02:37 27 Yanvar 2021
Efir
  • RUB139.72
  • EUR12798.46
  • USD10518.99
Analitika
Havola olish
156350

Bugun Oʻzbekiston korruptsiyaga qarshi kurashishda muayyan yutuqlarga erishdi – ushbu sohani tartibga soluvchi asosiy Qonun qabul qilindi va tegishli tuzilmalar tuzildi. Biroq qonunchilikda hali ham "boʻshliqlar" topishga imkon beradigan katta kamchiliklar mavjud.

Anna Jelixovskaya

Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senatining Raisi, Korruptsiyaga qarshi kurashish milliy kengashi raisi Tanzila Narbayeva buning qanday oldini olish, shuningdek, korruptsiyaga qarshi kurashishda fuqarolik jamiyatining rolini qanday kuchaytirish haqida soʻzlab berdi.

- Siz Oʻzbekistonda korruptsiyaga qarshi kurashish bilan bogʻliq hozirgi holatni qanday baholaysiz? Qanday ishlar amalga oshirildi?

- Keyingi ikki yilda Oʻzbekistonda korruptsiyaga qarshi siyosat sohasida qator muhim islohotlar amalga oshirildi. Eng avvalo, jamiyat va davlat hayoti va faoliyatining barcha sohalarida korruptsiyaning oldini olishga qaratilgan huquqiy asos shakllantirildi. 2017 yilda “Korruptsiyaga qarshi kurashish toʻgʻrisida”gi Qonun qabul qilinishi muhim qadam boʻldi. Qonunda korruptsiya va manfaatlar toʻqnashuvi, korruptsiyaga oid huquqbuzarlik kabi tushunchalarga oydinlik kiritildi. Qonunda korruptsiyaga qarshi kurashishning asosiy printsiplari, ushbu sohadagi davlat siyosati yoʻnalishlari, ularni amalga oshirishning tashkiliy-huquqiy mexanizmlari mustahkamlab qoʻyildi.

Bundan tashqari, ushbu Qonun korruptsiyaga qarshi kurashishning yaxlit qonunchilik, huquqiy tizimini shakllantirish va rivojlantirish uchun asos boʻldi. Davlatimiz rahbarining qator farmonlari va qarorlari, korruptsiyaga qarshi kurashish, jamiyatda huquqiy ong va huquqiy madaniyatni oshirish boʻyicha chora-tadbirlarni belgilab bergan davlat dasturlari qabul qilindi.

Bugungi kunda barcha ishlab chiqilayotgan va amaldagi normativ-huquqiy hujjatlar korruptsiyaga qarshi ekspertizadan oʻtkazilmoqda. Qonun ijodkorligi sohasida katta natijalarga erishgan xorijiy mamlakatlarning tajribasidan keng foydalanilmoqda.

Korruptsiyaga qarshi samarali kurashish uchun qonunlarning oʻzi yetarli emasligini, ularni amalda roʻyobga chiqarish mexanizmlari kerakligini anglab yetish muhim.

Shu munosabat bilan joriy yilning iyun oyida toʻgʻridan-toʻgʻri Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentiga boʻysunadigan, shuningdek, Oliy Majlis palatalari oldida hisobot beradigan Korruptsiyaga qarshi kurashish agentligi tashkil etildi.

Agentlikka juda muhim vazifalar yuklatilgan. Agentlik inson huquqlari va erkinliklarini, iqtisodiy faoliyat va xususiy mulk erkinligini, jamiyat va davlatning boshqa hayotiy muhim manfaatlarini korruptsiyadan himoya qilishga qaratilgan qator tahliliy, profilaktika, siyosiy-huquqiy va maʼrifiy tadbirlarni shakllantirish va amalga oshirish uchun javob beradi.

Agentlikning ham, yaqinda tuzilgan Korruptsiyaga qarshi kurashish milliy kengashining ham faoliyati olib borilayotgan ishlar jarayonini sifat jihatidan yangi bosqichga olib chiqadi, birinchi navbatda barcha sohalarda korruptsiyaning sabablari va uni keltirib chiqaradigan shart-sharoitlarni bartaraf etishga koʻmaklashadi.

