02:12 25 May 2020
Efir
  • RUB121.10
  • EUR10637.67
  • USD9554.22
Analitika
Havola olish
464 0 0

Argentina vitse-prezidenti Kristina Kirshner Xalqaro valyuta jamgʻarmasi mamlakat iqtisodiy tanazzuldan chiqmaguncha ilgari berilgan kreditlar boʻyicha "yarim tsent ham" ololmasligini maʼlum qildi.

TOSHKENT, 13-fev - Sputnik, Aleksandr Lesnыx. Argentina vitse-prezidenti Kristina Kirshnerning aytishicha, Xalqaro valyuta jamgʻarmasi mamlakat iqtisodiy tanazzuldan chiqmaguncha ilgari berilgan kreditlar boʻyicha "yarim tsent ham" olmaydi. Buenos-Ayresning misolini boshqa XVF mijozlari, shu jumladan Ukraina ham olishi mumkin.

Qarz botqogʻi

Oʻtgan yilning oxirida tashkil topgan Argentinaning yangi hukumati qiyin tanlovga duch keldi: ogʻir tashqi qarzlarni toʻlashni inqiroz iqtisodiyotidan mablagʻni olib chiqish orqali davom ettirish yoki xorijiy kreditorlar oldidagi majburiyatlarni buzgan holda ularni mamlakat rivojiga yoʻnaltirish.

Tashqi qarzlar boʻyicha hisob-kitoblar yaxshi kunlargacha qoldirilishi kerakligi toʻgʻrisida birinchi boʻlib yangi saylangan prezident Alberto Fernandes oydinlashtirdi. Noyabr oyi oxirida u qolgan 12 milliard dollarni XVJdan olishni rad etishga vaʼda berdi, chunki "mastlik sharob bilan davolanmaydi". Bu vaqtga kelib, mamlakat ilgari tasdiqlangan 56 milliardlik moliyaviy yordamning 44 milliardini olgan.

“Men qarzlar bilan bogʻliq juda katta muammoni hal qilishim kerak, nahotki men yana ham koʻproq soʻraymanmi? Men boshqa soʻramaslikni va toʻlashga ijozat berishlarini xohlayman”, - dedi Alberto Fernandes Con Vos radiostantsiyasi efirida. Bir hafta oʻtgach, Markaziy bank rahbari Gido Sandleris "moliya sektoridagi vaziyatni barqarorlashtira olmaslik" sababli isteʼfoga chiqdi.

Bir oy oʻtgach, hukumat gʻaznachilik veksellari toʻlovlarini sakkiz yarim oyga kechiktirdi. Bunda gap taxminan toʻqqiz milliard dollar haqida edi, uning bir qismi 20 dekabr kuni oʻtkazilishi kerak edi. S&P Global Ratings agentligi darhol Argentinaning suveren reytingini “tanlangan defolt” (SD) darajasiga tushirdi.

Endi mamlakatning yuqori rahbariyati tashqi qarzlarini restrukturizatsiyasini talab qilmoqda. Bu 100 milliard dollarni tashkil etadi va deyarli yarmi XVFning kreditlari. Ehtimol, aynan restrukturizatsiya toʻgʻrisida Argentina Moliya vazirligi rahbari Martin Guzman va fondning boshqaruvchi direktori Kristalina Georgiyeva fevral oyining boshlarida Vatikanda boʻlib oʻtgan konferentsiyadan oldin boʻlib oʻtgan yigʻilishda muhokama qilishgan.

Koʻpchilik ekspertlar kreditorlar talablarni yumshatishga rozi boʻlishlariga ishonishadi. Aks holda, Buenos-Ayres defoltni eʼlon kiladi, bu esa iqtisodiyotni yanada beqarorlashtiradi, inflyatsiyani haddan tashqari koʻtarib yuboradi (yil davomida - 50%dan oshiqroq). Va bu butun mintaqaga, shu jumladan investitsiya loyihalariga jiddiy taʼsir qiladi. Xususan, Amerika kompaniyalarining Argentinaning Neuken provintsiyasida "Vaka-Muerta" slanets konini rivojlantirish rejalari xavf ostida qoladi.

Bunday stsenariy XVF uchun nomaqbul, buni ochiqchasiga ushbu tashkilotning boshqaruvchi direktori Kristalina Georgiyeva aytdi. "Argentina iqtisodiyotni barqarorlashtiradigan, qarzni qayta tuzishga olib keladigan va eng zaif odamlarning intilishlariga javob beradigan siyosatni qabul qilishi kerak boʻlgan juda muhim bir vaqt keldi", - deb tushuntirdi u Reuters agentligiga. Germaniya kantsleri Angela Merkel ham yaqinda Alberto Fernandes bilan uchrashuvda Argentinani qoʻllab-quvvatladi.

