonosets Tu-160 Voyenno-kosmicheskix sil Rossii

Tupolev-160M eng zamonaviy havo hujumidan hamda “sunʼiy shovqin”dan himoya tizimlari bilan jihozlanadi.

Rostex korporatsiyasi tarkibiga kiruvchi “Kuznetsov” koxonasi yangi detallardan foydalanish evaziga NK-32 rusumli aviadvigatel yanada tejamkor boʻladi va bu samolyot uchish uzoqligini 15 ming kmgacha uzaytirish imkonini beradi. 2030 yilga qadar barcha Tu-160 samolyotlari yangi dvigatellar bilan jihozlanadi.

Shuningdek, samolyot yangilangan qurol-yarogʻ toʻplami bilan jihozlanadi. Xususan dushman hududi ichkarisida joylashgan obʼyektlar va dushman harbiy kemalariga zarba bera oluvchi qanotli raketalar bilan jihozlanadi. Jumladan Suriyada sinovdan oʻtgan X-101 raketalari bilan ham.

Yangi, aniqlanishi murakkab boʻlgan X-101 rusumli raketalar uchish uzoqligi 5500 km boʻlib, ular v trotil ekvivalentida 400 kilogram boʻlgan portlovchi zaryadga ega. Ushbu raketaning X-102 versiyasi esa quvvati 250 kilotonnadan 1 megatonnagacha boʻlgan termoyadroviy jangovar bosh qismi bilan jihozlangan.  Samolyot 12tagacha qanotli raketa olib uchishi mumkin. Uning jangovar yuklmasi 45 tonnani tashkil qiladi.

Tu-160M “Oqqush” bombardimonchi samolyotlar uchun misli koʻrilmagan – 2200 km/soatgacha tezlikni oshirishi mumkin.

Tugamagan hikoya

Raketa tashuvchi bombardimonchi samolyotlar 2000 yilga qadar 36ta ishlab chiqarilgan edi. Uning yangilangan “Tu-160M” versiyasini ishlab chiqraishni boshlash haqida qaror 2015 yilda qabul qilingan edi. Yangilangan samolyot 2018 yilning 25 yanvarida oʻzining birinchi parvozini amalga oshirdi.

© Sputnik / Ministry of Defence of the Russian Federation
Zapusk krыlatoy raketы X-101 so strategicheskogo bombardirovщika-raketonostsa Tu-160 Voyenno-kosmicheskix sil Rossii po obʼyektam infrastrukturы IG v Sirii

Tu-160ning esda qoladigan xususiyatlaridan biri – uning parvozda shaklini oʻzgartiruvchi  qanotlaridir. Katta tezlikda harakatlanganda u qush kabi oʻz qanotlarini “yigʻib oladi” va 35,6 metr  kenlikka ega boʻladi. Uchish-qoʻnish va kichik tezlikda harakatlangan vaqti “Oqqush” qanotlarini keng yoyadi (55,7 metrgacha). Balkim shuning uchun unga “Oqqush” deb nom berishgan.

Shuningdek “Oqqush” 45 daqiqa davomida tovush tezligidan katta tezlikda harakatlanishi mumkin.

Aslida Tu-160 AQSH tomonidan kontinentlararo bombardimonchi samolyot V-1 samolyoti yaratilishiga qarshi kuchi sifatida yaratilgan edi. Lekin Tu-160 nafaqat bombardimonchi boʻlib qolmay, uning bir necha modifikatsiyalari bor. Masalan Tu-160PP – radioelektron kurash vositasi, Tu-160K - ogʻirligi 24 tonnadan boʻlgan ikkita «Krechet-R» MBRini olib uchishi mumkin, Tu-160V boʻlsa - suyultirilgan vodorodda ishlaydigan dvigatel bilan jihozlangan edi.

Asosiy mavzular