Davlat hokimiyati va boshqaruvi organlari faoliyatida ochiqlik, shaffoflikni taʼminlash, fuqarolar va fuqarolik institutlarini ushbu ishlarga keng jalb qilish korruptsiyaga qarshi kurashishning eng muhim ustuvor yoʻnalishi boʻlgan va shunday boʻlib qolmoqda. Mamlakatimizda nodavlat sektor va fuqarolik jamiyati vakillari, xalqaro hamkorlar, biznes vakillari bilan ochiq muloqot qilish birinchi marta davlat siyosati darajasiga koʻtarildi. Bunday yondashuv fuqarolarning hokimiyat institutlariga boʻlgan ishonchini kuchaytirish uchun ham, korruptsiya holatlariga qarshi kurashishda, mamlakatda huquq ustuvorligini taʼminlashda jamiyat va davlatning saʼy-harakatlarini birlashtirish uchun ham juda muhimdir. 2018 yilda qabul qilingan “Jamoatchilik nazorati toʻgʻrisida”gi Qonun va boshqa qator qonun hujjatlari ushbu ustuvor yoʻnalishlar va vazifalarni amalga oshirish uchun muhim huquqiy asosni yaratadi.

- Mutaxassislarning fikricha, korruptsiyani butunlay yoʻq qilish mumkin emas. Biroq baʼzi ekspertlar uni nazorat qilish haqida soʻz yuritmoqda. Sizningcha, bu qanchalik toʻgʻri yangrayapti?

– Fikrimcha, korruptsiyaga qarshi kurashish va uning oldini olish haqida soʻz yuritish toʻgʻri boʻladi. Hech kimga sir emaski, korruptsiya paydo boʻlishining sabablari ijtimoiy, iqtisodiy va siyosiy shart-sharoitlar bilan izohlanadi. Shu sababli ushbu yovuzlikka qarshi kurashishda bunday sabablarni oʻz vaqtida aniqlash va davlat hokimiyati va boshqaruvi tizimida korruptsiya namoyon boʻlishiga turtki beradigan sharoitlarni yoʻq qilish boʻyicha kompleks ijtimoiy-iqtisodiy, tashkiliy va huquqiy, shu jumladan gʻoyaviy-tarbiyaviy chora-tadbirlarni amalga oshirish muhimdir. Mamlakatda olib borilayotgan maʼmuriy islohot, iqtisodiy faoliyatni erkinlashtirish chora-tadbirlari aynan shu vazifani hal qilishga qaratilgan. Sizga maʼlumki, keyingi yillarda davlat fuqarolik xizmatidan oʻtishning huquqiy asosini takomillashtirish yuzasidan koʻp ishlar amalga oshirildi.

Mansabdorlar tomonidan aktivlar, daromadlar, yirik xarajatlar toʻgʻrisida deklaratsiya berish, maʼmuriy tartib-taomillar samaradorligini oshirish, davlat boshqaruvi organlarining fuqarolar murojaatlari bilan ishlashda byurokratizm va soxtakorlikka barham berish institutlarini amaliyotga joriy etish borasida yana ham koʻproq ishlarni amalga oshirish lozim.

Shu bilan birga, shuni unutmaslik kerak, korruptsiya davlat hokimiyati va boshqaruvining asoslarini buzadigan, ularning aholi orasidagi obroʻsiga putur yetkazadigan ogʻir jinoiy harakatlar majmui hisoblanadi. Va eng asosiysi, bu jinoyatlar fuqarolarning qonuniy huquqlari hamda manfaatlariga daxl qiladi.

