19:28 25 May 2020
Efir
  • RUB121.10
  • EUR10637.67
  • USD9554.22
Jamiyat
Havola olish
607 0 0

Mish-mishlarga ishonmang, faqat sogʻliqni saqlash idoralari platformalaridan maʼlumot oling va internet va ijtimoiy tarmoqlar orqali faol boʻling, - deydi ruhshunos.

TOSHKENT, 18 mar - Sputnik. Koʻplab odamlar COVID-19 virusi tahdidi tufayli amal qilinishi kerak boʻlgan majburiy karantin paytida qoʻrquv va xavotirni boshdan kechirishmoqda.

Endilikda nafaqat sogʻliqni kuzatish kerak, balki hissiyotlarni berilmaslik va iloji boʻlsa, muhtoj odamlarga yordam berish juda muhimdir. Tomsk davlat universiteti psixologik xizmatining rahbari Azamat Nayman karantin paytida, shu qatorda masofaviy oʻqishga oʻtish davrida oʻzini qanday tutish kerakligi toʻgʻrisida eslatma ishlab chiqdi.

Mish-mishlarga ishonmang, JSST (Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti) veb-saytidan va mahalliy sogʻliqni saqlash idoralari platformalaridan maʼlumotlarni muntazam ravishda toʻplang, bu faktlarni mish-mishlardan ajratishga yordam beradi. Faktlar qoʻrquvni kamaytirishga yordam beradi", - deydi u.

Agar virus tarqalishi haqidagi xabar sizni xavotirga solsa, bunday maʼlumotlarni koʻrish, oʻqish yoki tinglashni minimallashtirish kerak. Oʻzingizni va yaqinlaringizni himoya qilish uchun faqat ishonchli va tasdiqlangan manbalarni oʻqing.

COVID-19 koʻplab mamlakatlardan, koʻplab geografik nuqtalardagi odamlarga taʼsir qilishi mumkin. Buni biron bir etnik yoki milliy mansublikka bogʻlamang", - deydi Nayman.

Psixolog barcha jabrlanganlarga nisbatan gʻamxoʻr boʻlishni maslahat beradi. Yuqtirilgan odamlarni jabrdiyda yoki yuqumli deb atash kerak emas. Bular - COVID-19ga chaliqqanlar, va ular COVID-19dan davolanayotganlardir, davolanib boʻlganidan keyin ish joylarida va oilalarda hayotlari davom etadi.

Nayman doʻstlari va oilasini qoʻllab-quvvatlashni maslahat beradi - bu boshqa odamlarga ham, oʻzingiz ham yordam berishi mumkin.

"Masalan, telefon orqali qoʻshnilaringiz yoki sizning atrofingizdagi odamlardan qanday qoʻshimcha yordamga muhtoj ekanliklari toʻgʻrisida soʻrang. Bitta jamoa ichida birgalikda ishlash COVID-19 atrofida hamjihatlikni oʻrnatishga yordam beradi", - deydi psixolog.

Agar bolalar koronavirusdan qoʻrqishni boshlagan boʻlsa, ularning yaqinlari ularga oʻzlarining his-tuygʻularini ijobiy tarzda ifodalashga yordam berishlari kerak. Baʼzan ijodiy faoliyatda ishtirok etish, masalan, oʻynash yoki chizish, bu jarayonni osonlashtirishi mumkin. Bolalar bilan vaziyatni ochiq muhokama qilish ham yordam berishi mumkin. Muammoni birgalikda hal etish bezovtalikni yengillashtirishi mumkin. Bolalar qiyin paytlarda oʻz his-tuygʻularini qanday boshqarishni tushunish uchun kattalarning xatti-harakati va his-tuygʻularini kuzatadilar.

Izolyatsiyada qolgan keksa odamlar, ayniqsa ularda kognitiv oʻzgarishlar yoki aql zaiflashish kuzatilsa, koʻproq bezovtalanib, gʻazablanib va hayajonlanib qolishlari mumkin. Ularga nima boʻlayotgani va infektsiya xavfini qanday kamaytirish haqida sodda va tushunarli tarzda aniq maʼlumot bering. Agar kerak boʻlsa, buni takrorlang. Maʼlumotni yozma yoki rasm shaklida koʻrsatish foydali boʻlishi mumkin.

Ayniqsa, sogʻligʻida muammolari boʻlgan odamlar oʻziga ehtiyot boʻlishlari kerak. Sizga kerakli dori-darmonlardan foydalanishingizga imkon borligiga ishonch hosil qiling. Ikki haftalik dori taʼminotingiz boʻlsa yaxshi. Agar kerak boʻlsa, tibbiy yordamni qayerda va qanday olish kerakligini oldindan bilib oling.

Jismoniy faollikni saqlab turish uchun karantin yoki izolyatsiya davomida uyda kundalik jismoniy mashqlarni bajarib turin", - deydi Nayman.

Ijtimoiy aloqalarni faollikni davom eting. Internet davrida yaqinlaringiz bilan aloqada boʻlishni elektron pochta, ijtimoiy tarmoqlar, videokonferentsiyalar va telefon orqali oson.

Asosiy mavzular