08:12 24 Yanvar 2021
Efir
  • RUB142.66
  • EUR12682.88
  • USD10500.81
Iqtisod
Havola olish
67512

2020 yilning birinchi yarmida Oʻzbekiston tashqi qarzi miqdori 27 mlrd. dollardan oshdi. XVJ tavsiyanomasiga muvofiq tashqi qarz YAIMning 50 %idan oshmasa yaxshi.

TOSHKENT, 23 noya – Sputnik. 2020 yilning birinchi yarim yilligida Oʻzbekiston Respublikasi tashqi qarzi miqdori 27,6 milliard  dollarni tashkil qildi. Bu haqida bugun AOKAda boʻlib oʻtgan matbuot anjumanida Markaziy bank departament direktori oʻrinbosari Otabek Tojiddinov xabar qildi.

MB
Oʻzbekiston tashqi qarzi

Xabarda aytilishiga koʻra, tashqi qarzning 17,5 mlrd dollari davlat qarzi hamda 10,1 mlrd. dollari xususiy sektor qarziga toʻgʻri keladi.Undan aksariyati (74%) 10 yil yoki undan uzoq muddatga olingan kreditlardir.

Xususiy sektor qarzlarining 45 % - bank sektoriga va 44 % - neft va gaz sohasiga toʻgʻri kelmoqda. Tashqi qarzning 71 % - AQSH dollarida, 12% - Yevro va 7 %- Yapon iyenasida olingan.

Tashqi qarz dinamikasi borasida gapirganda, soʻnggi 3 yil davomida Oʻzbekiston tashqi qarzi sezilarli darajada oʻsib kelayotganini kuzatish mumkin.

Xususan, 2017 yilda jami tashqi qarz miqldori 17,3 mlrd dollarni tashkil qilgan boʻlsa 2019 yilda u 24,5 mlrdga yetgan va 2020 yilning birinchi yarmida 27,6 mlrd. dollarga teng boʻlgan. Yil oxirigacha ushbu koʻrsatgich yanada oʻsishi kutilmoqda.

MB
Oʻzbekiston tashqi qarzi oʻsishi

Markaziy bank vakilining soʻzlariga koʻra, davlat tomonidan olingan barcha tashqi qarzlar muayyan loyihalarda foydalanish maqsadida olingan boʻlib ularning barchasi qarzlarga xizmat  koʻrsatish grafiki asosida soʻndirib kelinmoqda. Oʻzbekiston tomonidan hali biror marotaba toʻlovni kechiktirish holatiga yoʻl qoʻyilgani yoʻq.

Xususiy sektor qarzlarni ham har birining oʻz biznes rejalari bor va ular asosida soʻndirish rejalashtirilgan.

Ushbu davlat qarzi miqdori koʻpmi yoki kam degan savolga javob berish oson emas. Chunki kimningdir qarzlari juda koʻp, lekin iqtisod ham shunga yarasha ishlamoqda, rivojlanmoqda va qarzlar oʻz vaqtida toʻlanmoqda. Boshqalarning qarzi ozroq boʻlsada uni toʻlashga mablagʻ yoʻq.

Bu borada mutaxassislar odatda XVJ tavsiyanomasiga murojaat qilishadi. Unda aytilishiga koʻra, davlatning tashqi qarzi YAIM miqdorining 50%idan ortiq boʻlmasligi kerak. Oʻshanda iqtisod ishlashi barqaror boʻladi.

Davlat Statistika qoʻmitasi maʼlumotiga koʻra, 2020 birinchi yarim yilligida Oʻzbekiston YAIM miqdori 26 mlrd. dollarni tashkil qilgan. Yil oxiriga qadar ushbu raqam 2 baravar oʻsishi kutilmoqda. 2019 yilda Oʻzbekiston YAIMi – 58,3 mlrd. dollarni tashkil qilgan edi.

Asosiy mavzular