Aynan shu sababli barcha huquqiy, shu jumladan, jinoyat-huquqiy taʼsir choralaridan foydalangan holda korruptsiyaga qarshi olib boriladigan murosasiz kurash davlat siyosatining eng muhim ustuvor yoʻnalishlaridan biriga aylandi. Jumladan, mansabdor shaxslarning korruptsiyaga oid huquqbuzarliklar uchun javobgarligini kuchaytirish nuqtai nazaridan jinoyat, jinoyat-protsessual qonun hujjatlarini tubdan qayta koʻrib chiqish, shuningdek boshqaruv amaliyotiga muvofiqlik dasturlarini (compliance) joriy etish, huquqbuzarliklar haqida xabar beruvchilarni himoya qilish chora-tadbirlari izchil amalga oshirilmoqda.

Taʼkidlash joizki, 2020 yilning 9 oyi davomida korruptsiya holatlari bilan bogʻliq 838 ta jinoyat ishi qoʻzgʻatildi. Javobgarlikka tortilgan mansabdor shaxslarning 4 nafari respublika darajasida, 15 nafari hududiy darajada va 626 nafari shahar va tuman darajasidadir.

Agar ustuvor vazifalar haqida gapiradigan boʻlsak, bugun korruptsiyaga qarshi siyosatni shakllantirish va amalga oshirish boʻyicha ishlarni bajarishda izchillikni, umumiylikni taʼminlash nihoyatda muhimdir. Bugun davlat apparati, shu jumladan parlament jamoatchilik va bu yoʻlni muvaffaqiyatli bosib oʻtgan mamlakatlar xalqaro ekspertlari bilan yaqin hamkorlikda ushbu vazifalar ustida ish olib bormoqda.

- Hech kimga sir emaski, xalqimiz juda iltifotli xalq. Va bunday iltifotlilik (hatto anʼanalar) poraxoʻrlikning gullab-yashnashiga hissa qoʻshmoqda. Jamiyatda korruptsiyaning barcha turlariga nisbatan murosasiz munosabatni qanday shakllantirish mumkin?

– Men bu gapga qoʻshila olmayman! Iltifotlilik, ochiqlik, vijdonlilik, qalbi kenglik, adolatga sodiqlik va xalqimizning boshqa yuksak insoniy fazilatlari, Siz aytganingizdek, “korruptsiyaning gullab-yashnashiga” zamin yarata olmaydi. Korruptsiya – bu qullik psixologiyasining namoyon boʻlishidir, biz esa oʻz qadr-qimmatimizni chuqur anglaydigan erkinlikni sevuvchi xalqmiz va aynan shu biz ildizi yaqin oʻtmishimizga borib taqaladigan bu kasallikni va haligacha hal qilinmagan hayotiy muammolarni yengib oʻtishimizga toʻliq ishonch bagʻishlaydi.

Korruptsiya, birinchi navbatda, alohida insonning, mansabdor shaxsning oʻz lavozimidan boyish maqsadida foydalanishga moyil boʻlgan yoki moyil boʻlmagan axloqining ichki holatini aks ettiradi. Jinoyat kodeksida nafaqat pora olganlik va berganlik uchun, balki pora berishda vositachilik qilganlik uchun ham moddalar belgilanganligini unutmaslik lozim.

Harakatlar ketma-ketligini, murosasizlikni, fuqarolarning huquqiy madaniyati va huquqiy ongi darajasini oshirishni men ushbu hodisaga qarshi turishning asosiy omillari deb bilaman. Ayniqsa, yoshlar orasida ish olib borish va ularni korruptsiyaga qarshi olib borilayotgan islohotlarga jalb qilishga koʻmaklashish juda muhimdir. Har bir fuqaro bu yovuz qilmishni sodir etganidan soʻng muqarrar jazo borligini tushunishi kerak.

Bundan tashqari, korruptsiya iqtisodiy islohotlarni targʻib qilishga, investitsiyalarni jalb qilishga toʻsqinlik qilishini, mamlakatimizning raqobatdoshligini pasaytirishini va shu orqali bizning farovonligimiz oʻsishini, ishsizlik, yuqori sifatli taʼlim, sogʻliqni saqlash bilan bogʻliq fuqarolarning dolzarb ijtimoiy muammolarini hal qilishga gʻov boʻlishini har kim va umuman jamiyat tushunishi muhimdir.