"Biz koʻplab masalalar boʻyicha qarashlarimiz bilan almashdik, shu jumladan Xalqaro valyuta jamgʻarmasi bilan Argentina xalqiga zarar yetkazmasdan qarzni toʻlashga imkon beradigan kelishuvga erishish zarurligi toʻgʻrisida fikr almashdik. Men undan samimiylik va qoʻllab-quvvatlagani uchun juda minnatdorman", - deb yozdi Fernandes oʻz tvitterida.

Imkoniyatlar bor

Mutaxassislarning taʼkidlashicha, mamlakatning yangi rahbariyati birinchi navbatda inflyatsiyani jilovlaydigan va aholi daromadlarini oshiradigan pul-kredit siyosatini ishlab chiqishi kerak.

Kichik biznesni ragʻbatlantirish kerak va buning uchun arzon kreditlar kerak boʻladi. Mavjud asosiy stavkasi 50% (yozda u 70% dan yuqori boʻlgan) boʻlganida, arzon moliyalashtirish haqida gap boʻlishi mumkin emas.

Yuqori asosiy stavka yana bir muammoga olib keladi - gʻaznachilik obligatsiyalarining ortiqcha daromadliligi. Chayqovchilar mavjud boʻlgan barcha obligatsiyalarni sotib olib, bozorga kirishmoqda. Natijada milliy valyuta jahon bozorida yuzaga kelgan vaziyatga juda bogʻliq boʻlib, chayqovchilarni mablagʻlarini yanada ishonchli aktivlarga oʻtkazishga majbur qiladigan har qanday salbiy holatlar devalvatsiyaga olib keladi. Aynan shu holat Argentinaning pesosi bilan sodir boʻldi, u avvalgi davlat rahbari Mauritsio Makrining prezidentligi davrida bir dollar uchun 9,8 pesodan 57,2 pesogacha (hozir 61) tushib ketgan.

Ishsizlikka qarshi kurashish va tez qashshoqlashgan aholini qoʻllab-quvvatlash uchun yangi hukumat allaqachon bir qator keskin choralarni koʻrmoqda. Xususan, ular ishchilarni ishdan boʻshatishni murakkablashtiradigan qaror chiqardilar - agar biron-bir sabab boʻlmasa, sobiq ish beruvchi kompensatsiyani ikki baravar oshirish kerak. Bundan tashqari, fevral oyi boshida katta yuk mashinalari haydovchilari kasaba uyushmasi 200 ming haydovchi ish haqqini 26,5% oshirishga erishdi.

Shuningdek, kongress "dollar uchun soliq" toʻgʻrisidagi qonunni koʻrib chiqmoqda. Kelgusi besh yilda Argentina valyuta operatsiyalarining bir qismi uchun 30 foizlik badal orqali byudjetga qoʻshimcha mablagʻlarni jalb qilishni rejalashtirmoqda - bu turistik turlarga, xorijiy internet-doʻkonlarda tovarlarni toʻlashga va shu kabilarga taalluqlidir. Ushbu mablagʻlar nafaqalarni koʻpaytirish va infratuzilmani rivojlantirish uchun sarflanadi.

Umuman olganda, XVJ kreditlarini qaytarishdan bosh tortgan birinchi mamlakat - Gretsiya. 2015 yilda Afina xazinada pul yoʻqligini va bir yarim milliard qarzni toʻlash uchun hech qanday mablagʻ yoʻqligini eʼlon qildi. Yevropa Ittifoqi keyinchalik greklarga fond bilan hisob-kitob qilish uchun favqulodda kredit berishga majbur boʻldi.

Endi tahlilchilar Ukrainani Argentina stsenariysini takrorlash uchun eng munosib nomzod deb hisoblashadi. Milliy bank maʼlumotlariga koʻra, Kiyevning XVF qarzi oʻn milliard dollardan oshadi, valyuta zaxiralari esa 25 milliardga baholanmoqda.

2019 yilda Ukraina davlat byudjeti daromadlarining 40% dan ortigʻini qarzlarni toʻlash va foizlarni toʻlashga sarfladi. Xalqaro valyuta jamgʻarmasi bilan hamkorlikni toʻxtatish va defolt zaruriyati vaqti-vaqti bilan Ukraina elitasining koʻplab vakillari – Rada deputatlaridan to oligarx Igor Kolomoyskiygacha aytib kelmoqda.

Manba: RIA Novosti.

Asosiy mavzular