03:20 02 Iyun 2020
Efir
  • RUB121.10
  • EUR10637.67
  • USD9554.22
Analitika
Havola olish
46320

Avtobus Yangi Arbatdagi dorixona oldida toʻxtadi. Haydovchi salondan chiqayotgan kampirni payqamay qoldi. Eshiklar yopildi - u zinapoyada qisilib, avtobus siljishi bilan gʻildiraklar ostida qoldi.

Olga Bugrova

1987 yil 14 mayda afsonaviy razvedkachi Yelizaveta Zarubinani mana shunday ayanchli tarzda halok boʻlgan edi.

Uning hayoti tafsilotlari hanuz "mahfiy" muhri ostida qolmoqda. U 20 yil davomida Avstriya va Turkiya, Daniya va Belgiya, Finlyandiya va Frantsiya, Shveytsariya va Buyuk Britaniya, Germaniya va AQShda xizmat safarlarida boʻldi. Muvaffaqiyatsizlik neligini bilmadi.

Yollash dahosi

U turmush oʻrtogʻi Vasiliy Zarubin bilan birga "Vardo" taxallusi ostida harakat qilardi. Tashqi razvedka rezidenti boʻlgan turmush oʻrtogʻi familiyasi va tarjimai holini tez-tez oʻzgartirardi. U goh savdogar, goh tennis klubi egasi, goh sovet elchixonasining kotibi boʻlar edi. Yelizavetaning asosiy ishi - razvedka tarmoqlarini yaratish edi. Bunda unga teng keladigani yoʻq edi. Ikkinchi Jahon urushidan oldin natsistlar Germaniyasidagi faoliyatidan soʻng, uni "razvedka afsonasi" deya atay boshladilar. Gestapo hodimi Villi Leman u payt nemis agentlari orasida eng qimmati boʻlgan. Undan Moskvaga "Vardo" aloqachisi orqali "Fau" raketasining yaratilishi toʻgʻrisida maʼlumotlar yetkazilgan. Urush paytida AQShda olib borilgan razvedka operatsiyasida Zarubinaning ishtiroki, unga yanada koʻproq mashhurlik olib keldi. Yadro bombasini yaratish loyihasida ("Manxetten") ishtirok etgan koʻplab olimlar  Sovet "tarmogʻiga" qoʻshildi. Zarubinaning "Amerika rekordi" - 22 nafar agent. Qatʼiy konspiratsiya ostida u Vashingtondan Nyu-Yorkka koʻchib, Kaliforniya boʻylab sayohat qilib, hamma bilan birma-bir uchrashdi. Urushdan keyin Zarubina "atom razvedkasi" uchun "Qizil yulduz" ordeni bilan taqdirlandi.

Soʻnggi avtobus

Yelizaveta Zarubinani "Sovet Mata Xari"si deb atashadi. Tashqi razvedka xizmati faxriysi polkovnik Lev Korolkov bu fikrga qisman qoʻshiladi:

"Josus Mata Xari "unisi, narigisi va uchinchisiga" ham ishladi, u shunchaki raqqosa edi va umri yomon yakun topdi. Yelizaveta Zarubina - martabali razvedkachi va oliy maʼlumotli inson. Maʼlumot olishda u ayollik makrlaridan foydalanganmi? Ehtimol. U goʻzal ayol boʻlgan. Razvedka oʻz vazifalarini hal qilishda yordam beruvchi har qanday imkoniyatlardan foydalanadi. Razvedkachi har qanday ijtimoiy maqomga, jinsga, yoshga va dinga mansub odam bilan aloqa oʻrnatishi kerak. Va buni qanday amalga oshirishni professionalning oʻzi hal qiladi".

Tugʻma joziba va nazokat Zarubinaning yagona quroli boʻlmagan. U zakovati bilan hayratga solgan, shuning uchun uni "qiziqishlari turli boʻlgan kompaniyalariga" taklif qilishardi. U ochiq, hushmuomala inson sifatida taassurot qoldirardi, ammo shu bilan birga uning ichidagi psixolog doim hushyor turgan. U odamlarni oʻziga magnit kabi jalb qilgan, u boʻlgan deyarli har bir mamlakatda koʻplab tanishlari bor edi. Ammo uning asosiy hislati – uning odamlarda kamdan-kam uchraydigan intuitsiyasi boʻlgan: Yelizaveta Zarubina ham omad va xavfni bir hilda oldindan nihoyatda his eta olgan. Ammo oʻz hayotidagi soʻnggi avtobus bilan bogʻliq vaziyatni oldindan taxmin eta olmadi.

Asosiy mavzular