Aynan shu sababli bugun milliy investitsiya loyihalari doirasidagi mablagʻlarning, shuningdek xalqaro moliya tashkilotlari tomonidan ajratilgan grantlarning maqsadli sarflanishi jarayoni ustidan nazoratni, shu jumladan deputatlar va jamoatchilik nazoratini taʼminlash nihoyatda zarurdir. Davlat tuzilmalari faoliyatida ushbu jarayonlarning ochiqligi va shaffofligi hokimiyatga boʻlgan doimiy va asosli ishonchni mustahkamlaydi. Korruptsiyaga qarshi kurashish milliy kengashi qarori bilan kapital qurilish, oliy taʼlim, davlat xaridlari va sogʻliqni saqlash sohalarida korruptsiyaning oldini olish boʻyicha ishchi guruhlar tashkil etildi.

Shuni yana bir bor qayd etishni xohlardimki, biz siz bilan qonunlar qabul qilish, jiddiy jazolar qoʻllash, odob-axloq qoidalariga rioya qilish zarurligi va korruptsiyaga qarshi kurashishning boshqa vositalarini qayd etdik, biroq har birimiz oʻzimizda ushbu halokatli hodisaga nisbatan murosasizlikni shakllantirmasak, oʻzimizni oʻzgartirmasak, barcha harakatlarimiz kutilgan natija bermaydi. Shuning uchun ham fuqarolik jamiyati korruptsiyaga qarshi kurashishda muhim rol oʻynaydi. Fuqarolar hali ham yetarli darajada faol emasligini hisobga olib, Korruptsiyaga qarshi kurashish agentligi ushbu qiyin jarayonga fuqarolik jamiyati faollarini jalb qilish boʻyicha faol ish olib bormoqda.

Bundan tashqari, lavozimi darajasidan qatʼi nazar (respublika, viloyat, shahar, tuman) sodir etilgan korruptsiya holatlari ommaviy axborot vositalarida imkon qadar yoritilishi kerak, toki buning oqibatlari boshqalarga ibrat boʻlsin.

- Nima uchun qurilish, sogʻliqni saqlash, taʼlim, sud tizimi kabi sohalar eng koʻp korruptsiya botqogʻiga botgan sohalar hisoblanadi?

– Chindan ham ushbu sohalarda korruptsiya xavfi yuqori va buning sababi shundaki, aftidan ushbu sohalarda inson omili, boshqaruv tizimidagi, davlat xizmatini tashkil etishdagi kamchiliklar – haddan ortiq byurokratiya va maʼmuriy toʻsiqlar va boshqa chiqimlar koʻproqdir. Shu munosabat bilan bunday omillarning taʼsirini nafaqat ushbu faoliyat sohasidagi ishlarda, balki boshqa faoliyat sohalarida ham kamaytirish zarur.

Ushbu masalalar qanday hal qilinayotganligiga koʻplab misollar keltirish mumkin. Jumladan, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Litsenziyalash va ruxsat berish tartib-taomillarini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Farmoni byurokratik toʻsiqlarni kamaytirish va bartaraf etishga qaratilgan ishlarda hal qiluvchi qadam boʻldi. Farmonga muvofiq 2021 yil 1 yanvardan boshlab 70 turdagi litsenziya va 35 ta ruxsat etish xususiyatiga ega hujjat bekor qilinmoqda.

Elektron shaklda koʻrsatiladigan davlat xizmatlari koʻlamini kengaytirish boʻyicha koʻrilayotgan choralar korruptsiyaga qarshi kurashishning kuchli vositalaridan biriga aylandi. Shu nuqtai nazardan elektron hukumatni rivojlantirish muhimligiga urgʻu bermoqchiman. Uning korruptsiyani kamaytirishdagi salohiyati hali yetarlicha amalga oshirilmagan va shu sababli biz joylarda elektron hukumat faoliyati mexanizmidan foydalanishni kengaytirish boʻyicha ishlarni kuchaytirishimiz kerak.

