06:24 19 Fevral 2020
Efir
  • RUB150.07
  • EUR10319.35
  • USD9528.49
Analitika
Havola olish
1819 0 0

Ukraina prezidenti Vladimir Zelenskiy Osventsim (Aushvits-Birkenau) kontslagerining ozod qilinganining 75 yilligiga bagʻishlangan Polshadagi tadbirlarda qatnashdi. Bu safar hamma narsa muammosiz hal qilish uchun koʻp harakat qildi.

“Bu safar” bahona printsipial, chunki oʻtgan hafta Ukraina rahbari uchun omadsiz boʻldi.

Bularning barchasi Davosdagi Jahon iqtisodiy forumidagi muvaffaqiyatsiz nutq va Ruminiya bilan diplomatik tushunmovchilikdan boshlanib, Isroilda mutlaqo bemaʼnilik bilan yakunlandi.

Osventsim ozod boʻlishining bu yillik marosimi mojaroning bir qismiga aylandi, barrikadalarning bir tomonida Polsha boʻlgan boʻlsa, boshqa tomonida Isroil va Rossiya. Quddusda boʻlib oʻtgan xotira tadbirlari Polshadagi voqealariga qaraganda ancha taassurotliroq boʻldi.

Eng nufuzli derjavalar qarama-qarshilikka, xalqaro maydonda odat boʻlganidek - ularning ishtirok etish maqomiga qarab oʻz munosabatlarini bildirdilar. Agar Isroilda Rossiya, Germaniya, Frantsiya, Buyuk Britaniya va AQSH juda yuqori darajada namoyish etilgan boʻlsa, Polshada hamma narsi ancha kamtarona kechmoqda.

Shu bilan birga, baʼzi Sharqiy Yevropa davlatlari, xususan Litva, Varshava tomoniga yondashdilar. Milliy seym yahudiylar oʻldirilgan joyda ularning xotirasini sharaflash yaxshiroq deb taʼkidladi, u yerga prezident Gitanas Nauseda ham yetib bordi.

Boltiqboʻyi qoʻshnilarining tanlovi toʻgʻrisida koʻp narsa boricha aytish mumkin, ammo rasmiy ravishda ularning harakatlari turli xil davlatlar vakillari bunday holatlarda oʻzaro aloqada boʻlgan diplomatik til va protokol qoidalariga toʻliq mos keladi.

Chinni doʻkonida shubhali shuhrat qozongan fil kabi oʻzini tutgan, Ukraina oʻz rahbarining xatti-harakatlari tufayli janjalning markazida boʻlishga muvaffaq boʻlgan yagona davlat boʻldi.

Maʼlumki, Vladimir Zelenskiy Xolokost forumida ishtirok etish uchun Quddusga uchib keldi, ammo toʻsatdan asosiy tadbirga borishdan bosh tortdi. Ukraina prezidentining bu qadami nafaqat tashkilotchilarni, balki tadbir sababchilarini ham haqorat qilganini hech qanday tushuntirishlar  tekkislay olmaydi.

Parallel ravishda Ukraina tomoni Vladimir Zelenskiyning Isroilga tashrifining asl maqsadi shu degan taassurot qoldirish uchun Vladimir Putin bilan uchrashuvi oʻtkazishni soʻraydi. Kiyev vakillari, ayniqsa, umumiy kontekstda va forumga tashrifning amalda bekor qilinishini hisobga olgan holda, Rossiya prezidentining dasturida ular uchun vaqt topilishini juda magʻrur kutishgan.

Ukraina rahbari hech qaysi rejasini amalga oshira olmay, buning ustiga oʻzining va davlatning obroʻsiga putur yetkazgan holda Isroilni tark etishga majbur boʻldi.

Bu barcha muvaffaqqiyatsizliklarda faqatgina Vladimir Zelenskiyni ayblash notoʻgʻri boʻladi. Oldingi rahbar Petr Poroshenko ham bir necha bor xalqaro tadbirlarda nooʻrin qadamlar qoʻygani uchun tanqid va masxaralash obʼyekti boʻlib kelgan.

Bu faqatgina Ukrainaning muammosiga oʻxshaydi.

Shubhasiz, ushbu vaziyatning sabablaridan biri - rasmiy Kiyevning chuqur savodsizligi, tashqi siyosat aloqalari tilini, va hatto protokol qoidalarini yaxshi bilmasligi. Prezidentning nutqining ingliz tiliga rasmiy tarjimasida "notoʻgʻri" talqin qilish imkonini beradigan muvaffaqiyatsiz feʼldan foydalanilganligi sababli Ruminiya bilan boʻlgan yangi janjal - buning yana bir tasdigʻidir.

Ehtimol, Vladimir Zelenskiy, Quddus forumida qatnashishdan bosh tortganini eʼlon qilib, diqqatni jalb qilmoqchi boʻldi, va bu unga va mamlakati obroʻsiga qanday ziyon yetkazishini anglamas edi.

Bundan tashqari, milliy ambitsiyalarning mavjud potentsial bilan tubdan nomutanosibligi Kiyev hukumati uchun juda ogʻriqli masala. Ukraina hamma joyda boshqa mamlakatlar, shu jumladan Rossiya, Isroil yoki oʻsha Polshaning kattaroq imkoniyatlarining namoyishi bilan toʻqnashmoqda. Kiyev Polsha prezidentining Quddusga borishdan bosh tortgani nima sababdan siyosiy demarshga aylanganini tushunmaydi, ammo Zelenskiyning yanada yumshoq harakati sharmandali bemaʼnilik sifatida qabul qilindi.

Ukraina oʻz oʻrni global va mustaqil oʻyin olib boruvchi (va buni qanday qilishni biluvchi)  mintaqaviy kuchlarning yonida emasligini, aksincha,  Vashington yoki Bryusseldan – a) toʻgʻri oʻtir va b) jim buyruqlarini kutib oʻtiradigan ahamiyati boʻyicha uchinchi pogʻonada turuvchi sharqiy yevropa mamlakatlari guruhida ekanligini tushunib, anglay olmayapti.

Xalqaro miqyosda xijolatli holatlarning ham sababi shunda. Oʻzini iloji boricha baland ovozda eʼlon qilishga harakat qilib, milliy rahbariyat qabul qilingan qoidalar, protokollar va hatto sogʻlom aql-idrokka rioya qilmasdan harakat qilmoqda. Buning oʻrniga u marginalizatsiya yangi toʻlqini va kuchayib borayotgan “munosib uylarga kirishga yoʻl qoʻyib boʻlmaydigan vahshiy mamlakat” maqomiga ega boʻlmoqda.

Eng yomoni, bu holat Ukrainani qoʻllab-quvvatlovchi davlatlar guruhiga soya solmoqda. Natijada, oʻz soʻzlari va xatti-harakatlariga nazoratsiz Kiyevdan uzoqlashish jarayoni qizgʻin davom etmoqda.

Shunday qilib, Vladimir Zelenskiyning Polshadagi tadbirlarida munosib va ​​yetarli darajada ishtirok etishi, garchi Ukrainani eng yuqori lavozimli amaldor sifatida ishtirok qilsa ham, Varshavaga ochkolarni koʻpaytirishdan koʻra, ularni pasayishiga olib keladi.

Asosiy mavzular