Shu bilan birga, nafaqat yuqorida sanab oʻtilgan sohalarda, balki davlat hayoti va faoliyatining boshqa sohalarida ham ayrim davlat organlari xodimlari huquqiy madaniyatining past darajasi korruptsiyani keltirib chiqaruvchi tizimli sabablardan biri boʻlib, uni yoʻq qilish uchun hali koʻp ishlar qilinishi kerak. Afsus bilan taʼkidlash joizki, ayrim davlat organlari xodimlarining huquqiy ongi korruptsiya jamiyatimiz hayotini buzadigan hodisa ekanini anglaydigan darajaga yetmagan.

- Korruptsiyaga qarshi kurashishda parlament qanday rol oʻynaydi?

– Ijro etuvchi hokimiyat faoliyatini nazorat qilish boʻyicha katta vakolatlarga ega boʻlgan mamlakatning oliy qonun chiqaruvchi organi sifatida korruptsiyaga qarshi kurashishda parlamentning roli nihoyatda yuqori. Parlament, eng avvalo, korruptsiyaga qarshi samarali kurashish boʻyicha zamonaviy huquqiy va qonunchilik asoslarini yaratish uchun javob beradi. Bu sohada sifatli qonunlarning oʻz vaqtida qabul qilinishi, ularning soʻzsiz bajarilishini, shuningdek barcha normativ-huquqiy hujjatlar korruptsiyaga qarshi puxta ekspertizadan oʻtkazilishini nazorat qilish parlament aʼzolariga korruptsiya holatlarining oldini olishda yutuqqa erishish imkonini beradi.

Davlat organlari, xoʻjalik boshqaruvi organlari va ularning mansabdor shaxslari tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi va qonunlari, Oliy Majlis palatalari, ularning organlari qarorlari, davlat dasturlari va hokazolarning bajarilishi ustidan parlament nazoratini olib borish shakllaridan foydalanish – Oliy Majlis palatalarining muhim vazifasidir.

Oliy Majlis palatalari tarkibida parlamentning korruptsiyaga qarshi kurashishdagi qonun ijodkorligi, nazorat funktsiyalarini samarali amalga oshirish maqsadida korruptsiyaga qarshi kurashish va sud-huquq masalalari boʻyicha maxsus qoʻmitalar tuzildi.

Parlament aʼzolari, mahalliy hokimiyat vakillik organlari deputatlari ushbu sohada korruptsiyaga qarshi kurashish toʻgʻrisidagi qonunlar va davlat dasturlarini amalga oshirishda faol ishtirok etayotganligi haqida koʻplab misollarni keltira olaman.

Jumladan, viloyat hokimlari, hukumat aʼzolari, davlat organlari, xoʻjalik boshqaruvi organlari rahbarlarining oʻz faoliyati samaradorligi, shu jumladan korruptsiya holatlariga yoʻl qoʻymaslik toʻgʻrisidagi hisobotlari va axborotini Senat tomonidan tizimli ravishda eshitish amaliyoti yoʻlga qoʻyilgan.

Mahalliy Kengashlarda deputatlar, shu jumladan tegishli hududlardan saylangan Senat aʼzolari korruptsiyaga qarshi kurashish boʻyicha ishlarni tashkil etish bilan bogʻliq masalalarni tobora koʻp koʻtarmoqda. Ushbu masalalarni, deputatlar tekshiruvlari yakunlari boʻyicha tashkil etilgan tekshiruvlarni muhokama qilish, xalq saylagan vakillar tomonidan mansabdor shaxslar, shu jumladan huquqni muhofaza qilish va sud organlari mansabdor shaxslari faoliyatiga berilgan baholar tobora qatʼiy va konstruktiv boʻlib borayotganini alohida taʼkidlamoqchiman.

- Sizningcha, korruptsiyaga qarshi kurashishda ommaviy axborot vositalarining vazifasi nimadan iborat?

– Jamiyat uzoq vaqt korruptsiya bilan bogʻliq muammolarni ochiqcha keng muhokama qilmaslikka harakat qilganligini tan olish kerak.

Shu bilan birga, axborotning ochiqligi korruptsiyaga qarshi kurashishda asosiy omil hisoblanadi, chunki mass-media jamiyat ongiga katta taʼsir koʻrsatadi va xulq-atvorning oʻzgarmas stereotiplarini shakllantiradi.

Shu munosabat bilan davlatimiz rahbarining davlat hokimiyati organlari faoliyatining ochiqligi va oshkoraligini oshirishga, davlat organlari faoliyatida mavjud boʻlgan muammolarni, kamchiliklarni keng muhokama qilish uchun tashkiliy-huquqiy sharoitlar yaratishga qaratilgan siyosati davlat boshqaruvi tizimida sogʻlom muhitni saqlashda ommaviy axborot vositalarining rolini sezilarli darajada oshiradi.

Fikrimcha, OAV nafaqat axborot manbasi vazifasini bajarishi, balki korruptsiyaga qarshi kurashish tizimining bir qismiga, mamlakatning korruptsiyaga qarshi strategiyasini targʻib qilishda muhim vositaga aylanishi kerak. Shu nuqtai nazardan, ommaviy axborot vositalarining vakolatlarini kengaytirish, mustaqilligini, shu jumladan davlat hokimiyati va boshqaruvi organlaridan mustaqilligini izchillik bilan mustahkamlash zarur. Menimcha, korruptsiyaga qarshi siyosatni amalga oshirishda ommaviy axborot vositalari hamda davlat hokimiyati va boshqaruvi organlari, huquqni muhofaza qilish va sud organlari oʻrtasidagi oʻzaro hamkorlik mexanizmlarini qonunchilik darajasida mustahkamlab qoʻyish vaqti keldi. 

Biz ommaviy axborot vositalarida chop etiladigan nashrlarga eʼtibor qaratishimiz shart.

Men oʻz faoliyatimda ommaviy axborot vositalari bilan ham hamkorlik qilishga alohida ahamiyat beraman. Ham davlat, ham xususiy ommaviy axborot vositalarining akkreditatsiyadan oʻtgan jurnalistlari roʻyxati kengayib bormoqda. Shuni taʼkidlashni istardimki, endi yalpi majlislarni videokonferentsaloqa rejimida oʻtkazish imkoniyati mavjud. Va bu faoliyatimizda biz ochiqlik va shaffoflik tamoyiliga amal qilishimizni yana bir bor tasdiqlaydi. Oliy Majlis palatalari faoliyatiga elektron parlament tizimini joriy etish bu yoʻnalishdagi yana bir tashabbusdir. Ushbu loyiha qonun hujjatlarini yanada takomillashtirish va parlament nazoratini taʼminlash, shu jumladan korruptsiyaga qarshi kurashish masalasida parlament va jamoatchilik oʻrtasida samarali muloqot uchun zarur vosita boʻladi.

- Siz Korruptsiyaga qarshi kurashish milliy kengashidan tashqari Xalqaro reyting va indekslar bilan ishlash boʻyicha respublika kengashiga ham rahbarlik qilasiz. “Boshqaruv sifatining indikatorlari” (u yerga “Korruptsiyani nazorat qilish” kiradi), “Korruptsiyani anglab yetish indeksi” va “Huquq ustuvorligi indeksi” (unga “Korruptsiya yoʻqligi” kiradi) kabi koʻrsatkichlar boʻyicha Oʻzbekiston egallagan oʻrinlarni yaxshilash maqsadida qanday ishlar olib borilmoqda?

– Oʻzbekiston korruptsiyaga qarshi kurashishda ijobiy natija koʻrsatayotgan 16 ta mamlakat qatoriga kiradi. Birinchi navbatda mamlakatimizda olib borilayotgan islohotlarga baho beriladi. Taʼkidlash joizki, “Qonun ustuvorligi 2020” indeksi boʻyicha Oʻzbekiston MDH mamlakatlari orasida eng katta yutuqqa erishdi. Hisobotga koʻra Oʻzbekiston umumiy reytingda 0,47 ball bilan 92-oʻringa koʻtarildi. Biroq odamlar sud-huquq tizimidan mamnun, deyish hali erta. Sud tizimi, shu jumladan korruptsiyaga qarshi kurashishda haqiqatan ham samarali tizimga aylanishi uchun sudlarning chinakam mustaqilligini taʼminlash eng muhim vazifa boʻlgan va shunday boʻlib qolmoqda. Bu borada sudyalar faoliyatiga aralashish yoki ularga mansabdor shaxs tomonidan bosim oʻtkazish holatlari toʻgʻrisida Sudyalar oliy kengashi taqdimotlarini koʻrib chiqish amaliyotini Senat faoliyatiga joriy etish masalasi oʻrganilmoqda. Sudyalarning korruptsiyaga moyilligini aniqlash maqsadida yashirin monitoring oʻtkazish rejalashtirilmoqda. Monitoring natijalari har yili Sudyalar oliy kengashida muhokama qilinadi.

Xalqaro Transparency International tashkiloti tomonidan tuziladigan indeksda Oʻzbekiston soʻnggi yillarda oʻz oʻrnini yaxshilab oldi, biroq bu yovuz illatni toʻliq yoʻq qilish uchun hali koʻp ishlarni bajarish kerak. Ayni paytda Respublika kengashi davlat organlarida korruptsiya xavflari paydo boʻlishini monitoring qilish va baholash amaliyotini ishlab chiqish va joriy etishni nazarda tutuvchi 2030 yilgacha korruptsiyaga qarshi kurashish strategiyasi loyihasi ustida ish olib bormoqda. Bu qator indikatorlardan iborat korruptsiyaga qarshi kurashish boʻyicha milliy indeksga aylanadi.

Biz Respublika kengashida korruptsiyaga qarshi kurashish boʻyicha davlatlar guruhlarining xalqaro tashkilotiga (GREKO) qoʻshilish, shuningdek tegishli konventsiyalar normalarini milliy qonunchilikka tatbiq etish masalalarini oʻrganayapmiz.

Albatta, maqsadimiz xalqaro reytinglarda Oʻzbekiston egallagan oʻrinlarini mustahkamlashdangina iborat emas. Asosiy vazifa – xalq hayotini yaxshilash, fuqarolarning huquqlari va qonuniy manfaatlarini korruptsiyadan ishonchli himoya qilishni taʼminlashdir. Xalqaro reytinglar va indekslar esa mamlakatimizda amalga oshirilayotgan islohotlarning koʻzgusi va eʼtirofi boʻlib xizmat qiladi. 

- Yaqinda jamoat muhokamasi uchun qaror loyihasi taqdim etildi, unga koʻra korruptsiya holati haqida xabar bergan fuqarolar moliyaviy tomondan ragʻbatlantiriladi. Sizningcha, bu mexanizm qanchalik samarali boʻladi?

– Bunday mexanizm qator demokratik mamlakatlarda qoʻllanilishini bilsangiz kerak. Bizning sharoitimizda u qanchalik samarali boʻlishini vaqt koʻrsatadi. Fikrimcha, agar fuqarolar korruptsiya holatlari haqida axborotga ega boʻlsalar, ular bu axborotni tegishli huquqni muhofaza qilish organlariga xabar berganlarida, birinchi navbatda, oʻz fuqarolik nuqtai nazaridan kelib chiqib ish tutushlari kerak. Shu bilan birga, korruptsiya holatlarini oshkor qilgan va jamiyat manfaati yoʻlida ular haqida tegishli organlarga xabar bergan shaxslarni yuridik himoya qilishning samarali mexanizmini yaratish zarur, deb hisoblayman.

Asosiy mavzular